------------------ ज्योतिष्टोमे श्रूयते- ऽयां वै कांचिदध्वर्युयजमानश्च देवतामन्तरीतः, तस्या आवृश्च्येते । यत्प्राजापत्यं दधिग्रहं गृह्णाति, शमयत्येवैनाम्ऽ इति सो ऽयं दधिग्रहो नित्यो नैमित्तिकश्चेत्युभयात्मकः । कुतः । आकारद्वयसाधकसद्भावात् । देवतान्तरायेण तद्देवताक्षोभनुपन्यस्य ग्रहेण शमनाभिधानात् । अन्तरायो निमित्तम्, ग्रहो नैमित्तिक इति प्रतिभाति । तथा ज्येष्ठत्वमाम्नातम्- ऽज्येष्ठो वा एष ग्रहाणाम्ऽ इति । ज्येष्ठत्वं नाम पशस्तत्वम् । तच्च नित्यत्वे सत्युपपद्यते । नैमित्तिकस्य पाक्षिकत्वादप्रशस्तत्वम् । तस्मात्- हेतुद्वयबलादुभयात्मकः- इति चेत् । मैवम् । देवतान्तरायस्य निमित्तत्वाभावात् । निमित्तत्वे यदिशब्द उपबध्येत, सप्तमी वा श्रूयते । यच्छब्दो वान्तरायकर्त्रोरध्वर्युयजमानयोः सामानाधिकरण्येन प्रयुज्येत । ऽयदि रथंतरसामा सोमः स्यादैन्द्रवायवाग्रान्गरहान्गृह्णीयात्ऽ ऽभिन्ने जुहोति, यो वै संवत्सरमुख्यमभृत्वाग्निं चिनुतेऽ इत्यादिषु संप्रतिपन्ननिमित्तेषु तद्दर्शनात् । तस्मात्- केवलनित्यत्वमेव दधिग्रहस्योचितम् । देवतास्त्रोभतत्समाधानोपन्यासो विधेयदधिग्रहस्तुतयेर्ऽथवादः
------------------ jyotiṣṭome śrūyate- 'yāṃ vai kāṃcidadhvaryuyajamānaśca devatāmantarītaḥ, tasyā āvṛścyete | yatprājāpatyaṃ dadhigrahaṃ gṛhṇāti, śamayatyevainām' iti so 'yaṃ dadhigraho nityo naimittikaścetyubhayātmakaḥ | kutaḥ | ākāradvayasādhakasadbhāvāt | devatāntarāyeṇa taddevatākṣobhanupanyasya graheṇa śamanābhidhānāt | antarāyo nimittam, graho naimittika iti pratibhāti | tathā jyeṣṭhatvamāmnātam- 'jyeṣṭho vā eṣa grahāṇām' iti | jyeṣṭhatvaṃ nāma paśastatvam | tacca nityatve satyupapadyate | naimittikasya pākṣikatvādapraśastatvam | tasmāt- hetudvayabalādubhayātmakaḥ- iti cet | maivam | devatāntarāyasya nimittatvābhāvāt | nimittatve yadiśabda upabadhyeta, saptamī vā śrūyate | yacchabdo vāntarāyakartroradhvaryuyajamānayoḥ sāmānādhikaraṇyena prayujyeta | 'yadi rathaṃtarasāmā somaḥ syādaindravāyavāgrāngarahāngṛhṇīyāt' 'bhinne juhoti, yo vai saṃvatsaramukhyamabhṛtvāgniṃ cinute' ityādiṣu saṃpratipannanimitteṣu taddarśanāt | tasmāt- kevalanityatvameva dadhigrahasyocitam | devatāstrobhatatsamādhānopanyāso vidheyadadhigrahastutayer'thavādaḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.