मा नो मित्रो वरुणो अर्यमायुर् इन्द्र ऋभुक्षा मरुतः परिक्शन् । यद् वाजिनो देवजातस्य सप्तेः प्रवक्ष्यामो विदथे वीर्याणि ॥ यन् निर्णिजा रेक्णसा प्रावृतस्य रातिं गृभीतां मुखतो नयन्ति । सुप्राङ् अजो मेम्यद् विश्वरूप इन्द्रापूष्णोः प्रियम् अप्येतु पाथः ॥ विश्वरूप : फ़्न् एमेन्देद्। एद्।: विश्वरूपा एष छागः पुरो अश्वेन वाजिना पूष्णो भागो नीयते विश्वदेव्यः । अभि प्रियं यत् पुरोडाशम् अर्वता त्वष्टेद् एनं सौश्रवसाय जिन्वति ॥ यद् धविष्यम् ऋतुशो देवयानं त्रिर् मानुषाः पर्य् अश्वं नयन्ति । अत्रा पूष्णः प्रथमो भाग एति यज्ञं देवेभ्यः प्रतिवेदयन्न् अजः ॥ उप प्रागात् सुमन् मे ऽधायि मन्म देवानाम् आशा उप वीतपृष्ठः । अन्व् एनं विप्रा ऋषयो मदन्ति देवानां पुष्टे चकृमा सुबन्धुम् ॥ होताध्वर्युर् आवया अग्निमिन्धो ग्रावग्राभ उत शंस्ता सुविप्रः । तेन यज्ञेन स्वरंकृतेन स्विष्टेन वक्षणा आपृणध्वम् ॥ यूपव्रस्का उत ये यूपवाहाश् चषालं ये अश्वयूपाय तक्षति । ये चार्वते पचनं संभरन्त्य् उतो तेषाम् अभिगूर्तिर् न इन्वतु ॥ यद् वाजिनो दाम संदानम् अर्वतो या शीर्षण्या रशना रज्जुर् अस्य । यद् वा घास्य प्रभृतम् आस्ये तृणं सर्वा ता ते अपि देवेष्व् अस्तु ॥ यद् ऊवध्यम् उदरस्यापवाति य आमस्य क्रविषो गन्धो अस्ति । सुकृता तञ् शमितारः कृण्वन्तूत मेधं शृतपाकं पचन्तु ॥ यद् अश्वस्य क्रविषो मक्षिकाश यद् वा स्वरौ स्वधितौ रिप्रम् अस्ति । यद् धस्तयोः शमितुर् यन् नखेषु सर्वा ता ते अपि देवेष्व् अस्तु ॥ यत् ते गात्राद् अग्निना पच्यमानाद् अभि शूलं निहतस्यावधावति । मा तद् भूम्याम् आश्रिषन् मा तृणेषु देवेभ्यस् तद् उशद्भ्यो रातम् अस्तु ॥ ये वाजिनं परिपश्यन्ति पक्वं य ईम् आहुः सुरभिर् निर्हरेति । ये चार्वतो मांसभिक्षाम् उपासते उतो तेषाम् अभिगूर्तिर् न इन्वतु ॥ उपासते : फ़्न् थिस् स्होउल्द् बे उपासतास् थे रेसुल्त् ओफ़् संधि यन् नीक्षणं मांस्पचन्या उखाया या पात्राणि यूष्ण आसेचनानि । ऊष्मण्यापिधाना चरूणाम् अङ्काः सूनाः परिभूषन्त्य् अश्वम् ॥ यद् अश्वाय वास उपस्तृणन्त्य् अधिवासं या हिरण्यान्य् अस्मै । संदानम् अर्वन्तं पड्वीशं प्रिया देवेष्व् आयामयन्ति ॥ निक्रमणं निषदनं विवर्तनं यच् च पड्वीशम् अर्वतः । यच् च पपौ यच् च घासिं जघास सर्वा ता ते अपि देवेष्व् अस्तु ॥ मा त्वाग्निर् धनयीद् धूमगन्धिर् मोखा भ्राजन्त्य् अभिविक्त जघ्रिः । इष्टं वीतम् अभिगूर्तं वषट्कृतं तं देवासः प्रतिगृभ्णन्त्य् अश्वम्
