ब्रह्मवादिनो वदन्ति किं तद् यज्ञे क्रियते यस्माद् धस्तादाना अन्ये पशवो मुखादाना अन्य इति यद् उपांशुर् हस्तेन गृह्यते तस्मान् मर्कटः पुरुषो हस्ती ते हस्तादाना मुखं वै वायव्यं यद् वायव्ये नेतरे ग्रहा गृह्यन्ते तस्माद् इतरे पशवो मुखादाना ब्रह्मवादिनो वदन्ति किं तद् यज्ञे क्रियते यस्मात् सद्यो जाताः पशवः प्रतितिष्ठन्ति संवत्सरे पुरुषा इत्य् उपांश्वन्तर्यामौ वा अन्व् अन्ये पशवः पुरुषस् त्वै यज्ञेन संमितः प्राणापानौ वा उपांश्वन्तर्यामौ यद् एतौ ग्रहा असन्नौ हूयेते तस्मात् सद्यो जाताः पशवः प्रतितिष्ठन्ति संवत्सरो वा अग्निष्टोमो द्वादश मासाः संवत्सरो यद् एत इतरे ग्रहाः साद्यन्ते तस्मात् पुरुषो जातः संवत्सरे प्रतितिष्ठति यत् ते सोमादाभ्यं नाम जागृवीत्य् एष वै सोमस्य सोमपीथः सोमं वा एतत् सोमपीथेन समर्धयति यो वै सोमस्य सोमपीथं वेद न सोमपीथाच् छिद्यते सोमो वा इमा दिशो ऽभ्यकामयत प्राग् अपाग् अन्धराग् उदग् इत्य् आभिर् एनं दिग्भिः समूहत्य् आभिः समर्धयति कामम् एनं गमयति कामं ह गछति कामुका एनं स्त्रियो भवन्ति यां कामयेत तां तर्हि मनसा ध्यायेत् सा हैनं कामयते ऽम्ब निस्मरेति स्मरेति वा एतद् आह सम् अरिर् विदाम् इति सम् अनेन वित्स्वेति वा एतद् आह चत्वारो वै पृश्नेः स्तना आसंस् ततस् त्रिभिर् देवेभ्यो ऽदुहत् कुशीभिर् एको ऽनुनद्ध आसीत् तं वा इन्द्र एवापश्यत् तेनेन्द्रायैवादुहत् तद् वा अस्य कौशिकत्वं यद् आह ॥ ब्राह्मण कौशिका इव ॥ इति चतुर् निग्राभम् उपैति चत्वारि वै पयांसि यावद् एव पयस् तद् आप्नोति त्रिः संभरति तस्माद् एतस्यां त्रयो भागाः प्रातर् मध्यंदिने सायं चतुर् निग्राभम् उपैति त्रिः संभरति तत् सप्त सप्तपदा शक्वरी शाक्वराः पशवः पशून् एवावरुन्द्धे नव कृत्वो निग्राभम् उपैति त्रिः संभरति तद् द्वादश द्वादश मासाः संवत्सरो द्वादशाग्निष्टोमे स्तोत्राण्य् एषा यज्ञस्य मात्रा स्वर्भानुर् वा आसुरः सूर्यं तमसाविध्यत् तस्य देवास् तमो ऽपाघ्नन् यत् प्रथमं तमो ऽपाघ्नन्त् साविः कृष्णाभवद् यद् द्वितीयं सा लोहिनी यत् तृतीयं सा बलक्षी स स्वेन रूपेण निरमुच्यत यद् बलक्षः पवित्रं भवति ततः शुक्रो गृह्यते यजमानस्य वा एतत् पवित्रं यजमानम् एवैतेन पुनात्य् अमोतं स्याद् आत्मन एवैनद् अकृत यद् अन्यत्रोतम् अपवित्रं तद् यजमानस्य
brahmavādino vadanti kiṃ tad yajñe kriyate yasmād dhastādānā anye paśavo mukhādānā anya iti yad upāṃśur hastena gṛhyate tasmān markaṭaḥ puruṣo hastī te hastādānā mukhaṃ vai vāyavyaṃ yad vāyavye netare grahā gṛhyante tasmād itare paśavo mukhādānā brahmavādino vadanti kiṃ tad yajñe kriyate yasmāt sadyo jātāḥ paśavaḥ pratitiṣṭhanti saṃvatsare puruṣā ity upāṃśvantaryāmau vā anv anye paśavaḥ puruṣas tvai yajñena saṃmitaḥ prāṇāpānau vā upāṃśvantaryāmau yad etau grahā asannau hūyete tasmāt sadyo jātāḥ paśavaḥ pratitiṣṭhanti saṃvatsaro vā agniṣṭomo dvādaśa māsāḥ saṃvatsaro yad eta itare grahāḥ sādyante tasmāt puruṣo jātaḥ saṃvatsare pratitiṣṭhati yat te somādābhyaṃ nāma jāgṛvīty eṣa vai somasya somapīthaḥ somaṃ vā etat somapīthena samardhayati yo vai somasya somapīthaṃ veda na somapīthāc chidyate somo vā imā diśo 'bhyakāmayata prāg apāg andharāg udag ity ābhir enaṃ digbhiḥ samūhaty ābhiḥ samardhayati kāmam enaṃ gamayati kāmaṃ ha gachati kāmukā enaṃ striyo bhavanti yāṃ kāmayeta tāṃ tarhi manasā dhyāyet sā hainaṃ kāmayate 'mba nismareti smareti vā etad āha sam arir vidām iti sam anena vitsveti vā etad āha catvāro vai pṛśneḥ stanā āsaṃs tatas tribhir devebhyo 'duhat kuśībhir eko 'nunaddha āsīt taṃ vā indra evāpaśyat tenendrāyaivāduhat tad vā asya kauśikatvaṃ yad āha // brāhmaṇa kauśikā iva // iti catur nigrābham upaiti catvāri vai payāṃsi yāvad eva payas tad āpnoti triḥ saṃbharati tasmād etasyāṃ trayo bhāgāḥ prātar madhyaṃdine sāyaṃ catur nigrābham upaiti triḥ saṃbharati tat sapta saptapadā śakvarī śākvarāḥ paśavaḥ paśūn evāvarunddhe nava kṛtvo nigrābham upaiti triḥ saṃbharati tad dvādaśa dvādaśa māsāḥ saṃvatsaro dvādaśāgniṣṭome stotrāṇy eṣā yajñasya mātrā svarbhānur vā āsuraḥ sūryaṃ tamasāvidhyat tasya devās tamo 'pāghnan yat prathamaṃ tamo 'pāghnant sāviḥ kṛṣṇābhavad yad dvitīyaṃ sā lohinī yat tṛtīyaṃ sā balakṣī sa svena rūpeṇa niramucyata yad balakṣaḥ pavitraṃ bhavati tataḥ śukro gṛhyate yajamānasya vā etat pavitraṃ yajamānam evaitena punāty amotaṃ syād ātmana evainad akṛta yad anyatrotam apavitraṃ tad yajamānasya
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.