Matsya Purāṇa 154

अथानादित्वमस्यास्ति सामान्यात्तु तदात्मना । न ह्यस्य जीवितं दीर्घं दृष्टं देहे तु कुत्रचित्

athānāditvamasyāsti sāmānyāttu tadātmanā / na hyasya jīvitaṃ dīrghaṃ dṛṣṭaṃ dehe tu kutracit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवद्भिर्यस्य नो दृष्टम् अन्तरग्रमथापि वा । देहिनां धर्म एवैष क्वचिज्जायेत्कचिन्म्रियेत्

bhavadbhiryasya no dṛṣṭam antaragramathāpi vā / dehināṃ dharma evaiṣa kvacijjāyetkacinmriyet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्वचिद्गर्भगतो नश्येत् क्वचिज् जीवेज्जरामयः । क्वचित्समाः शतं जीवेत् क्वचिद्बाल्ये विपद्यते

kvacidgarbhagato naśyet kvacij jīvejjarāmayaḥ / kvacitsamāḥ śataṃ jīvet kvacidbālye vipadyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतायुः पुरुषो यस्तु सो ऽनन्तः स्वल्पजन्मनः । जीवितो न म्रियत्यग्रे तस्मात्सो ऽमर उच्यते

śatāyuḥ puruṣo yastu so 'nantaḥ svalpajanmanaḥ / jīvito na mriyatyagre tasmātso 'mara ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदृष्टजन्मनिधना ह्य् एवं विष्ण्वादयो मताः । एतत्संशुद्धमैश्वर्यं संसारे को लभेदिह

adṛṣṭajanmanidhanā hy evaṃ viṣṇvādayo matāḥ / etatsaṃśuddhamaiśvaryaṃ saṃsāre ko labhediha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र क्षयादियोगात्तु नानाश्चर्यस्वरूपिणि । तस्माद्दिवश्चरान्सर्वान् मलिनान्स्वल्पभूतिकान्

tatra kṣayādiyogāttu nānāścaryasvarūpiṇi / tasmāddivaścarānsarvān malinānsvalpabhūtikān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाहं भद्राः किलेच्छामि ऋते शर्वात्पिनाकिनः । स्थितं च तारतम्येन प्राणिनां परमं त्विदम्

nāhaṃ bhadrāḥ kilecchāmi ṛte śarvātpinākinaḥ / sthitaṃ ca tāratamyena prāṇināṃ paramaṃ tvidam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धीबलैश्वर्यकार्यादि-प्रमाणं महतां महत् । यस्मान्न किंचिदपरं सर्वं यस्मात्प्रवर्तते

dhībalaiśvaryakāryādi-pramāṇaṃ mahatāṃ mahat / yasmānna kiṃcidaparaṃ sarvaṃ yasmātpravartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्यैश्वर्यमनाद्यन्तं तमहं शरणं गता । एष मे व्यवसायश्च दीर्घो ऽतिविपरीतकः

yasyaiśvaryamanādyantaṃ tamahaṃ śaraṇaṃ gatā / eṣa me vyavasāyaśca dīrgho 'tiviparītakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यात वा तिष्ठतैवाथ मुनयो मद्विधायकाः । एवं निशम्य वचनं देव्या मुनिवरास्तदा

yāta vā tiṣṭhataivātha munayo madvidhāyakāḥ / evaṃ niśamya vacanaṃ devyā munivarāstadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आनन्दाश्रुपरीताक्षाः सस्वजुस्तां तपस्विनीम् । ऊचुश्च परमप्रीताः शैलजां मधुरं वचः

ānandāśruparītākṣāḥ sasvajustāṃ tapasvinīm / ūcuśca paramaprītāḥ śailajāṃ madhuraṃ vacaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*ऋषय ऊचुः अत्यद्भुतास्यहो पुत्रि ज्ञानमूर्तिरिवामला । प्रसादयति नो भावं भवभावप्रतिश्रयात्

