Library·Maitrāyaṇī Saṃhitā·4·4.1·4.1.2

Maitrāyaṇī Saṃhitā 4.1.2

MS 4.1.2

देवेभ्यो जुष्टम् इह बर्हिर् आसदे ॥ इति देवेभ्य एवैनं जुष्टं करोति देवानां परिषूतम् असीति यद् वा इदं किंच तद् देवानां परिषूतं यथा श्रेयसे प्रोच्य कर्म करोत्य् एवं वा एतद् देवेभ्यः प्रोच्य बर्हिर् दाति यावत् परिदिशति तत् सर्वं दाति यत् तत् सर्वं न दाति यज्ञस्य तद् अतिरेचयति यद् वै यज्ञस्यातिरिच्यते भ्रातृव्यं तेन वर्धयत्य् एकं स्तम्बं परिदिशति तं सर्वं दाति यज्ञस्यानतिरेचाय विष्णोः स्तुप इति विष्णोर् वै स्तुपो ऽछिद्यत स पृथिवीं प्राविशद् यत् प्रथमं नोत्सृजेद् आर्तिम् आर्छेद् देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे ऽश्विनोर् बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्यां बर्हिर् देवसदनं दामीति सवितृप्रसूत एवैनद् देवताभिर् दाति ॥ माधो मोपरि परुस्त ऋध्यासम् ॥ इत्य् ओषधीनाम् अहिंषायै ॥ आछेत्ता ते मार्षम् ॥ इति यावद्यावद् एवम् अविद्वान् अध्वर्युर् बर्हिर् दाति तावद् अस्यात्मनो मीयते नास्यात्मनो मीयते य एवं वेदातस् त्वं ब्र्हिः शतवल्शं विरोहेत्य् ओषधीष्व् एव भूमानं दधाति सहस्रवल्शा वि वयं रुहेमेत्य् आशिषम् एवाशास्ते ऽदित्या रास्नासीतीयं वा अदितिर् अस्या एवैनद् रास्नां करोतीन्द्राण्याः संनहनम् इतीन्द्राणी वा अग्रे देवतानां समनह्यता ऋद्धिकामा सार्ध्नोद् ऋद्ध्यय् ऋध्नोति य एवं वेद बर्हिः संनह्यति प्रजा वै बर्हिः प्रजानां संतत्यै प्रजानाम् अपरावापाय तस्मात् स्नाव्ना प्रजाः संतताः पूषा ते ग्रन्थिं ग्रथ्नात्व् इति पुष्टिर् वै पूषा पुष्टिं यजमाने दधाति स ते मा स्थाद् इति यजमानस्याहिंसायै ॥ सहस्रवल्शा : फ़्न् एमेन्देद्। एद्।: सहस्रवलिशा। च्फ़्। म्स्।१।१।२:२।१। आपस् त्वाम् अश्विनौ त्वाम् ऋषयः सप्त मामृजुः । बर्हिः सूर्यस्य रश्मिभिर् उषसां केतुम् आरभे ॥ इति अश्विनौ वै देवानां भिषजौ ता एनद् भिषज्यत इन्द्रस्य त्वा बाहुभ्याम् उद्यछा इतीन्द्रस्यैवैनद् बाहुभ्याम् उद्यछते बृहस्पतेर् मूर्ध्नाहरामीति ब्रह्म वै बृहस्पतिर् ब्रह्मणैवैनद् धरत्य् उर्व् अन्तरिक्षम् इति समिष्ठ्या एवादित्यास् त्वा पृष्ठे सादयामीतीयं वा अदितिर् अस्याम् एवैनद् असीषदत् ॥ बर्हिर् असि देवंगमम् ॥ इत्य् आसन्नम् अभिमन्त्रयते बहु वा एतस्य पूर्वेद्युर् आह्रियमाणस्येह चेह च स्कन्दत्य् अस्कन्नम् एनद् देवताभ्यः संप्रादाद् यजमानस्याहिंसायै

