पुरुषो : फ़्न् चोर्रेच्तुरेन् उन्द् चोन्जेच्तुरेन् ज़ु देम् गन्ज़ेन् Wएर्क्। वाग् वा ऐन्द्रवायवः सा वै वाग् एकधावदद्यावदव्यावृत्तासीत् स इन्द्रो ऽब्रवीन् मह्यम् अत्रापि सोमं गृह्णीताहं व एतां वाचं व्यावर्तयिष्यामीति स वै वाचैव वाचं व्यावर्तयद् यद् ऐन्द्रवायवो गृह्यते वाचो व्यावृत्त्यै वायवे प्रथमं गृह्णाति वायव उत्तमं मध्यत इन्द्रायेन्द्रियेण वा इयं वाङ् मध्यतो विधृतेन्द्रियवतीं वाचं वदति य एवं वेद देवा वै सोमम् अजिघांसंस् तं नाशक्नुवन् हन्तुं वायुर् ह्य् अस्मिन्न् अन्तरासीत् प्राणस् तं देवा अपाशासुर् उप ना आवर्तस्वेति सो ऽब्रवीद् भागो मे ऽस्त्व् इति वृणीष्वेत्य् अब्रुवन् सो ऽब्रवीन् मद्देवत्यान्य् एव पात्राण्य् आसन्न् इति तस्माद् अपतुरीयं वायोः पात्रम् अथ वायव्यान्य् उच्यन्ते ततो वै देवाः सोमम् अघ्नन् स हतो ऽपूयत् तस्माद् देवा उदबीभत्सन्त स वायुर् अब्रवीद् अहं व एतं सोमं स्वदयिष्यामि भागो मे ऽस्त्व् इति वृणीष्वेत्य् अब्रुवन् सो ऽब्रवीन् मदग्रा एव ग्रहा गृह्यान्ता इति तं वायुर् मध्यतो व्यवाट् तम् अस्वद्यत् तस्माद् वाय्वग्रा ग्रहा गृह्यन्ते तस्माद् उ शुक्तं प्रवाते विषजन्ति देवा वै प्रातःसवनम् उद्यमं नाशक्नुवंस् तृतीयसवने तर्हि वायुर् आसीत् तं देवाः प्रातःसवनम् अभिपर्यौहंस् तेन प्रातःसवनम् उदयछन्त यद् ऐन्द्रवायवः प्रातःसवने गृह्यते प्राणो वै वायुः प्राणेन व एतन् मुखतो यज्ञम् उद्यछन्ते देवा वै वृत्रम् अजिघांसन् स मित्रो ऽब्रवीन् मित्रो ऽहम् अस्मि नाहं हनिष्यामीति ते ऽब्रुवन् जह्य् एवेति सो ऽब्रवीद् भागो मे ऽस्त्व् इति वृणीष्वेत्य् अब्रुवन् सो ऽब्रवीत् पयसैव मे सोमं श्रीणान् इति तस्मात् पशवो ऽपाक्रामन् मित्रः सन्न् अद्रुहा इति पशूणां हि पयो यन् मैत्रावरुणं पयसा श्रीणाति पशुभिर् एवैनं सम्यञ्चं दधाति यन् मैत्रावरुणं पयसा श्रीणाति द्विदेवत्यत्वाय यञ् शीतं तेन मैत्रं यत् तप्तं तेन वारुणं ब्रह्म वै मित्रः क्षत्रं वरुणो ब्रह्मणि च वा एतत् क्षत्रे च पयो दधाति तस्माद् ब्रह्म च क्षत्रं च पयस्वितमे पञ्च वै ब्राह्मणस्य देवता अग्निः सोमः सविता बृहस्पतिः सरस्वती तस्माद् ब्राह्मणम् अन्ये मनुष्या उपधावन्त्य् एतस्य हि भूयिष्ठा देवतास् तासां तिस्रो ऽवान्तरं श्रोत्रियस्याग्निर् बृहस्पतिः सरस्वती तस्माञ् श्रोत्रियम् अश्रोत्रिया उपधावन्त्य् एतस्य ह्य् अवान्तरं भूयिष्ठा देवतास् ता मैत्रावरुणं प्रति न्यागछन्ति यन् मैत्रावरुणं पयसा श्रीणाति तास्व् एव पयो दधाति नाना वै पुरा मित्रावरुणाभ्यां सोमा अगृह्णंस् ताः प्रजा अन्यान्यस्याः परिहायम् आददत ततो मित्रावरुणाभ्यां सह सोमम् अगृह्णंस् ततो वा अकल्पत यन् मैत्रावरुणं पयसा श्रीणाति मित्रेण वा एतद् वरुणं कल्पयति वरुणेन मित्रं मित्रं वै वृत्रं जघ्निवांसं वरुणो ऽगृह्णात् स देवेष्व् अनाथत ते ऽब्रुवन् वरुणे नाथस्वेति स वरुणे ऽनाथत सो ऽब्रवीद् भागो मे ऽस्त्व् इति वृणीष्वेत्य् अब्रुवन् सो ऽब्रवीत् सहैव नौ पयसा सोमं श्रीणान् इति यन् मैत्रावरुणं पयसा श्रीणाति यजमानस्य निर्वरुणत्वाय यद्य् एनं भ्रातृव्यो ऽतीव स्याद् अङ्गुल्याङ्गुष्ठम् अवगृह्णीयाद् यद्य् अन्व् अङ्गुष्ठेनाङ्गुलिम् ॥ वै : फ़्न् एमेन्देद्। एद्।: व तस्मात् : फ़्न् चोर्रेच्तुरेन् उन्द् चोन्जेच्तुरेन् ज़ु देम् गन्ज़ेन् Wएर्क्। यो नो मित्रावरुणा अभिदासात् सपत्नो भ्रातृव्य उत्पिपीते बृहस्पते । इदम् अहं तम् अधरं पादयामि यथाहम् उत्तमश् चेतयानि ॥ इत्य् उत्तमो ह चेतयति