*ṛṣaya ūcuḥ atyadbhutāsyaho putri jñānamūrtirivāmalā / prasādayati no bhāvaṃ bhavabhāvapratiśrayāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ननु विद्मो वयं तस्य देवस्यैश्वर्यमद्भुतम् । त्वन्निश्चयस्य दृढतां वेत्तुं वयमिहागताः

nanu vidmo vayaṃ tasya devasyaiśvaryamadbhutam / tvanniścayasya dṛḍhatāṃ vettuṃ vayamihāgatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अचिरादेव तन्वङ्गि कामस्ते ऽयं भविष्यति । क्वादित्यस्य प्रभा याति रत्नेभ्यः क्व द्युतिः पृथक्

acirādeva tanvaṅgi kāmaste 'yaṃ bhaviṣyati / kvādityasya prabhā yāti ratnebhyaḥ kva dyutiḥ pṛthak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

को ऽर्थो वर्णालिकाव्यक्तः कथं त्वं गिरिशं विना । यामो नैकाभ्युपायने तमभ्यर्थयितुं वयम्

ko 'rtho varṇālikāvyaktaḥ kathaṃ tvaṃ giriśaṃ vinā / yāmo naikābhyupāyane tamabhyarthayituṃ vayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्माकमपि वै सो ऽर्थः सुतरां हृदि वर्तते । अतस्त्वमेव सा बुद्धिर् यतो नीतिस्त्वमेव हि

asmākamapi vai so 'rthaḥ sutarāṃ hṛdi vartate / atastvameva sā buddhir yato nītistvameva hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतो निःसंशयं कायं शंकरो ऽपि विधास्यति । इत्युक्त्वा पूजिता याता मुनयो गिरिकन्यया

ato niḥsaṃśayaṃ kāyaṃ śaṃkaro 'pi vidhāsyati / ityuktvā pūjitā yātā munayo girikanyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रययुर्गिरिशं द्रष्टुं प्रस्थं हिमवतो महत् । गङ्गाम्बुप्लावितात्मानं पिङ्गबद्धजटासटम्

prayayurgiriśaṃ draṣṭuṃ prasthaṃ himavato mahat / gaṅgāmbuplāvitātmānaṃ piṅgabaddhajaṭāsaṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भृङ्गानुयातपाणिस्थ-मन्दारकुसुमस्रजम् । गिरेः सम्प्राप्य ते प्रस्थं ददृशुः शंकराश्रमम्

bhṛṅgānuyātapāṇistha-mandārakusumasrajam / gireḥ samprāpya te prasthaṃ dadṛśuḥ śaṃkarāśramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रशान्ताशेषसत्त्वौघं नवस्तिमितकाननम् । निःशब्दाक्षोभसलिल-प्रपातं सर्वतोदिशम्

praśāntāśeṣasattvaughaṃ navastimitakānanam / niḥśabdākṣobhasalila-prapātaṃ sarvatodiśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रापश्यंस्ततो द्वारि वीरकं वेत्रपाणिनम् । सप्त ते मुनयः पूज्या विनीताः कार्यगौरवात्

tatrāpaśyaṃstato dvāri vīrakaṃ vetrapāṇinam / sapta te munayaḥ pūjyā vinītāḥ kāryagauravāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊचुर्मधुरभाषिण्या वाचा ते वाग्मिनां वराः । द्रष्टुं वयमिहायाताः शरण्यं गणनायकम्

ūcurmadhurabhāṣiṇyā vācā te vāgmināṃ varāḥ / draṣṭuṃ vayamihāyātāḥ śaraṇyaṃ gaṇanāyakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिलोचनं विजानीहि सुरकार्यप्रचोदिताः । त्वमेव नो गतिस्तत्त्वं यथा कालानतिक्रमः

trilocanaṃ vijānīhi surakāryapracoditāḥ / tvameva no gatistattvaṃ yathā kālānatikramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा प्रार्थनैषा प्रायेण प्रतीहारमयः प्रभुः । इत्युक्तो मुनिभिः सो ऽथ गौरवात्तानुवाच सः

