इति मे भगवता पूर्वम् उक्तम् । तद् एतद् अद्य तुभ्यं कथितम् । तस्माद् अस्माद् अनाख्याद् ब्रह्मणस् सर्वगतात् पूर्वं मनाङ् मननम् उत्पद्यते । स्वयम् एव तद् घनतां प्राप्य मनस् सम्पद्यते । तन् मनस् तन्मात्रकल्पनपूर्वकं सन्निवेशं भावयति । ततस् तैजसः पुरुषस् सम्पद्यते । सो ऽयं ब्रह्मेत्य् आत्मनि नाम कृतवान् । तेन नाम यो ऽयं परमेष्ठी तन् मनस्तत्त्वं विद्धि । स मनस्तत्त्वाकारो भगवान् ब्रह्मा सङ्कल्पमयत्वाद् यद् एव सङ्कल्पयति तद् एव पश्यति । ततस् तेनेयम् अविद्या परिकल्पितानात्मन्य् आत्माभिमानमयीति । तेन ब्रह्मणा गिरितृणजलधिमयम् इदं क्रमेण जगत् परिकल्पितम् । इत्थं क्रमेण ब्रह्मतत्त्वाद् इयम् आगता सृष्टिर् अन्यत इवागतेयम् इति लक्ष्यते
iti me bhagavatā pūrvam uktam | tad etad adya tubhyaṃ kathitam | tasmād asmād anākhyād brahmaṇas sarvagatāt pūrvaṃ manāṅ mananam utpadyate | svayam eva tad ghanatāṃ prāpya manas sampadyate | tan manas tanmātrakalpanapūrvakaṃ sanniveśaṃ bhāvayati | tatas taijasaḥ puruṣas sampadyate | so 'yaṃ brahmety ātmani nāma kṛtavān | tena nāma yo 'yaṃ parameṣṭhī tan manastattvaṃ viddhi | sa manastattvākāro bhagavān brahmā saṅkalpamayatvād yad eva saṅkalpayati tad eva paśyati | tatas teneyam avidyā parikalpitānātmany ātmābhimānamayīti | tena brahmaṇā giritṛṇajaladhimayam idaṃ krameṇa jagat parikalpitam | itthaṃ krameṇa brahmatattvād iyam āgatā sṛṣṭir anyata ivāgateyam iti lakṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् सर्वपदार्थानां त्रैलोक्योदरवर्तिनाम् । उत्पत्तिर् ब्रह्मणो राम तरङ्गानाम् इवार्णवात्
tasmāt sarvapadārthānāṃ trailokyodaravartinām / utpattir brahmaṇo rāma taraṅgānām ivārṇavāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् उत्पन्ने जगति या ब्रह्मणश् चिन् मननरूपिणी साहङ्कारं परिकल्प्य ब्रह्मताम् एति । यास् त्व् अन्याश् चिच्छक्तयस् सर्वशक्तिभिर् अभिन्ना एव भिन्नाः कल्प्यन्त इव जगति स्फारतां नीते पितामहरूपेण मनसा समुल्लसन्ति । त एते सहस्रशो विपरिवर्तमाना जीवा उच्यन्ते । ते ऽभ्युत्थिता एव चिन्नभसो नभसि तन्मात्रैर् आवलिता गगनपवनान्तर्वर्तिनश् चतुर्दशविधाया भूतजातेर् मध्याद् यस्या अभ्याशे तिष्ठति तस्या एव प्राणशक्तिद्वारेण प्रविश्य शरीरं स्थावरं जङ्गमं वा बीजतां गच्छन्ति । तदनु योनितो जगति जायन्ते तदनु काकतालीयोत्पन्नवासनाप्रवाहानुरूपकर्मफलभागिनो भवन्ति । ततः कर्मफलरज्जुभिर् वासनावलिताभिर् बद्ध शरीरा भ्रमन्तः पतन्ति प्रोत्पतन्ति च । इत्थं चैता भूतजातयः
evam utpanne jagati yā brahmaṇaś cin mananarūpiṇī sāhaṅkāraṃ parikalpya brahmatām eti | yās tv anyāś cicchaktayas sarvaśaktibhir abhinnā eva bhinnāḥ kalpyanta iva jagati sphāratāṃ nīte pitāmaharūpeṇa manasā samullasanti | ta ete sahasraśo viparivartamānā jīvā ucyante | te 'bhyutthitā eva cinnabhaso nabhasi tanmātrair āvalitā gaganapavanāntarvartinaś caturdaśavidhāyā bhūtajāter madhyād yasyā abhyāśe tiṣṭhati tasyā eva prāṇaśaktidvāreṇa praviśya śarīraṃ sthāvaraṃ jaṅgamaṃ vā bījatāṃ gacchanti | tadanu yonito jagati jāyante tadanu kākatālīyotpannavāsanāpravāhānurūpakarmaphalabhāgino bhavanti | tataḥ karmaphalarajjubhir vāsanāvalitābhir baddha śarīrā bhramantaḥ patanti protpatanti ca | itthaṃ caitā bhūtajātayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काश्चिज् जन्मसहस्राढ्याः पतन्ति वनपर्णवत् । कर्मवात्या परिभ्रान्ता लुठन्ति गिरिकुक्षिषु
kāścij janmasahasrāḍhyāḥ patanti vanaparṇavat / karmavātyā paribhrāntā luṭhanti girikukṣiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रमेयभवाः काश्चित् सन्तताज्ञानमोहिताः । चिरजाता भ्रमन्तीह बहुकल्पशतान्य् अपि
aprameyabhavāḥ kāścit santatājñānamohitāḥ / cirajātā bhramantīha bahukalpaśatāny api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काश्चित् कतिपयातीतमनोरमभवान्तराः । विहरन्ति जगत्य् अस्मिञ् शुभकर्मपरायणाः
kāścit katipayātītamanoramabhavāntarāḥ / viharanti jagaty asmiñ śubhakarmaparāyaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काश्चिद् विज्ञातविज्ञानाः परम् एव पदं गताः । वातोद्धूताः पयोमध्यं सामुद्रा इव बिन्दवः
kāścid vijñātavijñānāḥ param eva padaṃ gatāḥ / vātoddhūtāḥ payomadhyaṃ sāmudrā iva bindavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्पत्तिस् सर्वबीजानाम् इति हि ब्रह्मणः पदात् । आविर्भावतिरोभावभङ्गुरा भवरागिणी
utpattis sarvabījānām iti hi brahmaṇaḥ padāt / āvirbhāvatirobhāvabhaṅgurā bhavarāgiṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वासना विषवैषम्यवैधुर्यज्वरधारिणी । अनन्तसङ्कटानर्थकार्यसङ्करकारिणी
vāsanā viṣavaiṣamyavaidhuryajvaradhāriṇī / anantasaṅkaṭānarthakāryasaṅkarakāriṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानादिग्देशकालान्तशैलकन्दरचारिणी । रचितोत्तमवैचित्र्या विहितावर्तसम्भ्रमा
nānādigdeśakālāntaśailakandaracāriṇī / racitottamavaicitryā vihitāvartasambhramā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषा जगज्जङ्गलजीर्णवल्ली सम्यक्समालोककुठारकृत्ता । विलीनविक्षुब्धमनश्शरीरा भूयो न संरोहति रामभद्र
eṣā jagajjaṅgalajīrṇavallī samyaksamālokakuṭhārakṛttā / vilīnavikṣubdhamanaśśarīrā bhūyo na saṃrohati rāmabhadra
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.