त्वम् अग्ने वीरवद् यशो देवश् च सविता भगः । दितिश् च दाति वार्यम् ॥ त्वं भगो ना आ हि रत्नम् इषे परिज्मेव क्षयसि दस्मवर्चाः । अग्ने मित्रो न बृहत ऋतस्यासि क्षत्ता वामस्य देव भूरेः ॥ प्रेद्धो अग्ने ॥ इमो अग्ने वीततमानि हव्याजस्रो वक्षि देवतातिम् अछ । प्रति न ईं सुरभीणि व्यन्तु ॥ अग्ना आयूंषि पवसे ऽग्निर् ऋषिः ॥ तं हि शस्वन्ता ईडते स्रुचा देवं घृतश्चुता । अग्निं हव्याय वोढवे ॥ अग्निमग्निं हवीमभिः सदा हवन्त विश्पतिम् । हव्यवाहं पुरुप्रियम् ॥ अग्ने पावक रोचिषा स नः पावक दीदिवो ऽग्निः शुचिव्रततम उद् अग्ने शुचयस् तव ॥ स हव्यवाड् अमर्त्य उशिग् दूतश् चनोहितः । अग्निर् धिया समृण्वति ॥ अग्निं स्तोमेन बोधय समिधानो अमर्त्यम् । हव्या देवेषु नो दधत् ॥ किम् इत् ते विष्णो परिचक्ष्यं भूत् प्र यद् ववक्षे शिपिविष्टो अस्मि । मा वर्पो अस्मद् अपगूह एतद् यद् अन्यरूपः समिथे बभूथ ॥ प्र तत् ते अद्य शिपिविष्ट नामार्यः शंसामि वयुनानि विद्वान् । तं त्वा गृणामि तवसम् अतव्यान् क्षयन्तम् अस्य रजसः पराके ॥ सुत्रामाणं पृथिवीं द्याम् अनेहसं सुशर्माणम् अदितिं सुप्रणीतिम् । दैवीं नावं स्वरित्राम् अनागसम् अस्रवन्तीम् आरुहेमा स्वस्तये ॥ महीम् ऊ षु मातरं सुव्रतानाम् ऋतस्य पत्नीम् अवसे हुवेम । तुविक्षत्राम् अजरन्तीम् उरूचीं सुशर्माणम् अदितिं सुप्रणीतिम् ॥ अग्नीषोमा सवेदसा सहूती वनतं गिरः । सं देवत्रा बभूवथुः ॥ युवम् एतानि दिवि रोचनान्य् अग्निश् च सोम सक्रतू अधत्तम् । युवं सिन्धूंर् अभिशस्तेर् अवद्याद् अग्नीषोमा अमुञ्चतं गृभीतान्
tvam agne vīravad yaśo devaś ca savitā bhagaḥ / ditiś ca dāti vāryam // tvaṃ bhago nā ā hi ratnam iṣe parijmeva kṣayasi dasmavarcāḥ / agne mitro na bṛhata ṛtasyāsi kṣattā vāmasya deva bhūreḥ // preddho agne // imo agne vītatamāni havyājasro vakṣi devatātim acha / prati na īṃ surabhīṇi vyantu // agnā āyūṃṣi pavase 'gnir ṛṣiḥ // taṃ hi śasvantā īḍate srucā devaṃ ghṛtaścutā / agniṃ havyāya voḍhave // agnimagniṃ havīmabhiḥ sadā havanta viśpatim / havyavāhaṃ purupriyam // agne pāvaka rociṣā sa naḥ pāvaka dīdivo 'gniḥ śucivratatama ud agne śucayas tava // sa havyavāḍ amartya uśig dūtaś canohitaḥ / agnir dhiyā samṛṇvati // agniṃ stomena bodhaya samidhāno amartyam / havyā deveṣu no dadhat // kim it te viṣṇo paricakṣyaṃ bhūt pra yad vavakṣe śipiviṣṭo asmi / mā varpo asmad apagūha etad yad anyarūpaḥ samithe babhūtha // pra tat te adya śipiviṣṭa nāmāryaḥ śaṃsāmi vayunāni vidvān / taṃ tvā gṛṇāmi