sā prārthanaiṣā prāyeṇa pratīhāramayaḥ prabhuḥ / ityukto munibhiḥ so 'tha gauravāttānuvāca saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सवनस्यापरां संध्यां स्नातुं मन्दाकिनीजले । क्षणेन भविता विप्रास् तत्र द्रक्ष्यथ शूलिनम्

savanasyāparāṃ saṃdhyāṃ snātuṃ mandākinījale / kṣaṇena bhavitā viprās tatra drakṣyatha śūlinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्ता मुनयस्तस्थुस् ते तत्कालप्रतीक्षिणः । गम्भीराम्बुधरं प्रावृट्-तृषिताश्चातका यथा

ityuktā munayastasthus te tatkālapratīkṣiṇaḥ / gambhīrāmbudharaṃ prāvṛṭ-tṛṣitāścātakā yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः क्षणेन निष्पन्न-समाधानक्रियाविधिः । वीरासनं बिभेदेशो मृगचर्मनिवासितम्

tataḥ kṣaṇena niṣpanna-samādhānakriyāvidhiḥ / vīrāsanaṃ bibhedeśo mṛgacarmanivāsitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो विनीतो जानुभ्याम् अवलम्ब्य महीस्थितिम् । उवाच वीरको देवं प्रणामैकसमाश्रयः

tato vinīto jānubhyām avalambya mahīsthitim / uvāca vīrako devaṃ praṇāmaikasamāśrayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सम्प्राप्ता मुनयः सप्त त्वां द्रष्टुं दीप्ततेजसः । विभो समादिश द्रष्टुम् अवगन्तुम् इहार्हसि । ते ऽब्रुवन्देवकार्येण तव दर्शनलालसाः

samprāptā munayaḥ sapta tvāṃ draṣṭuṃ dīptatejasaḥ / vibho samādiśa draṣṭum avagantum ihārhasi / te 'bruvandevakāryeṇa tava darśanalālasāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्तो धूर्जटिस्तेन वीरकेण महात्मना । भूभङ्गसंज्ञया तेषां प्रवेशाज्ञां ददौ तदा

ityukto dhūrjaṭistena vīrakeṇa mahātmanā / bhūbhaṅgasaṃjñayā teṣāṃ praveśājñāṃ dadau tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूर्ध्नः कम्पेन तान्सर्वान् वीरको ऽपि महामुनीन् । आजुहावाविदूरस्थान् दर्शनाय पिनाकिनः

mūrdhnaḥ kampena tānsarvān vīrako 'pi mahāmunīn / ājuhāvāvidūrasthān darśanāya pinākinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वराबद्धार्धचूडास्ते लम्बमानाजिनाम्बराः । विविशुर्वेदिकां सिद्धां गिरिशस्य विभूतिभिः

tvarābaddhārdhacūḍāste lambamānājināmbarāḥ / viviśurvedikāṃ siddhāṃ giriśasya vibhūtibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बद्धपाणिपुटाक्षिप्त-नाकपुष्पोत्करास्ततः । पिनाकिपादयुगलं वन्द्यं नाकनिवासिनाम्

baddhapāṇipuṭākṣipta-nākapuṣpotkarāstataḥ / pinākipādayugalaṃ vandyaṃ nākanivāsinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स्निग्धेक्षिताः शान्ता मुनयः शूलपाणिना । मन्मथारिं ततो हृष्टाः समं तुष्टुवुरादृताः

tataḥ snigdhekṣitāḥ śāntā munayaḥ śūlapāṇinā / manmathāriṃ tato hṛṣṭāḥ samaṃ tuṣṭuvurādṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*मुनय ऊचुः अहो कृतार्था वयमेव सांप्रतं सुरेश्वरो ऽप्यत्र वरो भविष्यति । भवत्प्रसादामलवारिसेकतः फलेन काचित् तपसा नियुज्यते

