Library·Maitrāyaṇī Saṃhitā·3·3.16·3.16.1

Maitrāyaṇī Saṃhitā 3.16.1

MS 3.16.1

मा नो मित्रो वरुणो अर्यमायुर् इन्द्र ऋभुक्षा मरुतः परिक्शन् । यद् वाजिनो देवजातस्य सप्तेः प्रवक्ष्यामो विदथे वीर्याणि ॥ यन् निर्णिजा रेक्णसा प्रावृतस्य रातिं गृभीतां मुखतो नयन्ति । सुप्राङ् अजो मेम्यद् विश्वरूप इन्द्रापूष्णोः प्रियम् अप्येतु पाथः ॥ विश्वरूप : फ़्न् एमेन्देद्। एद्।: विश्वरूपा एष छागः पुरो अश्वेन वाजिना पूष्णो भागो नीयते विश्वदेव्यः । अभि प्रियं यत् पुरोडाशम् अर्वता त्वष्टेद् एनं सौश्रवसाय जिन्वति ॥ यद् धविष्यम् ऋतुशो देवयानं त्रिर् मानुषाः पर्य् अश्वं नयन्ति । अत्रा पूष्णः प्रथमो भाग एति यज्ञं देवेभ्यः प्रतिवेदयन्न् अजः ॥ उप प्रागात् सुमन् मे ऽधायि मन्म देवानाम् आशा उप वीतपृष्ठः । अन्व् एनं विप्रा ऋषयो मदन्ति देवानां पुष्टे चकृमा सुबन्धुम् ॥ होताध्वर्युर् आवया अग्निमिन्धो ग्रावग्राभ उत शंस्ता सुविप्रः । तेन यज्ञेन स्वरंकृतेन स्विष्टेन वक्षणा आपृणध्वम् ॥ यूपव्रस्का उत ये यूपवाहाश् चषालं ये अश्वयूपाय तक्षति । ये चार्वते पचनं संभरन्त्य् उतो तेषाम् अभिगूर्तिर् न इन्वतु ॥ यद् वाजिनो दाम संदानम् अर्वतो या शीर्षण्या रशना रज्जुर् अस्य । यद् वा घास्य प्रभृतम् आस्ये तृणं सर्वा ता ते अपि देवेष्व् अस्तु ॥ यद् ऊवध्यम् उदरस्यापवाति य आमस्य क्रविषो गन्धो अस्ति । सुकृता तञ् शमितारः कृण्वन्तूत मेधं शृतपाकं पचन्तु ॥ यद् अश्वस्य क्रविषो मक्षिकाश यद् वा स्वरौ स्वधितौ रिप्रम् अस्ति । यद् धस्तयोः शमितुर् यन् नखेषु सर्वा ता ते अपि देवेष्व् अस्तु ॥ यत् ते गात्राद् अग्निना पच्यमानाद् अभि शूलं निहतस्यावधावति । मा तद् भूम्याम् आश्रिषन् मा तृणेषु देवेभ्यस् तद् उशद्भ्यो रातम् अस्तु ॥ ये वाजिनं परिपश्यन्ति पक्वं य ईम् आहुः सुरभिर् निर्हरेति । ये चार्वतो मांसभिक्षाम् उपासते उतो तेषाम् अभिगूर्तिर् न इन्वतु ॥ उपासते : फ़्न् थिस् स्होउल्द् बे उपासतास् थे रेसुल्त् ओफ़् संधि यन् नीक्षणं मांस्पचन्या उखाया या पात्राणि यूष्ण आसेचनानि । ऊष्मण्यापिधाना चरूणाम् अङ्काः सूनाः परिभूषन्त्य् अश्वम् ॥ यद् अश्वाय वास उपस्तृणन्त्य् अधिवासं या हिरण्यान्य् अस्मै । संदानम् अर्वन्तं पड्वीशं प्रिया देवेष्व् आयामयन्ति ॥ निक्रमणं निषदनं विवर्तनं यच् च पड्वीशम् अर्वतः । यच् च पपौ यच् च घासिं जघास सर्वा ता ते अपि देवेष्व् अस्तु ॥ मा त्वाग्निर् धनयीद् धूमगन्धिर् मोखा भ्राजन्त्य् अभिविक्त जघ्रिः । इष्टं वीतम् अभिगूर्तं वषट्कृतं तं देवासः प्रतिगृभ्णन्त्य् अश्वम्