mā no mitro varuṇo aryamāyur indra ṛbhukṣā marutaḥ parikśan / yad vājino devajātasya sapteḥ pravakṣyāmo vidathe vīryāṇi // yan nirṇijā rekṇasā prāvṛtasya rātiṃ gṛbhītāṃ mukhato nayanti / suprāṅ ajo memyad viśvarūpa indrāpūṣṇoḥ priyam apyetu pāthaḥ // viśvarūpa : FN emended. Ed.: viśvarūpā eṣa chāgaḥ puro aśvena vājinā pūṣṇo bhāgo nīyate viśvadevyaḥ / abhi priyaṃ yat puroḍāśam arvatā tvaṣṭed enaṃ sauśravasāya jinvati // yad dhaviṣyam ṛtuśo devayānaṃ trir mānuṣāḥ pary aśvaṃ nayanti / atrā pūṣṇaḥ prathamo bhāga eti yajñaṃ devebhyaḥ prativedayann ajaḥ // upa prāgāt suman me 'dhāyi manma devānām āśā upa vītapṛṣṭhaḥ / anv enaṃ viprā ṛṣayo madanti devānāṃ puṣṭe cakṛmā subandhum // hotādhvaryur āvayā agnimindho grāvagrābha uta śaṃstā suvipraḥ / tena yajñena svaraṃkṛtena sviṣṭena vakṣaṇā āpṛṇadhvam // yūpavraskā uta ye yūpavāhāś caṣālaṃ ye aśvayūpāya takṣati / ye cārvate pacanaṃ saṃbharanty uto teṣām abhigūrtir na invatu // yad vājino dāma saṃdānam arvato yā śīrṣaṇyā raśanā rajjur asya / yad vā ghāsya prabhṛtam āsye tṛṇaṃ sarvā tā te api deveṣv astu // yad ūvadhyam udarasyāpavāti ya āmasya kraviṣo gandho asti / sukṛtā tañ śamitāraḥ kṛṇvantūta medhaṃ śṛtapākaṃ pacantu // yad aśvasya kraviṣo makṣikāśa yad vā svarau svadhitau ripram asti / yad dhastayoḥ śamitur yan nakheṣu sarvā tā te api deveṣv astu // yat te gātrād agninā pacyamānād abhi śūlaṃ nihatasyāvadhāvati / mā tad bhūmyām āśriṣan mā tṛṇeṣu devebhyas tad uśadbhyo rātam astu // ye vājinaṃ paripaśyanti pakvaṃ ya īm āhuḥ surabhir nirhareti / ye cārvato māṃsabhikṣām upāsate uto teṣām abhigūrtir na invatu // upāsate : FN This should be upāsatās the result of saṃdhi yan nīkṣaṇaṃ māṃspacanyā ukhāyā yā pātrāṇi yūṣṇa āsecanāni / ūṣmaṇyāpidhānā carūṇām aṅkāḥ sūnāḥ paribhūṣanty aśvam // yad aśvāya vāsa upastṛṇanty adhivāsaṃ yā hiraṇyāny asmai / saṃdānam arvantaṃ paḍvīśaṃ priyā deveṣv āyāmayanti // nikramaṇaṃ niṣadanaṃ vivartanaṃ yac ca paḍvīśam arvataḥ / yac ca papau yac ca ghāsiṃ jaghāsa sarvā tā te api deveṣv astu // mā tvāgnir dhanayīd dhūmagandhir mokhā bhrājanty abhivikta jaghriḥ / iṣṭaṃ vītam abhigūrtaṃ vaṣaṭkṛtaṃ taṃ devāsaḥ pratigṛbhṇanty aśvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनयीद् : फ़्न् मित्त्wएदे, तेxत्क्रितिस्छे बेमेर्कुन्गेन् ज़ुर् क्ः प्। १५५: ध्वनयीद् समिद्धो अञ्जन् कृदरं मतीनां घृतम् अग्ने मधुमत् पिन्वमानः । वाजी वहन् वाजिनं जातवेदो देवानां वक्षि प्रियम् आ सधस्थम् ॥ तनूनपात् सं पथो देवयानान् प्रजानन् वाज्य् अप्येतु देवान् । अनु त्वा सप्ते प्रदिशः सचन्तां स्वधां देवैर् यजमानाय धेहि ॥ ईड्यश् चासि वन्द्यश् चासि वाजिन्न् आशुश् चासि मेध्यश् चासि सप्ते । अग्निष् ट्वा देवैर् वसुभिः सजोषाः प्रीतं वह्निं वहतु जातवेदाः ॥ स्तीर्णं बर्हिः सुष्टरीमा जुषाणोरु पृथु प्रथमानं पृथिव्याम् । देवेभिर् अक्तम् अदितिः सजोषाः स्योनं कृण्वाना सुविते दधातु ॥ एता उ वः सुभगा विश्ववारा वि पक्षोभिः श्रयमाणा उद् आतैः । ऋष्वाः सतीः कवषः शुम्भमाना द्वारो देवीः सुप्रायणा भवन्तु ॥ अन्तरा मित्रावरुणा चरन्ती मुखं यज्ञानाम् अभि संविदाने । उषासा वां सुहिरण्ये सुशिल्पे ऋतस्य योना इह सादयामि ॥ प्रथमा वां सरथिना सुवर्णा देवौ पश्यन्तौ भुवनानि विश्वा । अपिप्रयं चोदना वां मिमाना होतारा ज्योतिः प्रदिशा दिशन्ता ॥ आदित्यैर् नो भारती वष्टु यज्ञं सरस्वती सह रुद्रैर् न आवीत् । इडोपहूता वसुभिः सजोषाः स्योनं कृण्वाना सुविते दधातु ॥ त्वष्टा वीरं देवकामं जजान त्वष्टुर् अर्वा जायत आशुर् अश्वः ॥ त्वष्टेमा विश्वा भुवना जजान बहोः कर्तारम् इह यक्षि होतः ॥ अश्वो घृतेन त्मन्या समक्ता उप देवं ऋतुशः पाथ एतु । वनस्पतिर् देवलोकं प्रजानन्न् अग्निना हव्या स्वदितानि वक्षत् ॥ प्रजापतेस् तपसा वावृधानः सद्यो जातो दधिषे यज्ञम् अग्ने । स्वाहाकृतेन हविषा पुरोगा याहि साध्या हविर् अदन्तु देवाः
dhanayīd : FN Mittwede, Textkritische Bemerkungen zur Kḥ p. 155: dhvanayīd samiddho añjan kṛdaraṃ matīnāṃ ghṛtam agne madhumat pinvamānaḥ / vājī vahan vājinaṃ jātavedo devānāṃ vakṣi priyam ā sadhastham // tanūnapāt saṃ patho devayānān prajānan vājy apyetu devān / anu tvā sapte pradiśaḥ sacantāṃ svadhāṃ devair yajamānāya dhehi // īḍyaś cāsi vandyaś cāsi vājinn āśuś cāsi medhyaś cāsi sapte / agniṣ ṭvā devair vasubhiḥ sajoṣāḥ prītaṃ vahniṃ vahatu jātavedāḥ // stīrṇaṃ barhiḥ suṣṭarīmā juṣāṇoru pṛthu prathamānaṃ pṛthivyām / devebhir aktam aditiḥ sajoṣāḥ syonaṃ kṛṇvānā suvite dadhātu // etā u vaḥ subhagā viśvavārā vi pakṣobhiḥ śrayamāṇā ud ātaiḥ / ṛṣvāḥ satīḥ kavaṣaḥ śumbhamānā