*munaya ūcuḥ aho kṛtārthā vayameva sāṃprataṃ sureśvaro 'pyatra varo bhaviṣyati / bhavatprasādāmalavārisekataḥ phalena kācit tapasā niyujyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जयत्यसौ धन्यतरो हिमाचलस् तदाश्रयं यस्य सुता तपस्यति । स दैत्यराजो ऽपि महाफलोदयो विमूलिताशेषसुरो हि तारकः

jayatyasau dhanyataro himācalas tadāśrayaṃ yasya sutā tapasyati / sa daityarājo 'pi mahāphalodayo vimūlitāśeṣasuro hi tārakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वदीयमंशं प्रविलोक्य कल्मषात् स्वकं शरीरं परिमोक्ष्यते हि यः । स धन्यधीर्लोकपिता चतुर्मुखो हरिश्च यत्संभ्रमवह्निदीपितः

tvadīyamaṃśaṃ pravilokya kalmaṣāt svakaṃ śarīraṃ parimokṣyate hi yaḥ / sa dhanyadhīrlokapitā caturmukho hariśca yatsaṃbhramavahnidīpitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वदङ्घ्रियुग्मं हृदयेन बिभ्रतो महाभितापप्रशमैकहेतुकम् । त्वमेव चैको विविधाकृतक्रियः किलेति वाचा विधुरैर् विभाष्यते

tvadaṅghriyugmaṃ hṛdayena bibhrato mahābhitāpapraśamaikahetukam / tvameva caiko vividhākṛtakriyaḥ kileti vācā vidhurair vibhāṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाद्य एकस्त्वमवादि नान्यथा जगत्तथा निर्घृणतां तव स्पृशेत् । न वेत्सि वा दुःखमिदं प्रजात्मकं विहन्यते ते खलु सर्वतः क्रिया

athādya ekastvamavādi nānyathā jagattathā nirghṛṇatāṃ tava spṛśet / na vetsi vā duḥkhamidaṃ prajātmakaṃ vihanyate te khalu sarvataḥ kriyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपेक्षसे चेज् जगतामुपद्रवं दयामयत्वं तव केन कथ्यते । स्वयोगमायामहिमागुहाश्रयं न विद्यते निर्मलभूतिगौरवम्

upekṣase cej jagatāmupadravaṃ dayāmayatvaṃ tava kena kathyate / svayogamāyāmahimāguhāśrayaṃ na vidyate nirmalabhūtigauravam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वयं च ते धन्यतराः शरीरिणां यदीदृशं त्वां प्रविलोकयामहे । अदर्शनं तेन मनोरथो यथा प्रयाति साफल्यतया मनोगतम्

vayaṃ ca te dhanyatarāḥ śarīriṇāṃ yadīdṛśaṃ tvāṃ pravilokayāmahe / adarśanaṃ tena manoratho yathā prayāti sāphalyatayā manogatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगद्विधानैकविधौ जगन्मुखे करिष्यसे ऽतो बलभिच्चरा वयम् । विनेमुरित्थं मुनयो विसृज्य तां गिरं गिरीशश्रुतिभूमिसंनिधौ

jagadvidhānaikavidhau jaganmukhe kariṣyase 'to balabhiccarā vayam / vinemuritthaṃ munayo visṛjya tāṃ giraṃ girīśaśrutibhūmisaṃnidhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्कृष्टकेदार इवावनीतले सुबीजमुष्टिं सुफलाय कर्षकाः

utkṛṣṭakedāra ivāvanītale subījamuṣṭiṃ suphalāya karṣakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां श्रुत्वा तु तां रम्यां प्रक्रमोपक्रमक्रियाम् । वाचं वाचस्पतिस्तुष्टः प्रोवाच स्मितसुन्दरीम्

teṣāṃ śrutvā tu tāṃ ramyāṃ prakramopakramakriyām / vācaṃ vācaspatistuṣṭaḥ provāca smitasundarīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*शर्व उवाच जाने लोकविधानस्य कन्या सत्कार्यमुत्तमम् । जाता प्रालेयशैलस्य संकेतकनिरूपणाः

