Library·Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara [MJaiNyC]·4·4.3·4.3.1

Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara [MJaiNyC] 4.3.1

MJaiNyC 4.3.1

------------------ इदमाम्नायते- ऽयस्य पर्णमयी जुहूर्भवति न स पापं श्लोकं शृणोतिऽ ऽयदाङ्क्ते चक्षुरेव भ्रातृव्यस्य वृङ्क्तेऽ ऽयत्प्रयाजानुयाजा इज्यन्ते वर्म वा एतद्यज्ञस्य क्रियते, वर्म यजमानस्य भ्रातृव्याभिभूत्यैऽ इति । तत्र- यज्जुहूप्रकृतिभूतं पर्णद्रव्यम्, यश्चाञ्जनेन चक्षुषः संस्कारः, यच्च प्रयाजानुयाजरूपं वर्म तच्चि द्वयं पुरुषार्थत्वेन विधीयते । कुतः । पापश्लोकश्रवणादिराहित्यादेः पुरुषसंबन्धिफलस्य प्रतिभानात्- इति चेत् । मैवम् । फलं हि साध्यं भवति । न चात्र साध्यता प्रतिभासते । ऽन शृणोति वृङ्क्ते, वर्म क्रियते, इति वर्तमानत्वनिर्देशात् । अतः क्रत्वर्था एते विधवः । तत्र पर्णमयीत्वस्यानारभ्याधीतस्यापि वाक्येन क्रतुसंबन्धः । संस्कारवर्मणोस्तु प्रकरणेन क्रत्वर्थानां तु क्रतुनिष्पादनव्यतिरेकेण फलाकाङ्क्षाया अभावाद्वर्तमाननिर्देशस्व विपरिणामं कृत्वापि फलं कल्पयितुं न शक्यम् । तस्मात्- फलवत्त्वभ्रमहेतुः पापश्लोकश्रवणराहित्यादिरर्थवादः

------------------ idamāmnāyate- 'yasya parṇamayī juhūrbhavati na sa pāpaṃ ślokaṃ śṛṇoti' 'yadāṅkte cakṣureva bhrātṛvyasya vṛṅkte' 'yatprayājānuyājā ijyante varma vā etadyajñasya kriyate, varma yajamānasya bhrātṛvyābhibhūtyai' iti | tatra- yajjuhūprakṛtibhūtaṃ parṇadravyam, yaścāñjanena cakṣuṣaḥ saṃskāraḥ, yacca prayājānuyājarūpaṃ varma tacci dvayaṃ puruṣārthatvena vidhīyate | kutaḥ | pāpaślokaśravaṇādirāhityādeḥ puruṣasaṃbandhiphalasya pratibhānāt- iti cet | maivam | phalaṃ hi sādhyaṃ bhavati | na cātra sādhyatā pratibhāsate | 'na śṛṇoti vṛṅkte, varma kriyate, iti vartamānatvanirdeśāt | ataḥ kratvarthā ete vidhavaḥ | tatra parṇamayītvasyānārabhyādhītasyāpi vākyena kratusaṃbandhaḥ | saṃskāravarmaṇostu prakaraṇena kratvarthānāṃ tu kratuniṣpādanavyatirekeṇa phalākāṅkṣāyā abhāvādvartamānanirdeśasva vipariṇāmaṃ kṛtvāpi phalaṃ kalpayituṃ na śakyam | tasmāt- phalavattvabhramahetuḥ pāpaślokaśravaṇarāhityādirarthavādaḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/MJaiNyC/4.3.1

Cite as: Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara [MJaiNyC] 4.3.1, in HREEM (hreem.cc/library/MJaiNyC/4.3.1), after GRETIL, Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara, a metrical exposition of Jaimini's Mimamsasutra, with Madhava's….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/mimamsa/mjnya01u.htm — Madhava: Jaiminiyanyayamalavistara, a metrical exposition of Jaimini's Mimamsasutra, with Madhava's prose commentary Based on the ed. by Pandit Sivadatta: Jaiminiyanyayamala, Poona 1892. (Anandasrama Sanskrit Series, 24) ADHYAYA 1 Input by members of the Sansk

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text