devebhyo juṣṭam iha barhir āsade // iti devebhya evainaṃ juṣṭaṃ karoti devānāṃ pariṣūtam asīti yad vā idaṃ kiṃca tad devānāṃ pariṣūtaṃ yathā śreyase procya karma karoty evaṃ vā etad devebhyaḥ procya barhir dāti yāvat paridiśati tat sarvaṃ dāti yat tat sarvaṃ na dāti yajñasya tad atirecayati yad vai yajñasyātiricyate bhrātṛvyaṃ tena vardhayaty ekaṃ stambaṃ paridiśati taṃ sarvaṃ dāti yajñasyānatirecāya viṣṇoḥ stupa iti viṣṇor vai stupo 'chidyata sa pṛthivīṃ prāviśad yat prathamaṃ notsṛjed ārtim ārched devasya tvā savituḥ prasave 'śvinor bāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyāṃ barhir devasadanaṃ dāmīti savitṛprasūta evainad devatābhir dāti // mādho mopari parusta ṛdhyāsam // ity oṣadhīnām ahiṃṣāyai // āchettā te mārṣam // iti yāvadyāvad evam avidvān adhvaryur barhir dāti tāvad asyātmano mīyate nāsyātmano mīyate ya evaṃ vedātas tvaṃ brhiḥ śatavalśaṃ virohety oṣadhīṣv eva bhūmānaṃ dadhāti sahasravalśā vi vayaṃ ruhemety āśiṣam evāśāste 'dityā rāsnāsītīyaṃ vā aditir asyā evainad rāsnāṃ karotīndrāṇyāḥ saṃnahanam itīndrāṇī vā agre devatānāṃ samanahyatā ṛddhikāmā sārdhnod ṛddhyay ṛdhnoti ya evaṃ veda barhiḥ saṃnahyati prajā vai barhiḥ prajānāṃ saṃtatyai prajānām aparāvāpāya tasmāt snāvnā prajāḥ saṃtatāḥ pūṣā te granthiṃ grathnātv iti puṣṭir vai pūṣā puṣṭiṃ yajamāne dadhāti sa te mā sthād iti yajamānasyāhiṃsāyai // sahasravalśā : FN emended. Ed.: sahasravaliśā. cf. MS.1.1.2:2.1. āpas tvām aśvinau tvām ṛṣayaḥ sapta māmṛjuḥ / barhiḥ sūryasya raśmibhir uṣasāṃ ketum ārabhe // iti aśvinau vai devānāṃ bhiṣajau tā enad bhiṣajyata indrasya tvā bāhubhyām udyachā itīndrasyaivainad bāhubhyām udyachate bṛhaspater mūrdhnāharāmīti brahma vai bṛhaspatir brahmaṇaivainad dharaty urv antarikṣam iti samiṣṭhyā evādityās tvā pṛṣṭhe sādayāmītīyaṃ vā aditir asyām evainad asīṣadat // barhir asi devaṃgamam // ity āsannam abhimantrayate bahu vā etasya pūrvedyur āhriyamāṇasyeha ceha ca skandaty askannam enad devatābhyaḥ saṃprādād yajamānasyāhiṃsāyai

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/MS/4.1.2

Cite as: Maitrāyaṇī Saṃhitā 4.1.2, in HREEM (hreem.cc/library/MS/4.1.2), after GRETIL, Maitrayani-Samhita Based on Schroeder, Leopold von: Maitrāyaṇī Saṃhitā.

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/1_sam/maitrs_pu.htm — Maitrayani-Samhita Based on Schroeder, Leopold von: Maitrāyaṇī Saṃhitā. Die Saṃhitā der Maitrāyaṇīya-Śākhā. Leipzig : 1881-1886 Repr. Wiesbaden : 1970-1972 Input by Thesaurus Indogermanischer Text- und Sprachmaterialien (TITUS) [GRETIL-Version vom 01.12.2016]

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text