*śarva uvāca jāne lokavidhānasya kanyā satkāryamuttamam / jātā prāleyaśailasya saṃketakanirūpaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्यमुत्कण्ठिताः सर्वे देवकार्यार्थमुद्यताः । तेषां त्वरन्ति चेतांसि किंतु कार्यं विवक्षितम्

satyamutkaṇṭhitāḥ sarve devakāryārthamudyatāḥ / teṣāṃ tvaranti cetāṃsi kiṃtu kāryaṃ vivakṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकयात्रानुगन्तव्या विशेषेण विचक्षणैः । सेवन्ते ते यतो धर्मं तत्प्रामाण्यात्परे स्थिताः

lokayātrānugantavyā viśeṣeṇa vicakṣaṇaiḥ / sevante te yato dharmaṃ tatprāmāṇyātpare sthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्ता मुनयो जग्मुस् त्वरितास्तु हिमाचलम् । तत्र ते पूजितास्तेन हिमशैलेन सादरम् । ऊचुर्मुनिवराः प्रीताः स्वल्पवर्णं त्वरान्विताः

ityuktā munayo jagmus tvaritāstu himācalam / tatra te pūjitāstena himaśailena sādaram / ūcurmunivarāḥ prītāḥ svalpavarṇaṃ tvarānvitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*मुनय ऊचुः देवो दुहितरं साक्षात् पिनाकी तव मार्गते । तच्छीघ्रं पावयात्मानम् आहुत्येवानलार्पणात्

*munaya ūcuḥ devo duhitaraṃ sākṣāt pinākī tava mārgate / tacchīghraṃ pāvayātmānam āhutyevānalārpaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्यमेतच्च देवानां सुचिरं परिवर्तते । जगदुद्धरणायैष क्रियतां वै समुद्यमः

kāryametacca devānāṃ suciraṃ parivartate / jagaduddharaṇāyaiṣa kriyatāṃ vai samudyamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्तस्तैस्तदा शैलो हर्षाविष्टो ऽवदन्मुनीन् । असमर्थो ऽभवद्वक्तुम् उत्तरं प्रार्थयञ्छिवम्

ityuktastaistadā śailo harṣāviṣṭo 'vadanmunīn / asamartho 'bhavadvaktum uttaraṃ prārthayañchivam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो मेना मुनीन्वीक्ष्य प्रोवाच स्नेहविक्लवा । दुहितुस्तान्मुनींश्चैव चरणाश्रयम् अर्थवित्

tato menā munīnvīkṣya provāca snehaviklavā / duhitustānmunīṃścaiva caraṇāśrayam arthavit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*मेनोवाच यदर्थं दुहितुर्जन्म नेच्छन्त्यपि महाफलम् । तदेवोपस्थितं सर्वं प्रक्रमेणैव सांप्रतम्

*menovāca yadarthaṃ duhiturjanma necchantyapi mahāphalam / tadevopasthitaṃ sarvaṃ prakrameṇaiva sāṃpratam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुलजन्मवयोरूप-विभूत्यृद्धियुतो ऽपि यः । वरस्तस्यापि चाहूय सुता देया ह्ययाचतः

kulajanmavayorūpa-vibhūtyṛddhiyuto 'pi yaḥ / varastasyāpi cāhūya sutā deyā hyayācataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्समस्ततपोघोरं कथं पुत्री प्रयास्यति । पुत्रीवाक्याद्यदत्रास्ति विधेयं तद्विधीयताम्

tatsamastatapoghoraṃ kathaṃ putrī prayāsyati / putrīvākyādyadatrāsti vidheyaṃ tadvidhīyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्ता मुनयस्ते तु प्रियया हिमभूभृतः । ऊचुः पुनरुदारार्थं नारीचित्तप्रसादकम्

ityuktā munayaste tu priyayā himabhūbhṛtaḥ / ūcuḥ punarudārārthaṃ nārīcittaprasādakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*मुनय ऊचुः ऐश्वर्यमवगच्छस्व शंकरस्य सुरासुरैः । आराध्यमानपादाब्ज-युगलत्वात्सुनिर्वृतैः

