यद् वै पात्रं रिक्तम् अनुन्मुक्तं तद् अनु रक्षांसि यज्ञम् अवयन्ति यद् ऐन्द्रवायवे पुरोडाशम् अवदधाति मैत्रावरुणे पयस्याम् आश्विने धानाम् अरिक्तत्वाय वि वा एतद् यज्ञश् छिद्यते यत् सवनानि संतिष्ठते यद् एतानि पात्राण्य् आ तृतीयात् सवनात् परिशेरे यज्ञस्य संतत्या अविछेदाय वायव्यायां शस्यमानायां पात्राणि विमुञ्चति प्राणो वै वायुः प्राणेन यज्ञः संततः प्राणेनैव यज्ञं संतनोति ॥ एकया च दशभिश् च स्वभूते द्वाभ्याम् इष्टये विंशत्या च तिसृभिश् च वहसे त्रिंशता च नियुद्भिर् वाय इह ता विमुञ्च ॥ इत्य् आह विमुक्त्या एवावगतं वा अध्वर्युपात्रं निरुद्धं प्रतिप्रस्थानं यदि कामयेत यो बहिस् तं ग्रामे कुर्यां यो ग्रामे तं बहिर् इति ॥ इदम् अहम् अमुम् आमुष्यायणम् अमुष्याः पुत्रम् अमुष्या विशो निरूहामि ॥ इत्य् अध्वर्युपात्रं निरुह्य ॥ इदम् अहम् अमुम् आमुष्यायणम् अमुष्याः पुत्रम् अमुष्यां विशि सादयामि ॥ इति प्रातिप्रस्थानं सादयेद् यो बहिस् तं ग्रामे करोति यो ग्रामे तं बहिर् अध्वर्युपात्रं वै यजमानस्य पात्रं प्रतिप्रस्थानं भ्रातृव्यस्य यदि कामयेत समावद्वीर्यम् एनं भ्रातृव्येण कुर्याम् इति प्रबाहुग् गृह्णीयातां प्रबाहुक् सादयेतां प्रबाहुग् जुहुयातां समावद्वीर्यम् एवैनं भ्रातृव्येण करोत्य् अध्वर्युपात्रं वै पात्रं पापीयः प्रतिप्रस्थानं यदि कामयेत पापवसीयसं स्याद् इति पूर्वो गृह्णीयात् पूर्वः सादयेत् पूर्वो जुहुयाद् एतेन वै विपूजनः सौराकिः पापवसीयसं चकार तत् पापवसीयसम् एवैतेन करोति यज्ञस्य वै सृष्टस्य शिरो ऽछिद्यत तस्मै देवाः प्रायश्चित्तिम् ऐछन्न् अथ वा एतौ तर्हि देवानां भिषजा आस्ताम् अश्विना असोमपौ ता उपाधावन् यथा भिषजम् उपधावन्त्य् एवम् इदं यज्ञस्य शिरः प्रतिधत्तम् इति ता अब्रूतां भागो ना अस्त्व् इति वृणाथाम् इत्य् अब्रुवंस् ता अब्रूतां ग्रहं नौ गृह्णन्तु सोमपीथम् अश्नवावहा इति तद् वा अश्विनौ प्रत्यधत्तां तस्माद् आश्विनीभिर् अभिष्टुवन्त्य् अश्विनौ हि प्रत्यधत्तां तौ वै बहिष्पवमानेनैव पावयित्वा ताभ्यां पूताभ्यां यज्ञियाभ्यां भूताभ्यां ग्रहम् अगृह्णंस् तस्माद् बहिष्पवमाने स्तुत आश्विनौ गृह्येते तस्माद् ब्राह्मणेन बहिष्पवमानम् अभिसृप्यं पवित्रं हि तत् तस्माद् यं द्विष्यात् तं परिबाधेत तद् वै भेषजं त्रेधा विन्यदधुर् अग्नौ तृतीयं ब्राह्मणे तृतीयम् अप्सु तृतीयं तद् य एवं विद्वान् अग्नेर् अन्ते ब्राह्मणाय प्रोच्याप्सु भेषजं करोति समर्धुकं ह भवति यावद् धि भेषजं तत् क्रियते वास्तुहानि वा एतत् पात्राणि भवन्ति यद् ग्रहान् गृहीत्वा बहिष्पवमानं सर्पन्ति वैष्णव्य ऋचा पुनर् एत्य संमृशति विष्णुर् वै यज्ञो विष्णुनैवैनानि यज्ञेन स्वर्गं लोकं समारोहयति