dvāro devīḥ suprāyaṇā bhavantu // antarā mitrāvaruṇā carantī mukhaṃ yajñānām abhi saṃvidāne / uṣāsā vāṃ suhiraṇye suśilpe ṛtasya yonā iha sādayāmi // prathamā vāṃ sarathinā suvarṇā devau paśyantau bhuvanāni viśvā / apiprayaṃ codanā vāṃ mimānā hotārā jyotiḥ pradiśā diśantā // ādityair no bhāratī vaṣṭu yajñaṃ sarasvatī saha rudrair na āvīt / iḍopahūtā vasubhiḥ sajoṣāḥ syonaṃ kṛṇvānā suvite dadhātu // tvaṣṭā vīraṃ devakāmaṃ jajāna tvaṣṭur arvā jāyata āśur aśvaḥ // tvaṣṭemā viśvā bhuvanā jajāna bahoḥ kartāram iha yakṣi hotaḥ // aśvo ghṛtena tmanyā samaktā upa devaṃ ṛtuśaḥ pātha etu / vanaspatir devalokaṃ prajānann agninā havyā svaditāni vakṣat // prajāpates tapasā vāvṛdhānaḥ sadyo jāto dadhiṣe yajñam agne / svāhākṛtena haviṣā purogā yāhi sādhyā havir adantu devāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहूनां पिता बहुर् अस्य पुत्रः चिश्चा कृणोति समनावगत्य । इषुधिः सङ्काः पृतनाश् च सर्वाः पृष्ठे निनद्धो जयति प्रसूतः ॥ रथे तिष्ठन् नयति वाजिनः पुरो यत्रयत्र कामयते सुषारथिः । अभीशूनां महिमानं पनायत मनः पश्चाद् अनुयछन्ति रश्मयः ॥ तीव्रान् घोषान् कृण्वते वृषपाणयो ऽश्वा रथेभिः सह वाजयन्तः । अवक्रामन्तः प्रपदैर् अमित्रान् क्षिणन्ति शत्रून्र् अनपव्ययन्तः ॥ वनस्पते वीड्वङ्गो हि भूया अस्मत्सखा प्रतरणः सुवीरः । गोभिः संनद्धो असि वीडयस्वास्थाता ते जयतु जेत्वानि ॥ दिवस् पृथिव्याः पर्य् अन्तरिक्षाद् वनस्पतिभ्यः पर्य् आवृतं सहः । अपाम् ओज्मानं परि गोभिर् आवृतम् इन्द्रस्य वज्रं हविषा रथं यज ॥ इन्द्रस्य वज्रो मरुताम् अनीकं मित्रस्य गर्भो वरुणस्य नाभिः । सेमां नो हव्यदातिं जुषाणो देव रथ प्रति हव्या गृभाय ॥ स्वादुषंसदः पितरो वयोधाः कृछ्रेश्रितः शक्तीवन्तो गभीराः । चित्रसेना इषुबला अमृध्राः सतोवीरा उरवो व्रातसाहाः ॥ ब्राह्मणासः पितरः सोम्यासः शिवे नो द्यावापृथिवी उभे स्ताम् । पूषा नः पातु दुरिताद् ऋतावृधो रक्षा माकिर् नो अघशंस ईशत ॥ ऋजीते परिवृङ्ग्धि नो ऽश्मा भवतु नस् तनूः । सोमो अधिब्रवीतु नो ऽदितिः शर्म यछतु ॥ सुपर्णं वस्ते मृगो अस्या दन्तो गोभिः संनद्धा पतति प्रसूता । यत्रा नरः सं च वि च द्रवन्ति तत्रास्मभ्यम् इषवः शर्म यंसन् ॥ अहिर् इव भोगैः पर्येति बाहुं ज्याया हेतिं परिबाधमानः । हस्तघ्नो विश्वा वयुनानि विद्वान् पुमान् पुमांसं परिपातु विश्वतः ॥ आजङ्घन्ति सान्व् एषां जघनं उपजिघ्नतु । अश्वाजनि प्रचेतसो ऽश्वान्त् समत्सु नोदय ॥ उपश्वासय पृथिवीम् उत द्यां पुरुत्रा ते मनुतां विष्ठितं जगत् । सं दुन्दुभे सजूर् इन्द्रेण देवैर् आराद् दवीयो अपसेध शत्रून् ॥ आक्रन्दय बलम् ओजो ना आधा निष्टनिहि दुरिता बाधमानः । अपप्रोथ दुन्दुभे दुछुना इत इन्द्रस्य मुष्टिर् असि वीडयस्व ॥ इन्द्रस्य : फ़्न् एमेन्देद्। एद्।: इन्द्रस्य। आमूर् अज प्रत्यावर्तयेमाः केतुमद् दुन्दुभिर् वावदीति । सम् अश्वपर्णाश् चरन्तु नो नरो ऽस्माकम् इन्द्र रथिनो जयन्तु
bahūnāṃ pitā bahur asya putraḥ ciścā kṛṇoti samanāvagatya / iṣudhiḥ saṅkāḥ pṛtanāś ca sarvāḥ pṛṣṭhe ninaddho jayati prasūtaḥ // rathe tiṣṭhan nayati vājinaḥ puro yatrayatra kāmayate suṣārathiḥ / abhīśūnāṃ mahimānaṃ panāyata manaḥ paścād anuyachanti raśmayaḥ // tīvrān ghoṣān kṛṇvate vṛṣapāṇayo 'śvā rathebhiḥ saha vājayantaḥ / avakrāmantaḥ prapadair amitrān kṣiṇanti śatrūnr anapavyayantaḥ // vanaspate vīḍvaṅgo hi bhūyā asmatsakhā prataraṇaḥ suvīraḥ / gobhiḥ saṃnaddho asi vīḍayasvāsthātā te jayatu jetvāni // divas pṛthivyāḥ pary antarikṣād vanaspatibhyaḥ pary āvṛtaṃ sahaḥ / apām ojmānaṃ pari gobhir āvṛtam indrasya vajraṃ haviṣā rathaṃ yaja // indrasya vajro marutām anīkaṃ mitrasya garbho varuṇasya nābhiḥ / semāṃ no havyadātiṃ juṣāṇo deva ratha prati havyā gṛbhāya // svāduṣaṃsadaḥ pitaro vayodhāḥ kṛchreśritaḥ śaktīvanto gabhīrāḥ / citrasenā iṣubalā amṛdhrāḥ satovīrā uravo vrātasāhāḥ // brāhmaṇāsaḥ pitaraḥ somyāsaḥ śive no dyāvāpṛthivī ubhe stām / pūṣā naḥ pātu duritād ṛtāvṛdho rakṣā mākir no aghaśaṃsa īśata // ṛjīte parivṛṅgdhi no 'śmā bhavatu nas tanūḥ / somo adhibravītu no 'ditiḥ śarma yachatu // suparṇaṃ vaste mṛgo asyā danto gobhiḥ saṃnaddhā patati prasūtā / yatrā naraḥ saṃ ca vi ca dravanti tatrāsmabhyam iṣavaḥ śarma yaṃsan // ahir iva bhogaiḥ paryeti bāhuṃ jyāyā hetiṃ paribādhamānaḥ / hastaghno viśvā vayunāni vidvān pumān pumāṃsaṃ paripātu viśvataḥ // ājaṅghanti sānv eṣāṃ jaghanaṃ upajighnatu / aśvājani pracetaso 'śvānt samatsu nodaya // upaśvāsaya pṛthivīm uta dyāṃ purutrā te manutāṃ viṣṭhitaṃ jagat / saṃ dundubhe sajūr indreṇa devair ārād davīyo apasedha śatrūn // ākrandaya balam ojo nā ādhā niṣṭanihi duritā