puruṣo : FN Correcturen und Conjecturen zu dem ganzen Werk. vāg vā aindravāyavaḥ sā vai vāg ekadhāvadadyāvadavyāvṛttāsīt sa indro 'bravīn mahyam atrāpi somaṃ gṛhṇītāhaṃ va etāṃ vācaṃ vyāvartayiṣyāmīti sa vai vācaiva vācaṃ vyāvartayad yad aindravāyavo gṛhyate vāco vyāvṛttyai vāyave prathamaṃ gṛhṇāti vāyava uttamaṃ madhyata indrāyendriyeṇa vā iyaṃ vāṅ madhyato vidhṛtendriyavatīṃ vācaṃ vadati ya evaṃ veda devā vai somam ajighāṃsaṃs taṃ nāśaknuvan hantuṃ vāyur hy asminn antarāsīt prāṇas taṃ devā apāśāsur upa nā āvartasveti so 'bravīd bhāgo me 'stv iti vṛṇīṣvety abruvan so 'bravīn maddevatyāny eva pātrāṇy āsann iti tasmād apaturīyaṃ vāyoḥ pātram atha vāyavyāny ucyante tato vai devāḥ somam aghnan sa hato 'pūyat tasmād devā udabībhatsanta sa vāyur abravīd ahaṃ va etaṃ somaṃ svadayiṣyāmi bhāgo me 'stv iti vṛṇīṣvety abruvan so 'bravīn madagrā eva grahā gṛhyāntā iti taṃ vāyur madhyato vyavāṭ tam asvadyat tasmād vāyvagrā grahā gṛhyante tasmād u śuktaṃ pravāte viṣajanti devā vai prātaḥsavanam udyamaṃ nāśaknuvaṃs tṛtīyasavane tarhi vāyur āsīt taṃ devāḥ prātaḥsavanam abhiparyauhaṃs tena prātaḥsavanam udayachanta yad aindravāyavaḥ prātaḥsavane gṛhyate prāṇo vai vāyuḥ prāṇena va etan mukhato yajñam udyachante devā vai vṛtram ajighāṃsan sa mitro 'bravīn mitro 'ham asmi nāhaṃ haniṣyāmīti te 'bruvan jahy eveti so 'bravīd bhāgo me 'stv iti vṛṇīṣvety abruvan so 'bravīt payasaiva me somaṃ śrīṇān iti tasmāt paśavo 'pākrāman mitraḥ sann adruhā iti paśūṇāṃ hi payo yan maitrāvaruṇaṃ payasā śrīṇāti paśubhir evainaṃ samyañcaṃ dadhāti yan maitrāvaruṇaṃ payasā śrīṇāti dvidevatyatvāya yañ śītaṃ tena maitraṃ yat taptaṃ tena vāruṇaṃ brahma vai mitraḥ kṣatraṃ varuṇo brahmaṇi ca vā etat kṣatre ca payo dadhāti tasmād brahma ca kṣatraṃ ca payasvitame pañca vai brāhmaṇasya devatā agniḥ somaḥ savitā bṛhaspatiḥ sarasvatī tasmād brāhmaṇam anye manuṣyā upadhāvanty etasya hi bhūyiṣṭhā devatās tāsāṃ tisro 'vāntaraṃ śrotriyasyāgnir bṛhaspatiḥ sarasvatī tasmāñ śrotriyam aśrotriyā upadhāvanty etasya hy avāntaraṃ bhūyiṣṭhā devatās tā maitrāvaruṇaṃ prati nyāgachanti yan maitrāvaruṇaṃ payasā śrīṇāti tāsv eva payo dadhāti nānā vai purā mitrāvaruṇābhyāṃ somā agṛhṇaṃs tāḥ prajā anyānyasyāḥ parihāyam ādadata tato mitrāvaruṇābhyāṃ saha somam agṛhṇaṃs tato vā akalpata yan maitrāvaruṇaṃ payasā śrīṇāti mitreṇa vā etad varuṇaṃ kalpayati varuṇena mitraṃ mitraṃ vai vṛtraṃ jaghnivāṃsaṃ varuṇo 'gṛhṇāt sa deveṣv anāthata te 'bruvan varuṇe nāthasveti sa varuṇe 'nāthata so 'bravīd bhāgo me 'stv iti vṛṇīṣvety abruvan so 'bravīt sahaiva nau payasā somaṃ śrīṇān iti yan maitrāvaruṇaṃ payasā śrīṇāti yajamānasya nirvaruṇatvāya yady enaṃ bhrātṛvyo 'tīva syād aṅgulyāṅguṣṭham avagṛhṇīyād yady anv aṅguṣṭhenāṅgulim // vai : FN emended. Ed.: va tasmāt : FN Correcturen und Conjecturen zu dem ganzen Werk. yo no mitrāvaruṇā abhidāsāt sapatno bhrātṛvya utpipīte bṛhaspate / idam ahaṃ tam adharaṃ pādayāmi yathāham uttamaś cetayāni // ity uttamo ha cetayati
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.