mā no mitro varuṇo aryamāyur indra ṛbhukṣā marutaḥ parikśan / yad vājino devajātasya sapteḥ pravakṣyāmo vidathe vīryāṇi // yan nirṇijā rekṇasā prāvṛtasya rātiṃ gṛbhītāṃ mukhato nayanti / suprāṅ ajo memyad viśvarūpa indrāpūṣṇoḥ priyam apyetu pāthaḥ // viśvarūpa : FN emended. Ed.: viśvarūpā eṣa chāgaḥ puro aśvena vājinā pūṣṇo bhāgo nīyate viśvadevyaḥ / abhi priyaṃ yat puroḍāśam arvatā tvaṣṭed enaṃ sauśravasāya jinvati // yad dhaviṣyam ṛtuśo devayānaṃ trir mānuṣāḥ pary aśvaṃ nayanti / atrā pūṣṇaḥ prathamo bhāga eti yajñaṃ devebhyaḥ prativedayann ajaḥ // upa prāgāt suman me 'dhāyi manma devānām āśā upa vītapṛṣṭhaḥ / anv enaṃ viprā ṛṣayo madanti devānāṃ puṣṭe cakṛmā subandhum // hotādhvaryur āvayā agnimindho grāvagrābha uta śaṃstā suvipraḥ / tena yajñena svaraṃkṛtena sviṣṭena vakṣaṇā āpṛṇadhvam // yūpavraskā uta ye yūpavāhāś caṣālaṃ ye aśvayūpāya takṣati / ye cārvate pacanaṃ saṃbharanty uto teṣām abhigūrtir na invatu // yad vājino dāma saṃdānam arvato yā śīrṣaṇyā raśanā rajjur asya / yad vā ghāsya prabhṛtam āsye tṛṇaṃ sarvā tā te api deveṣv astu // yad ūvadhyam udarasyāpavāti ya āmasya kraviṣo gandho asti / sukṛtā tañ śamitāraḥ kṛṇvantūta medhaṃ śṛtapākaṃ pacantu // yad aśvasya kraviṣo makṣikāśa yad vā svarau svadhitau ripram asti / yad dhastayoḥ śamitur yan nakheṣu sarvā tā te api deveṣv astu // yat te gātrād agninā pacyamānād abhi śūlaṃ nihatasyāvadhāvati / mā tad bhūmyām āśriṣan mā tṛṇeṣu devebhyas tad uśadbhyo rātam astu // ye vājinaṃ paripaśyanti pakvaṃ ya īm āhuḥ surabhir nirhareti / ye cārvato māṃsabhikṣām upāsate uto teṣām abhigūrtir na invatu // upāsate : FN This should be upāsatās the result of saṃdhi yan nīkṣaṇaṃ māṃspacanyā ukhāyā yā pātrāṇi yūṣṇa āsecanāni / ūṣmaṇyāpidhānā carūṇām aṅkāḥ sūnāḥ paribhūṣanty aśvam // yad aśvāya vāsa upastṛṇanty adhivāsaṃ yā hiraṇyāny asmai / saṃdānam arvantaṃ paḍvīśaṃ priyā deveṣv āyāmayanti // nikramaṇaṃ niṣadanaṃ vivartanaṃ yac ca paḍvīśam arvataḥ / yac ca papau yac ca ghāsiṃ jaghāsa sarvā tā te api deveṣv astu // mā tvāgnir dhanayīd dhūmagandhir mokhā bhrājanty abhivikta jaghriḥ / iṣṭaṃ vītam abhigūrtaṃ vaṣaṭkṛtaṃ taṃ devāsaḥ pratigṛbhṇanty aśvam

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/MS/3.16.1

Cite as: Maitrāyaṇī Saṃhitā 3.16.1, in HREEM (hreem.cc/library/MS/3.16.1), after GRETIL, Maitrayani-Samhita Based on Schroeder, Leopold von: Maitrāyaṇī Saṃhitā.

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/1_sam/maitrs_pu.htm — Maitrayani-Samhita Based on Schroeder, Leopold von: Maitrāyaṇī Saṃhitā. Die Saṃhitā der Maitrāyaṇīya-Śākhā. Leipzig : 1881-1886 Repr. Wiesbaden : 1970-1972 Input by Thesaurus Indogermanischer Text- und Sprachmaterialien (TITUS) [GRETIL-Version vom 01.12.2016]

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text