------------------ इदमाम्नायते- ऽदर्शपूर्णमासाभ्यामिष्ट्वा सोमन यजेतऽ इति । तत्र- उभयोराग्निमारुतानुयाजवदन्याधीनत्वाभावाद्दर्शपूर्णमासोक्तेः पारार्ध्यपरिहाराय सोमस्य दर्शपूर्णमासाङ्गत्वबोधको ऽयं संयोगः - इति चेत् । मैवम् । स्वतन्त्रफलवतः सोमस्याङ्गत्वासंभवात् । फलवत्संनिधावफलं तदङ्गं भवति, इति न्यायात् । न च- अत्र बृहस्पतिसबन्यायेन सोमधर्मकर्मफलं कर्मान्तरं विधीयते- इति शक्यं वक्तुम् । सोमशब्दस्य बृहस्पतिसवशब्दवश्वामत्वाभावेन धर्मातिदेशकत्वाभावात् । क्त्वाप्रत्ययस्त्वसत्यप्यङ्गाङ्गिभावे कर्त्रैक्यमात्रेणोपपद्यते । तस्माद्दर्शपूर्णमासशब्दस्य पारार्थ्यमभ्युपेत्यापि तदिष्ट्युपलक्षित उत्तरकाले सोमविधिरयम् । एतदेवाभिप्रेत्य रथत्वरूपमस्याऽम्नायते- ऽएष वै देवरथो यद्दर्शपूर्णमासौ । यो दर्शपूर्णमासाभ्यामिष्ट्वा सोमेन यजते रथस्पष्ट एवावसाने वरे देवानामवस्यमिऽ इति । अवसनि निश्चिते । वरे मार्गे । ऽयथा रथेन क्षुण्णे मार्गे गन्तुः कण्टकपाषणादिबाधाराहित्येन सुखं भवति, तथा प्रथमं दर्शपूर्णमासाविष्टवत उत्तरकाले तदिष्टिविकृतिषु सोमाङ्गभूतदीक्षणीयप्रायणीयादिषु धर्मानुष्ठानं सुकरं भवतिऽ इत्यर्थः । तस्मात्कालार्थः संयोगः
------------------ idamāmnāyate- 'darśapūrṇamāsābhyāmiṣṭvā somana yajeta' iti | tatra- ubhayorāgnimārutānuyājavadanyādhīnatvābhāvāddarśapūrṇamāsokteḥ pārārdhyaparihārāya somasya darśapūrṇamāsāṅgatvabodhako 'yaṃ saṃyogaḥ - iti cet | maivam | svatantraphalavataḥ somasyāṅgatvāsaṃbhavāt | phalavatsaṃnidhāvaphalaṃ tadaṅgaṃ bhavati, iti nyāyāt | na ca- atra bṛhaspatisabanyāyena somadharmakarmaphalaṃ karmāntaraṃ vidhīyate- iti śakyaṃ vaktum | somaśabdasya bṛhaspatisavaśabdavaśvāmatvābhāvena dharmātideśakatvābhāvāt | ktvāpratyayastvasatyapyaṅgāṅgibhāve kartraikyamātreṇopapadyate | tasmāddarśapūrṇamāsaśabdasya pārārthyamabhyupetyāpi tadiṣṭyupalakṣita uttarakāle somavidhirayam | etadevābhipretya rathatvarūpamasyā'mnāyate- 'eṣa vai devaratho yaddarśapūrṇamāsau | yo darśapūrṇamāsābhyāmiṣṭvā somena yajate rathaspaṣṭa evāvasāne vare devānāmavasyami' iti | avasani niścite | vare mārge | 'yathā rathena kṣuṇṇe mārge gantuḥ kaṇṭakapāṣaṇādibādhārāhityena sukhaṃ bhavati, tathā prathamaṃ darśapūrṇamāsāviṣṭavata uttarakāle tadiṣṭivikṛtiṣu somāṅgabhūtadīkṣaṇīyaprāyaṇīyādiṣu dharmānuṣṭhānaṃ sukaraṃ bhavati' ityarthaḥ | tasmātkālārthaḥ saṃyogaḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.