bādhamānaḥ / apaprotha dundubhe duchunā ita indrasya muṣṭir asi vīḍayasva // indrasya : FN emended. Ed.: indrasya. āmūr aja pratyāvartayemāḥ ketumad dundubhir vāvadīti / sam aśvaparṇāś carantu no naro 'smākam indra rathino jayantu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्टम्भो दिवो धरुणा पृथिव्या अस्येशाना जगतो विष्णुपत्नी । व्यचस्वतीषयन्ती सुभूतिः शिवा नो अस्त्व् अदितेर् उपस्थे ॥ कया नः ॥ को अद्य युङ्क्ते धुरि गा ऋतस्य शिमीवतो भामिनो दुर्हृणायून् । आसन्निषून् हृत्स्वसो मयोभून् य एषां भृत्याम् ऋणधत् स जीवात्
viṣṭambho divo dharuṇā pṛthivyā asyeśānā jagato viṣṇupatnī / vyacasvatīṣayantī subhūtiḥ śivā no astv aditer upasthe // kayā naḥ // ko adya yuṅkte dhuri gā ṛtasya śimīvato bhāmino durhṛṇāyūn / āsanniṣūn hṛtsvaso mayobhūn ya eṣāṃ bhṛtyām ṛṇadhat sa jīvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वम् अग्ने शोचिषा शोशुचाना आ रोदसी अपृणा जायमानः । त्वं देवं अभिशस्तेर् अमुञ्चो वैश्वानर जातवेदो महित्वा ॥ उर्वी रोदसी वरिवस् कृणोतं क्षेत्रस्य पत्नी अधि नो ब्रुवाथः । स्तौमि द्यावापृथिवी नाथितो जोहवीमि ते नो मुञ्चतम् अंहसः ॥ ये अप्रथेताम् अमितेभिर् ओजोभिर् ये प्रतिष्ठे अभवतां वसूनाम् । स्तौमि द्यावापृथिवी नाथितो जोहवीमि ते नो मुञ्चतम् अंहसः ॥ यच् चिद् धि ते पुरुषत्रा यविष्ठाचित्तिभिश् चकृमा कच्चिद् आगः । कृधी ष्व् अस्मं अदितेर् अनागान् एनांसि शिश्रथो विष्वग् अग्ने ॥ यथा ह त्यद् वसवो गौर्यं चित् पदि षिताम् अमुञ्चता यजत्राः । एवो ष्व् अस्मन् मुञ्चता व्य् अंहः प्रतार्य् अग्ने प्रतरं ना आयुः
tvam agne śociṣā śośucānā ā rodasī apṛṇā jāyamānaḥ / tvaṃ devaṃ abhiśaster amuñco vaiśvānara jātavedo mahitvā // urvī rodasī varivas kṛṇotaṃ kṣetrasya patnī adhi no bruvāthaḥ / staumi dyāvāpṛthivī nāthito johavīmi te no muñcatam aṃhasaḥ // ye aprathetām amitebhir ojobhir ye pratiṣṭhe abhavatāṃ vasūnām / staumi dyāvāpṛthivī nāthito johavīmi te no muñcatam aṃhasaḥ // yac cid dhi te puruṣatrā yaviṣṭhācittibhiś cakṛmā kaccid āgaḥ / kṛdhī ṣv asmaṃ aditer anāgān enāṃsi śiśratho viṣvag agne // yathā ha tyad vasavo gauryaṃ cit padi ṣitām amuñcatā yajatrāḥ / evo ṣv asman muñcatā vy aṃhaḥ pratāry agne prataraṃ nā āyuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.