* ७।७९: ए२: ब्राह्मणं * * ७।८०: मैत्। स्। १।१०।७ * * ७।८१: ए२: यत * * ७।८२: श्प्ब्र्। २।४।३।६ * * ७।८३: ए२: ऽहुतः * * ७।८४: श्प्ब्र्। २।४।३।९ * * ७।८५: ए२: स्रुवो भवन्ति, शमीमयो * * ७।८६: ए२: ५,३९४; ए६: ३,१३ * साम्नो ऽभिधानशब्देन प्रवृत्तिः स्याद् यथाशिष्टम्
* 7/79: E2: brāhmaṇaṃ * * 7/80: Mait. S. 1.10.7 * * 7/81: E2: yata * * 7/82: ŚPBr. 2.4.3.6 * * 7/83: E2: 'hutaḥ * * 7/84: ŚPBr. 2.4.3.9 * * 7/85: E2: sruvo bhavanti, śamīmayo * * 7/86: E2: 5,394; E6: 3,13 * sāmno 'bhidhānaśabdena pravṛttiḥ syād yathāśiṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ७।८७: स्व् ६८०, ६८१ * * ७।८८: ताण्ड्। ब्र्। ११।४।२; एबेन्सो ज़ु श्भ् अद् म्स् ७।२।२-३, ८-९, १२, २१ * * ७।८९: म्स् १।४।३ * * ७।९०: ए२ ओम्। गीतौ * * ७।९१: छु २।१०।१-४ * * ७।९२: ए२: ५,३९४; ए६: ३,१३ * शब्दैस् त्व् अर्थविधित्वाद् अर्थान्तरे ऽप्रवृत्तिः स्यात् पृथग्भावात् क्रियाया ह्य् अभिसंबन्धः
* 7/87: SV 680, 681 * * 7/88: Tāṇḍ. Br. 11.4.2; ebenso zu ŚBh ad MS 7.2.2-3, 8-9, 12, 21 * * 7/89: MS 1.4.3 * * 7/90: E2 om. gītau * * 7/91: ChU 2.10.1-4 * * 7/92: E2: 5,394; E6: 3,13 * śabdais tv arthavidhitvād arthāntare 'pravṛttiḥ syāt pṛthagbhāvāt kriyāyā hy abhisaṃbandhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ७।९३: व्ग्ल्। ऋव् ७।३२।२२ * * ७।९४: व्ग्ल्। ऋव् ४।३१।१ * * ७।९५: ए२: ५,३९५; ए६: ३,१३ * * ७।९६: ए२: आधेयभावेन * * ७।९७: ऋव् ७।३२।२२ उन्द् ४।३१।१ * * ७।९८: ए१ हत् गानक्रियायाः इन् क्लम्मेर्न् * स्वार्थे वा स्यात् प्रयोजनं क्रियायास् तदङ्गभावेनोपदिश्येरन्
* 7/93: Vgl. ṚV 7.32.22 * * 7/94: Vgl. ṚV 4.31.1 * * 7/95: E2: 5,395; E6: 3,13 * * 7/96: E2: ādheyabhāvena * * 7/97: ṚV 7.32.22 und 4.31.1 * * 7/98: E1 hat gānakriyāyāḥ in Klammern * svārthe vā syāt prayojanaṃ kriyāyās tadaṅgabhāvenopadiśyeran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ७।९९: व्ग्ल्। अद् म्स् ३।४।२५-२७ * शब्दमात्रम् इति चेत्
* 7/99: Vgl. ad MS 3.4.25-27 * śabdamātram iti cet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ७।१००: ए२: ५,३९६; ए२: ३,१४ * नौत्पत्तिकत्वात्
* 7/100: E2: 5,396; E2: 3,14 * nautpattikatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वस्माद् एष वादः पापीयान्। कस्मात्। औत्पत्तिकत्वात्। औत्पत्तिको हि नामिनाम्नोः संबन्धः। यः शब्दो यस्मिन् अर्थ औत्पत्तिकेन संबन्धेन प्रसिद्धः। न स ततो ऽन्यं प्रत्याययितुं शक्नोति। न हि गोशब्देनाश्वो ऽभिधातुं शक्यते। शास्त्रं चैवम् अनर्थकं स्यात्
pūrvasmād eṣa vādaḥ pāpīyān. kasmāt. autpattikatvāt. autpattiko hi nāmināmnoḥ saṃbandhaḥ. yaḥ śabdo yasmin artha autpattikena saṃbandhena prasiddhaḥ. na sa tato 'nyaṃ pratyāyayituṃ śaknoti. na hi gośabdenāśvo 'bhidhātuṃ śakyate. śāstraṃ caivam anarthakaṃ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं च सत्य् अतिदेशशास्त्रम् अनर्थकं स्यात्, अशक्यार्थत्वात्। तस्मान् न शब्दस्यापि प्रदेशो युक्तः। वृत्तिकारस् तु मेने, गानशास्त्रम् औक्थिक्यम् अनर्थकं स्याद् इति। तस्याभिप्रायः, सत्यां गतौ नैतावान् प्रयासः शिष्टानाम् अफलो ऽभ्युपगन्तुं न्याय्य इति। स्वरस्येति चेत्