*munaya ūcuḥ aiśvaryamavagacchasva śaṃkarasya surāsuraiḥ / ārādhyamānapādābja-yugalatvātsunirvṛtaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्योपयोगि यद्रूपं सा च तत्प्राप्तये चिरम् । घोरं तपस्यते बाला तेन रूपेण निर्वृतिः

yasyopayogi yadrūpaṃ sā ca tatprāptaye ciram / ghoraṃ tapasyate bālā tena rūpeṇa nirvṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्तद्व्रतानि दिव्यानि नयिष्यति समापनम् । तत्र सावहिता तावत् तस्मात् सैव भविष्यति

yastadvratāni divyāni nayiṣyati samāpanam / tatra sāvahitā tāvat tasmāt saiva bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वा गिरिणा सार्धं ते ययुर्यत्र शैलजा । जितार्कज्वलनज्वाला तपस्तेजोमयी ह्युमा

ityuktvā giriṇā sārdhaṃ te yayuryatra śailajā / jitārkajvalanajvālā tapastejomayī hyumā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रोचुस्तां मुनयः स्निग्धं संमान्य पथमागतम् । रम्यं प्रियं मनोहारि मा रूपं तपसा दह

procustāṃ munayaḥ snigdhaṃ saṃmānya pathamāgatam / ramyaṃ priyaṃ manohāri mā rūpaṃ tapasā daha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रातस्ते शंकरः पाणिम् एष पुत्रि ग्रहीष्यति । वयमर्थितवन्तस्ते पितरं पूर्वमागताः

prātaste śaṃkaraḥ pāṇim eṣa putri grahīṣyati / vayamarthitavantaste pitaraṃ pūrvamāgatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पित्रा सह गृहं गच्छ वयं यामः स्वमन्दिरम्

pitrā saha gṛhaṃ gaccha vayaṃ yāmaḥ svamandiram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्ता तपसः सत्यं फलमस्तीति चिन्त्य सा । त्वरमाणा ययौ वेश्म पितुर्दिव्यार्थशोभितम्

ityuktā tapasaḥ satyaṃ phalamastīti cintya sā / tvaramāṇā yayau veśma piturdivyārthaśobhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा तत्र रजनीं मेने वर्षायुतसमां सती । हरदर्शनसंजात-महोत्कण्ठा हिमाद्रिजा

sā tatra rajanīṃ mene varṣāyutasamāṃ satī / haradarśanasaṃjāta-mahotkaṇṭhā himādrijā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो मुहूर्ते ब्राह्मे तु तस्याश्चक्रुः सुरस्त्रियः । नानामङ्गलसंदोहान् यथावत्क्रमपूर्वकम्

tato muhūrte brāhme tu tasyāścakruḥ surastriyaḥ / nānāmaṅgalasaṃdohān yathāvatkramapūrvakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्यमण्डनमङ्गानां मन्दिरे बहुमङ्गले । उपासत गिरिं मूर्ता ऋतवः सार्वकामिकाः

divyamaṇḍanamaṅgānāṃ mandire bahumaṅgale / upāsata giriṃ mūrtā ṛtavaḥ sārvakāmikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायवो वारिदाश्चासन् संमार्जनविधौ गिरेः । हर्म्येषु श्रीः स्वयं देवी कृतनानाप्रसाधना

vāyavo vāridāścāsan saṃmārjanavidhau gireḥ / harmyeṣu śrīḥ svayaṃ devī kṛtanānāprasādhanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कान्तिः सर्वेषु भावेषु ऋद्धिश्चाभवदाकुला । चिन्तामणिप्रभृतयो रत्नाः शैलं समन्ततः

kāntiḥ sarveṣu bhāveṣu ṛddhiścābhavadākulā / cintāmaṇiprabhṛtayo ratnāḥ śailaṃ samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपतस्थुर्नगाश्चापि कल्पकाममहाद्रुमाः । ओषध्यो मूर्तिमत्यश्च दिव्यौषधिसमन्विताः

upatasthurnagāścāpi kalpakāmamahādrumāḥ / oṣadhyo mūrtimatyaśca divyauṣadhisamanvitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसाश्च धातवश्चैव सर्वे शैलस्य किंकराः । किंकरास्तस्य शैलस्य व्यग्राश्चाज्ञानुवर्तिनः