tavasam atavyān kṣayantam asya rajasaḥ parāke // sutrāmāṇaṃ pṛthivīṃ dyām anehasaṃ suśarmāṇam aditiṃ supraṇītim / daivīṃ nāvaṃ svaritrām anāgasam asravantīm āruhemā svastaye // mahīm ū ṣu mātaraṃ suvratānām ṛtasya patnīm avase huvema / tuvikṣatrām ajarantīm urūcīṃ suśarmāṇam aditiṃ supraṇītim // agnīṣomā savedasā sahūtī vanataṃ giraḥ / saṃ devatrā babhūvathuḥ // yuvam etāni divi rocanāny agniś ca soma sakratū adhattam / yuvaṃ sindhūṃr abhiśaster avadyād agnīṣomā amuñcataṃ gṛbhītān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् सूर्यस्य देवत्वं तन् महित्वं मध्या कर्तोर् विततं संजभार । यदेद् अयुक्त हरितः सधस्थाद् आद् रात्री वासस् तनुते सिमस्मै ॥ संजभार : फ़्न् एमेन्देद्। एद्।: सजभार। भद्रा अश्वा हरितः सूर्यस्य चित्रा एतग्वा अनुमाद्यासः । नमस्यन्तो दिव आ पृष्ठम् अस्थुः परि द्यावापृथिवी यन्ति सद्यः ॥ त्वम् अग्ने व्रतपा असि ॥ यद् वो वयं प्रमिनाम व्रतानि विदुषां देवा अविदुष्टरासः । अग्निष् टद् विश्वम् आपृणाति विद्वान् येभिर् देवं ऋतुभिः कल्पयाति ॥ अग्ने नय ॥ आ देवानाम् अपि पन्थाम् अगन्म यञ् शक्नवाम तद् अनु प्रवोढुम् । अग्निर् विद्वान्त् स यजात् सेद् उ होता सो अध्वरान्त् स ऋतून् कल्पयाति ॥ अग्निः शुचिव्रततम उद् अग्ने शुचयस् तवाक्रन्दद् अग्निर् नक्तोषासा ॥ आयाहि तपसा जनिष्वाग्ने पावको अर्चिषा । उपेमां सुष्टुतिं मम ॥ आ नो याहि तपसा जनिष्वाग्ने पावक दीद्यत् । हव्या देवेषु नो दधत्
tat sūryasya devatvaṃ tan mahitvaṃ madhyā kartor vitataṃ saṃjabhāra / yaded ayukta haritaḥ sadhasthād ād rātrī vāsas tanute simasmai // saṃjabhāra : FN emended. Ed.: sajabhāra. bhadrā aśvā haritaḥ sūryasya citrā etagvā anumādyāsaḥ / namasyanto diva ā pṛṣṭham asthuḥ pari dyāvāpṛthivī yanti sadyaḥ // tvam agne vratapā asi // yad vo vayaṃ pramināma vratāni viduṣāṃ devā aviduṣṭarāsaḥ / agniṣ ṭad viśvam āpṛṇāti vidvān yebhir devaṃ ṛtubhiḥ kalpayāti // agne naya // ā devānām api panthām aganma yañ śaknavāma tad anu pravoḍhum / agnir vidvānt sa yajāt sed u hotā so adhvarānt sa ṛtūn kalpayāti // agniḥ śucivratatama ud agne śucayas tavākrandad agnir naktoṣāsā // āyāhi tapasā janiṣvāgne pāvako arciṣā / upemāṃ suṣṭutiṃ mama // ā no yāhi tapasā janiṣvāgne pāvaka dīdyat / havyā deveṣu no dadhat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स हव्यवाड् अग्निं स्तोमेन ॥ देवं बर्हिर् वसुवने वसुधेयस्य वेतु देवीर् द्वारो वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु देवी उषासानक्ता वसुवने वसुधेयस्य वीतां देवी जोष्ट्री वसुवने वसुधेयस्य वीतां देवी ऊर्जाहुती वसुवने वसुधेयस्य वीतां देवा दैव्या होतारा वसुवने वसुधेयस्य वीतां देवीस् तिस्रस् तिस्रो देवीर् वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु देवो नराशंसो वसुवने वसुधेयस्य वेतु देवो अग्निः स्विष्टकृत् सुद्रविणा मन्द्रः कविः सत्यमन्मायजी होता होतुर्होतुर् आयजीयान् अग्ने यान् देवान् अयाड् यं अपिप्रेर् ये ते होत्रे अमत्सत तां ससनुषीं होत्रां देवंगमां दिवि देवेषु यज्ञम् एरयेमं स्विष्टकृच् चाग्ने होताभूर् वसुवने वसुधेयस्य नमोवाके वीहि ॥ वाजेवाजे शं नो भवन्तु
sa havyavāḍ agniṃ stomena // devaṃ barhir vasuvane vasudheyasya vetu devīr dvāro vasuvane vasudheyasya vyantu devī uṣāsānaktā vasuvane vasudheyasya vītāṃ devī joṣṭrī vasuvane vasudheyasya vītāṃ devī ūrjāhutī vasuvane vasudheyasya vītāṃ devā daivyā hotārā vasuvane vasudheyasya vītāṃ devīs tisras tisro devīr vasuvane vasudheyasya vyantu devo narāśaṃso vasuvane vasudheyasya vetu devo agniḥ sviṣṭakṛt sudraviṇā mandraḥ kaviḥ satyamanmāyajī hotā hoturhotur āyajīyān agne yān devān ayāḍ yaṃ apiprer ye te hotre amatsata tāṃ sasanuṣīṃ hotrāṃ devaṃgamāṃ divi deveṣu yajñam erayemaṃ sviṣṭakṛc cāgne hotābhūr vasuvane vasudheyasya namovāke vīhi // vājevāje śaṃ no bhavantu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मरुतो यद् ध वो दिवः सुम्नायन्तो हवामहे । आ तू ना उपगन्तन ॥ या वः शर्म शशमानाय सन्ति त्रिधातूनि दाशुषे यछताधि । अस्मभ्यं तानि मरुतो वियन्त रयिं नो धत्त वृषणः सुवीरम् ॥ इमं मे वरुण तत् त्वा यामि कया नः को अद्य पिप्रीहि देवान् अग्ने यद् अद्याप्स्व् अग्ने सधिष् टव ॥ अप्सु मे सोमो अब्रवीद् अन्तर् विश्वानि भेषजा । आपश् च विश्वशंभुवः ॥ उद् उत्तमं वरुण पाशम् अस्मत् ॥ अव ते हेडो वरुण नमोभिर् अव यज्ञेभिर् ईमहे हविर्भिः । क्षयन्न् अस्मभ्यम् असुर प्रचेता राजन्न् एनांसि शिश्रथः कृतानि ॥ त्वं नो अग्ने वरुणस्य विद्वान् देवस्य हेडो ऽवयासिसीष्ठाः । यजिष्ठो वह्नितमः शोशुचानो विश्वा द्वेषांसि प्रमुमुग्ध्य् अस्मत् ॥ स त्वं नो अग्ने ऽअवमो भवोती नेदिष्ठो अस्या उषसो व्युष्टौ । अवयक्ष्व नो वरुणं रराणो वीहि मृडीकं सुहवो न एधि