evaṃ ca saty atideśaśāstram anarthakaṃ syāt, aśakyārthatvāt. tasmān na śabdasyāpi pradeśo yuktaḥ. vṛttikāras tu mene, gānaśāstram aukthikyam anarthakaṃ syād iti. tasyābhiprāyaḥ, satyāṃ gatau naitāvān prayāsaḥ śiṣṭānām aphalo 'bhyupagantuṃ nyāyya iti. svarasyeti cet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ७।१०१: ए२: ५,१९६; ए६: ३,१५ * * ७।१०२: व्ग्ल्। निघण्टु ११ * नार्थाभावाच् छ्रुतेर् असंबन्धः
* 7/101: E2: 5,196; E6: 3,15 * * 7/102: Vgl. Nighaṇṭu 11 * nārthābhāvāc chruter asaṃbandhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ७।१०३: ए२: श्रुतेः पदानां परस्परेणाभिसंबन्धो * स्वरस् तूत्पत्तिषु स्यान् मात्रावर्णाविभक्तत्वात्
* 7/103: E2: śruteḥ padānāṃ paraspareṇābhisaṃbandho * svaras tūtpattiṣu syān mātrāvarṇāvibhaktatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ७।१०४: ए२: ५,३९७; ए६: ३,१६ * लिङ्गदर्शनाच् च
* 7/104: E2: 5,397; E6: 3,16 * liṅgadarśanāc ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ७।१०५: स्व् ६८०, ६८१ * * ७।१०६: स्व् ८०९-८१० * अश्रुतेस् तु विकारस्योत्तरासु यथाश्रुति
* 7/105: SV 680, 681 * * 7/106: SV 809-810 * aśrutes tu vikārasyottarāsu yathāśruti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ७।१०७: ए२: ५,३९८; ए६: ३,१६ * शब्दानां चासामञ्जस्यम्
* 7/107: E2: 5,398; E6: 3,16 * śabdānāṃ cāsāmañjasyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ७।१०८: ए२: अवस्थिते * * ७।१०९: ए२: चासमञ्जसो * * ७।११०: ताण्ड्। ब्र्। ७।७।१५ * * ७।१११: आध्स् १।२।७ * अपि तु कर्मशब्दः स्याद् भावो ऽर्थः प्रसिद्धग्रहणत्वाद् विकारो ह्य् अविशिष्टो ऽन्यैः
* 7/108: E2: avasthite * * 7/109: E2: cāsamañjaso * * 7/110: Tāṇḍ. Br. 7.7.15 * * 7/111: ĀDhS 1.2.7 * api tu karmaśabdaḥ syād bhāvo 'rthaḥ prasiddhagrahaṇatvād vikāro hy aviśiṣṭo 'nyaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ७।११२: म्स् १।४।३ * * ७।११३: ए२: ५,३९९; ए६: ३,१७ * * ७।११४: श्प्ब्र्। ८।१।३।३ * अद्रव्यं चापि दृश्यते
* 7/112: MS 1.4.3 * * 7/113: E2: 5,399; E6: 3,17 * * 7/114: ŚPBr. 8.1.3.3 * adravyaṃ cāpi dṛśyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ७।११५: मैत्। स्। ३।३।५ * * ७।११६: ए२: ५,३९९; ए६: ३,१८ * * ७।११७: ए२: गीताव् एव * तस्य च क्रिया ग्रहणार्था नानार्थेषु विरूपित्वाद् अर्थो ह्य् आसामलौकिको विधानात्
* 7/115: Mait. S. 3.3.5 * * 7/116: E2: 5,399; E6: 3,18 * * 7/117: E2: gītāv eva * tasya ca kriyā grahaṇārthā nānārtheṣu virūpitvād artho hy āsāmalaukiko vidhānāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ७।११८: ए१ हत् इत्य् अर्थः इन् क्लम्मेर्न् * * ७।११९: ए२ ओम्। योग्या * तस्मिन् संज्ञाविशेषाः स्युर् विकारपृथक्त्वात्