rasāśca dhātavaścaiva sarve śailasya kiṃkarāḥ / kiṃkarāstasya śailasya vyagrāścājñānuvartinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नद्यः समुद्रा निखिलाः स्थावरं जङ्गमं च यत् । तत्सर्वं हिमशैलस्य महिमानमवर्धयत्

nadyaḥ samudrā nikhilāḥ sthāvaraṃ jaṅgamaṃ ca yat / tatsarvaṃ himaśailasya mahimānamavardhayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभवन्मुनयो नागा यक्षगन्धर्वकिंनराः । शंकरस्यापि विबुधा गन्धमादनपर्वते

abhavanmunayo nāgā yakṣagandharvakiṃnarāḥ / śaṃkarasyāpi vibudhā gandhamādanaparvate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वे मण्डनसंभारास् तस्थुर्निर्मलमूर्तयः । शर्वस्यापि जटाजूटे चन्द्रखण्डं पितामहः

sarve maṇḍanasaṃbhārās tasthurnirmalamūrtayaḥ / śarvasyāpi jaṭājūṭe candrakhaṇḍaṃ pitāmahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बबन्ध प्रणयोदार-विस्फारितविलोचनः । कपालमालां विपुलां चामुण्डा मूर्ध्न्यबन्धयत्

babandha praṇayodāra-visphāritavilocanaḥ / kapālamālāṃ vipulāṃ cāmuṇḍā mūrdhnyabandhayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उवाच चापि वचनं पुत्रं जनय शंकर । यो दैत्येन्द्रकुलं हत्वा मां रक्तैस्तर्पयिष्यति

uvāca cāpi vacanaṃ putraṃ janaya śaṃkara / yo daityendrakulaṃ hatvā māṃ raktaistarpayiṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौरिर् ज्वलच्छिरोरत्न-मुकुटं चानलोल्बणम् । भुजगाभरणं गृह्य सज्जं शंभोः पुरो ऽभवत्

saurir jvalacchiroratna-mukuṭaṃ cānalolbaṇam / bhujagābharaṇaṃ gṛhya sajjaṃ śaṃbhoḥ puro 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्रो गजाजिनं तस्य वसाभ्यक्ताग्रपल्लवम् । दध्रे सरभसं स्विद्यद् विस्तीर्णमुखपङ्कजम्

śakro gajājinaṃ tasya vasābhyaktāgrapallavam / dadhre sarabhasaṃ svidyad vistīrṇamukhapaṅkajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायुश्च विपुलं तीक्ष्ण-शृङ्गं हिमगिरिप्रभम् । वृषं विभूषयामास हरयानं महौजसम्

vāyuśca vipulaṃ tīkṣṇa-śṛṅgaṃ himagiriprabham / vṛṣaṃ vibhūṣayāmāsa harayānaṃ mahaujasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वितेनुर्नयनान्तःस्थाः शम्भोः सूर्यानलेन्दवः । स्वां द्युतिं लोकनाथस्य जगतः कर्मसाक्षिणः

vitenurnayanāntaḥsthāḥ śambhoḥ sūryānalendavaḥ / svāṃ dyutiṃ lokanāthasya jagataḥ karmasākṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिताभस्म समाधाय कपाले रजतप्रभम् । मनुजास्थिमयीं मालाम् आबबन्ध च पाणिना

citābhasma samādhāya kapāle rajataprabham / manujāsthimayīṃ mālām ābabandha ca pāṇinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रेताधिपः पुरो द्वारे सगदः समवर्तत । नानाकारमहारत्न-भूषणं धनदाहृतम्

pretādhipaḥ puro dvāre sagadaḥ samavartata / nānākāramahāratna-bhūṣaṇaṃ dhanadāhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विहायोदग्रसर्पेन्द्र-कटकेन स्वपाणिना । कर्णोत्तंसं चकारेशो वासुकिं तक्षकं स्वयम्

vihāyodagrasarpendra-kaṭakena svapāṇinā / karṇottaṃsaṃ cakāreśo vāsukiṃ takṣakaṃ svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलाधीशाहृतां स्थास्नु-प्रसूनावेष्टितां पृथक् । ततस्तु ते गणाधीशा विनयात्तत्र वीरकम्