yad vai pātraṃ riktam anunmuktaṃ tad anu rakṣāṃsi yajñam avayanti yad aindravāyave puroḍāśam avadadhāti maitrāvaruṇe payasyām āśvine dhānām ariktatvāya vi vā etad yajñaś chidyate yat savanāni saṃtiṣṭhate yad etāni pātrāṇy ā tṛtīyāt savanāt pariśere yajñasya saṃtatyā avichedāya vāyavyāyāṃ śasyamānāyāṃ pātrāṇi vimuñcati prāṇo vai vāyuḥ prāṇena yajñaḥ saṃtataḥ prāṇenaiva yajñaṃ saṃtanoti // ekayā ca daśabhiś ca svabhūte dvābhyām iṣṭaye viṃśatyā ca tisṛbhiś ca vahase triṃśatā ca niyudbhir vāya iha tā vimuñca // ity āha vimuktyā evāvagataṃ vā adhvaryupātraṃ niruddhaṃ pratiprasthānaṃ yadi kāmayeta yo bahis taṃ grāme kuryāṃ yo grāme taṃ bahir iti // idam aham amum āmuṣyāyaṇam amuṣyāḥ putram amuṣyā viśo nirūhāmi // ity adhvaryupātraṃ niruhya // idam aham amum āmuṣyāyaṇam amuṣyāḥ putram amuṣyāṃ viśi sādayāmi // iti prātiprasthānaṃ sādayed yo bahis taṃ grāme karoti yo grāme taṃ bahir adhvaryupātraṃ vai yajamānasya pātraṃ pratiprasthānaṃ bhrātṛvyasya yadi kāmayeta samāvadvīryam enaṃ bhrātṛvyeṇa kuryām iti prabāhug gṛhṇīyātāṃ prabāhuk sādayetāṃ prabāhug juhuyātāṃ samāvadvīryam evainaṃ bhrātṛvyeṇa karoty adhvaryupātraṃ vai pātraṃ pāpīyaḥ pratiprasthānaṃ yadi kāmayeta pāpavasīyasaṃ syād iti pūrvo gṛhṇīyāt pūrvaḥ sādayet pūrvo juhuyād etena vai vipūjanaḥ saurākiḥ pāpavasīyasaṃ cakāra tat pāpavasīyasam evaitena karoti yajñasya vai sṛṣṭasya śiro 'chidyata tasmai devāḥ prāyaścittim aichann atha vā etau tarhi devānāṃ bhiṣajā āstām aśvinā asomapau tā upādhāvan yathā bhiṣajam upadhāvanty evam idaṃ yajñasya śiraḥ pratidhattam iti tā abrūtāṃ bhāgo nā astv iti vṛṇāthām ity abruvaṃs tā abrūtāṃ grahaṃ nau gṛhṇantu somapītham aśnavāvahā iti tad vā aśvinau pratyadhattāṃ tasmād āśvinībhir abhiṣṭuvanty aśvinau hi pratyadhattāṃ tau vai bahiṣpavamānenaiva pāvayitvā tābhyāṃ pūtābhyāṃ yajñiyābhyāṃ bhūtābhyāṃ graham agṛhṇaṃs tasmād bahiṣpavamāne stuta āśvinau gṛhyete tasmād brāhmaṇena bahiṣpavamānam abhisṛpyaṃ pavitraṃ hi tat tasmād yaṃ dviṣyāt taṃ paribādheta tad vai bheṣajaṃ tredhā vinyadadhur agnau tṛtīyaṃ brāhmaṇe tṛtīyam apsu tṛtīyaṃ tad ya evaṃ vidvān agner ante brāhmaṇāya procyāpsu bheṣajaṃ karoti samardhukaṃ ha bhavati yāvad dhi bheṣajaṃ tat kriyate vāstuhāni vā etat pātrāṇi bhavanti yad grahān gṛhītvā bahiṣpavamānaṃ sarpanti vaiṣṇavya ṛcā punar etya saṃmṛśati viṣṇur vai yajño viṣṇunaivaināni yajñena svargaṃ lokaṃ samārohayati
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.