maruto yad dha vo divaḥ sumnāyanto havāmahe / ā tū nā upagantana // yā vaḥ śarma śaśamānāya santi tridhātūni dāśuṣe yachatādhi / asmabhyaṃ tāni maruto viyanta rayiṃ no dhatta vṛṣaṇaḥ suvīram // imaṃ me varuṇa tat tvā yāmi kayā naḥ ko adya piprīhi devān agne yad adyāpsv agne sadhiṣ ṭava // apsu me somo abravīd antar viśvāni bheṣajā / āpaś ca viśvaśaṃbhuvaḥ // ud uttamaṃ varuṇa pāśam asmat // ava te heḍo varuṇa namobhir ava yajñebhir īmahe havirbhiḥ / kṣayann asmabhyam asura pracetā rājann enāṃsi śiśrathaḥ kṛtāni // tvaṃ no agne varuṇasya vidvān devasya heḍo 'vayāsisīṣṭhāḥ / yajiṣṭho vahnitamaḥ śośucāno viśvā dveṣāṃsi pramumugdhy asmat // sa tvaṃ no agne 'avamo bhavotī nediṣṭho asyā uṣaso vyuṣṭau / avayakṣva no varuṇaṃ rarāṇo vīhi mṛḍīkaṃ suhavo na edhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निम् ईडे पुरोहितं यज्ञस्य देवम् ऋत्विजम् । होतारं रत्नधातमम् ॥ वृषा सोम द्युमं असि ॥ क्रीडं वः शर्धो मारुतम् अनर्वाणं रथेशुभम् । कण्वा अभि प्रगायत ॥ अत्यासो न ये मरुतः स्वञ्चो यक्षदृशो न शुभयन्त मर्याः । ते हर्म्येष्ठाः शिशवो न शुभ्रा वत्सासो न प्रक्रीडिनः पयोधाः ॥ तं हि शश्वन्तो ऽग्निमग्निम् ॥ इन्द्राग्नी नवतिं पुरो दासपत्नीर् अधूनुतम् । साकम् एकेन कर्मणा ॥ श्नथद् वृत्रम् उत सनोति वाजम् इन्द्रा यो अग्नी सहुरी सपर्यात् । इरज्यन्ता वसव्यस्य भूरेः सहस्तमा सहसा वाजयन्ता ॥ तम् इन्द्रं वाजयामसि ॥ युजे रथं गाएषणं हरिभ्याम् उप ब्रह्माणि जुजुषाणम् अस्थुः । विबाधिष्ट स्य रोदसी महित्वेन्द्रो वृत्राण्य् अप्रती जघन्वान् ॥ गाएषणं : फ़्न् ऋव्।७।२३।३ गवेषणं। विश्वकर्मन् वाचस्पतिम्
agnim īḍe purohitaṃ yajñasya devam ṛtvijam / hotāraṃ ratnadhātamam // vṛṣā soma dyumaṃ asi // krīḍaṃ vaḥ śardho mārutam anarvāṇaṃ ratheśubham / kaṇvā abhi pragāyata // atyāso na ye marutaḥ svañco yakṣadṛśo na śubhayanta maryāḥ / te harmyeṣṭhāḥ śiśavo na śubhrā vatsāso na prakrīḍinaḥ payodhāḥ // taṃ hi śaśvanto 'gnimagnim // indrāgnī navatiṃ puro dāsapatnīr adhūnutam / sākam ekena karmaṇā // śnathad vṛtram uta sanoti vājam indrā yo agnī sahurī saparyāt / irajyantā vasavyasya bhūreḥ sahastamā sahasā vājayantā // tam indraṃ vājayāmasi // yuje rathaṃ gāeṣaṇaṃ haribhyām upa brahmāṇi jujuṣāṇam asthuḥ / vibādhiṣṭa sya rodasī mahitvendro vṛtrāṇy apratī jaghanvān // gāeṣaṇaṃ : FN ṚV.7.23.3 gaveṣaṇaṃ. viśvakarman vācaspatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं सोम प्रचिकितो मनीषा त्वं रजिष्ठम् अनु नेषि पन्थाम् । तव प्रणीती पितरो न इन्दो देवेषु रत्नम् अभजन्त धीराः ॥ त्वया हि नः पितरः सोम पूर्वे कर्माणि चक्रुः पवमान धीराः । वन्वन्न् अवातः परिधींर् अपोर्णु वीरेभिर् अश्वैर् मघवा भवा नः ॥ त्वं सोम पितृभिः संविदानो ऽनु द्यावापृथिवी आततन्थ । तस्मै त इन्दो हविषा विधेम वयं स्याम पतयो रयीणाम् ॥ बर्हिषदः पितर ऊत्य् अर्वाग् इमा वो हव्या चकृमा जुषध्वम् । त आगतावसा शंतमेनाथा नः शं योर् अरपो दधातन ॥ उपहूताः पितरः सोम्यासो बर्हिष्येषु निधिषु प्रियेषु । त आगमन्तु त इह श्रुवन्त्व् अधिब्रुवन्तु ते ऽवन्त्व् अस्मान् ॥ आहं पितॄन्त् सुविदत्रं अवित्सि नपातं च विक्रमणं च विष्णोः । बर्हिषदः स्वधया ये सुतस्य भजन्त पित्वस् त इहागमिष्ठाः ॥ इदं पितृभ्यो नमो अस्त्व् अद्य ये पूर्वासो य उपरास ईयुः । ये पार्थिवे रजस्य् आ निषत्ता ये वा नूनं सुवृजनासु विक्षु ॥ उदीरताम् अवरा उत् परासा उन् मध्यमाः पितरः सोम्यासः । असुं य ईयुर् अवृका ऋतज्ञास् ते नो ऽवन्तु पितरो हवेषु ॥ अग्निष्वात्ता ऋतावृधः पितरो मृडता सु नः । दीर्घायुत्वाय जीवसे ॥ अग्निष्वात्तान् ऋतुमतो हवामहे नराशंसे सोमपीथं य आशुः । ते नो विप्रासः सुहवा मृडन्तु शं नो भवन्तु द्विपदे शं चतुष्पदे ॥ अग्निष्वात्ताः पितरा एह गछत सदःसदः सदत सुप्रणीतयः । अत्ता हवींषि प्रयतानि बर्हिष्य् अथा रयिं सर्ववीरं दधातन ॥ स प्रत्नथा सहसा जायमानः सद्यः काव्यानि बड् अधत्त विश्वा । आपश् च मित्रं धिषणा च साधन् देवा अग्निं धारयन् द्रविणोदाम् ॥ स पूर्वया निविदा कव्यतायोर् इमाः प्रजा अजनयन् मनूनाम् । विवस्वता चक्षसा द्याम् अपश् च देवा अग्निं धारयन् द्रविणोदाम् ॥ स : फ़्न् एमेन्देद्। एद्।: स। ये तातृषुर् देवत्रा जेहमाना होत्राविदः स्तोमतष्टासो अर्कैः । आग्ने याहि सुविदत्रेभिर् अर्वाक् सत्यैः कव्यैः पितृभिर् घर्मसद्भिः ॥ प्र वायुम् अछा बृहती मनीषा बृहद्रयिं विश्ववारं रथप्राम् । द्युतद्यामा नियुतः पत्यमानः कविः कविम् इयक्षसि प्रयज्यो ॥ प्र याभिर् यासि दाश्वांसम् अछा नियुद्भिर् वाय इष्टये दुरोणे । नि नो रयिं सुभोजसं युवस्व नि वीरं गव्यम् अश्व्यं च राधः ॥ इन्द्रं वयं शुनासीरम् अस्मिन् यज्ञे हवामहे । स नः पर्षद् अति द्विषः ॥ सो ऽहोरात्रैः सो ऽर्धमासैः स मासैः स ऋतुभिः परि यज्ञं बभूव । संवत्सरस्य महिमानम् एतं शुनासीरम् इन्द्रम् अद्याहुवेम ॥ सप्त त्वा हरितो रथे वहन्ति देव सूर्य । शोचिःकेशं पुरुप्रिय ॥ तरणिर् विश्वदर्शतो ज्योतिष्कृद् असि सूर्य । विश्वम् आभासि रोचनम्