* 7/118: E1 hat ity arthaḥ in Klammern * * 7/119: E2 om. yogyā * tasmin saṃjñāviśeṣāḥ syur vikārapṛthaktvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ७।१२०: ए२: गानत्वे गानविशेषो * * ७।१२१: ए२: ५,४००; ए६: ३,१८ * * ७।१२२: ए२: वर्धमानकगीतिः * योनिशस् याश् च तुल्यवद् इतराभिर्विधीयन्ते
* 7/120: E2: gānatve gānaviśeṣo * * 7/121: E2: 5,400; E6: 3,18 * * 7/122: E2: vardhamānakagītiḥ * yoniśas yāś ca tulyavad itarābhirvidhīyante
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ७।१२३: ऋव् ७।१००।६ * * ७।१२४: ऋव् ४।३१।१; स्व् १६९ * * ७।१२५: ए२: विधानम् * * ७।१२६: ए२: निष्कैवल्यं * अयोनौ चापि दृश्यते ऽतथायोनि
* 7/123: ṚV 7.100.6 * * 7/124: ṚV 4.31.1; SV 169 * * 7/125: E2: vidhānam * * 7/126: E2: niṣkaivalyaṃ * ayonau cāpi dṛśyate 'tathāyoni
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ७।१२७: ए२: ५,४०१; ए६: ३,१९ * * ७।१२८: ए२: तस्य विलेशः। यतरद् वर्षीयस् तस्य संशरः * एकार्थ्ये नास्ति वैरूप्यम् इति चेत्
* 7/127: E2: 5,401; E6: 3,19 * * 7/128: E2: tasya vileśaḥ. yatarad varṣīyas tasya saṃśaraḥ * ekārthye nāsti vairūpyam iti cet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् उक्तम्, तस्य क्रिया ग्रहणार्थेति। तत्र परिचोद्यते। ऐकार्थ्ये नास्ति वैरूप्यम् इति। रथन्तरगीतेर् बृहद्गीतिर् अर्थान्तरम्। तेन रथन्तरगीतौ गृहीतायां बृहद्गीतिर् अगृहीता भवतीति युक्तो रथन्तरे गृहीते बृहतः शिक्षार्थम् अकर्मकाले प्रयोगः। रथन्तरगीतेस् त्व् एक एवार्थः। तस्य योन्यां प्रयोगे शिक्षिते पुनर् उत्तरासु न शिक्षितव्यम्। तास्व् अकर्मकाले प्रयोगः संस्कारकर्मत्वे न युक्तो भवति। तस्मान् न संस्कारस्य सामशब्द इति स्थितायां प्रतिज्ञायां सूत्रेण परिचोदयति। स्याद् अर्थान्तरेषु अनिष्पत्तेर् यथा पाके
yad uktam, tasya kriyā grahaṇārtheti. tatra paricodyate. aikārthye nāsti vairūpyam iti. rathantaragīter bṛhadgītir arthāntaram. tena rathantaragītau gṛhītāyāṃ bṛhadgītir agṛhītā bhavatīti yukto rathantare gṛhīte bṛhataḥ śikṣārtham akarmakāle prayogaḥ. rathantaragītes tv eka evārthaḥ. tasya yonyāṃ prayoge śikṣite punar uttarāsu na śikṣitavyam. tāsv akarmakāle prayogaḥ saṃskārakarmatve na yukto bhavati. tasmān na saṃskārasya sāmaśabda iti sthitāyāṃ pratijñāyāṃ sūtreṇa paricodayati. syād arthāntareṣu aniṣpatter yathā pāke
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
* ७।१२९: ए२: आश्रयभेदाद् भिद्यते। यथा * * ७।१३०: ए२: ५,४०२; ए६: ३,२० * शब्दानां च सामञ्जस्यम्
* 7/129: E2: āśrayabhedād bhidyate. yathā * * 7/130: E2: 5,402; E6: 3,20 * śabdānāṃ ca sāmañjasyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.