tvaṃ soma pracikito manīṣā tvaṃ rajiṣṭham anu neṣi panthām / tava praṇītī pitaro na indo deveṣu ratnam abhajanta dhīrāḥ // tvayā hi naḥ pitaraḥ soma pūrve karmāṇi cakruḥ pavamāna dhīrāḥ / vanvann avātaḥ paridhīṃr aporṇu vīrebhir aśvair maghavā bhavā naḥ // tvaṃ soma pitṛbhiḥ saṃvidāno 'nu dyāvāpṛthivī ātatantha / tasmai ta indo haviṣā vidhema vayaṃ syāma patayo rayīṇām // barhiṣadaḥ pitara ūty arvāg imā vo havyā cakṛmā juṣadhvam / ta āgatāvasā śaṃtamenāthā naḥ śaṃ yor arapo dadhātana // upahūtāḥ pitaraḥ somyāso barhiṣyeṣu nidhiṣu priyeṣu / ta āgamantu ta iha śruvantv adhibruvantu te 'vantv asmān // āhaṃ pitṝnt suvidatraṃ avitsi napātaṃ ca vikramaṇaṃ ca viṣṇoḥ / barhiṣadaḥ svadhayā ye sutasya bhajanta pitvas ta ihāgamiṣṭhāḥ // idaṃ pitṛbhyo namo astv adya ye pūrvāso ya uparāsa īyuḥ / ye pārthive rajasy ā niṣattā ye vā nūnaṃ suvṛjanāsu vikṣu // udīratām avarā ut parāsā un madhyamāḥ pitaraḥ somyāsaḥ / asuṃ ya īyur avṛkā ṛtajñās te no 'vantu pitaro haveṣu // agniṣvāttā ṛtāvṛdhaḥ pitaro mṛḍatā su naḥ / dīrghāyutvāya jīvase // agniṣvāttān ṛtumato havāmahe narāśaṃse somapīthaṃ ya āśuḥ / te no viprāsaḥ suhavā mṛḍantu śaṃ no bhavantu dvipade śaṃ catuṣpade // agniṣvāttāḥ pitarā eha gachata sadaḥsadaḥ sadata supraṇītayaḥ / attā havīṃṣi prayatāni barhiṣy athā rayiṃ sarvavīraṃ dadhātana // sa pratnathā sahasā jāyamānaḥ sadyaḥ kāvyāni baḍ adhatta viśvā / āpaś ca mitraṃ dhiṣaṇā ca sādhan devā agniṃ dhārayan draviṇodām // sa pūrvayā nividā kavyatāyor imāḥ prajā ajanayan manūnām / vivasvatā cakṣasā dyām apaś ca devā agniṃ dhārayan draviṇodām // sa : FN emended. Ed.: sa. ye tātṛṣur devatrā jehamānā hotrāvidaḥ stomataṣṭāso arkaiḥ / āgne yāhi suvidatrebhir arvāk satyaiḥ kavyaiḥ pitṛbhir gharmasadbhiḥ // pra vāyum achā bṛhatī manīṣā bṛhadrayiṃ viśvavāraṃ rathaprām / dyutadyāmā niyutaḥ patyamānaḥ kaviḥ kavim iyakṣasi prayajyo // pra yābhir yāsi dāśvāṃsam achā niyudbhir vāya iṣṭaye duroṇe / ni no rayiṃ subhojasaṃ yuvasva ni vīraṃ gavyam aśvyaṃ ca rādhaḥ // indraṃ vayaṃ śunāsīram asmin yajñe havāmahe / sa naḥ parṣad ati dviṣaḥ // so 'horātraiḥ so 'rdhamāsaiḥ sa māsaiḥ sa ṛtubhiḥ pari yajñaṃ babhūva / saṃvatsarasya mahimānam etaṃ śunāsīram indram adyāhuvema // sapta tvā harito rathe vahanti deva sūrya / śociḥkeśaṃ purupriya // taraṇir viśvadarśato jyotiṣkṛd asi sūrya / viśvam ābhāsi rocanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.