jalādhīśāhṛtāṃ sthāsnu-prasūnāveṣṭitāṃ pṛthak / tatastu te gaṇādhīśā vinayāttatra vīrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रोचुर्व्यग्राकृते त्वं गां समावेदय शूलिने । निष्पन्नाभरणं देवं प्रसाध्येशं प्रसाधनैः

procurvyagrākṛte tvaṃ gāṃ samāvedaya śūline / niṣpannābharaṇaṃ devaṃ prasādhyeśaṃ prasādhanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्त वारिधयस्तस्थुः कर्तुं दर्पणविभ्रमम् । ततो विलोकितात्मानं महाम्बुधिजलोदरे

sapta vāridhayastasthuḥ kartuṃ darpaṇavibhramam / tato vilokitātmānaṃ mahāmbudhijalodare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धरामालिङ्ग्य जानुभ्यां स्थाणुं प्रोवाच केशवः । शोभसे देव रूपेण जगदानन्ददायिना

dharāmāliṅgya jānubhyāṃ sthāṇuṃ provāca keśavaḥ / śobhase deva rūpeṇa jagadānandadāyinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातरः प्रेरयन् काम-वधूं वैधव्यचिह्निताम् । कालो ऽयमिति चालक्ष्य प्रकारेङ्गितसंज्ञया

mātaraḥ prerayan kāma-vadhūṃ vaidhavyacihnitām / kālo 'yamiti cālakṣya prakāreṅgitasaṃjñayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्ताश्चोदिता देवम् ऊचुः प्रहसिताननाः । रतिः पुरस्तव प्राप्ता नाभाति मदनोज्झिता

tatastāścoditā devam ūcuḥ prahasitānanāḥ / ratiḥ purastava prāptā nābhāti madanojjhitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तां संनिर्वायाह वामहस्ताग्रसंज्ञया । प्रयाणं गिरिजावक्त्र-दर्शनोत्सुकमानसः

tatastāṃ saṃnirvāyāha vāmahastāgrasaṃjñayā / prayāṇaṃ girijāvaktra-darśanotsukamānasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो हरो हिमगिरिकन्दराकृतिं सितं कशामृदुहतिभिः प्रचोदयत् । महावृषं गणतुमुलाहितेक्षणं स भूधरानशनिरिव प्रकम्पयन्

tato haro himagirikandarākṛtiṃ sitaṃ kaśāmṛduhatibhiḥ pracodayat / mahāvṛṣaṃ gaṇatumulāhitekṣaṇaṃ sa bhūdharānaśaniriva prakampayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो हरिर्द्रुतपदपद्धतिः पुरः पुरःसरान्द्रुमनिकरेषु संश्रितान् । धरारजःशबलितभूषणो ऽब्रवीत् प्रयात मा कुरुत पथो ऽस्य संकटम्

tato harirdrutapadapaddhatiḥ puraḥ puraḥsarāndrumanikareṣu saṃśritān / dharārajaḥśabalitabhūṣaṇo 'bravīt prayāta mā kuruta patho 'sya saṃkaṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रभोः पुनः प्रथमनियोगमूर्जयन् सुतो ऽब्रवीद् भ्रुकुटिमुखो ऽपि वीरकः । वियच्चरा वियति किमस्ति कान्तकं प्रयात नो धरणिधराविदूरतः

prabhoḥ punaḥ prathamaniyogamūrjayan suto 'bravīd bhrukuṭimukho 'pi vīrakaḥ / viyaccarā viyati kimasti kāntakaṃ prayāta no dharaṇidharāvidūrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महार्णवाः कुरुत शिलोपमं पयः सुरद्विषागमनमहातिकर्दमम् । गणेश्वराश् चपलतया न गम्यतां सुरेश्वरैः स्थिरमतिभिर् निरीक्ष्यते

mahārṇavāḥ kuruta śilopamaṃ payaḥ suradviṣāgamanamahātikardamam / gaṇeśvarāś capalatayā na gamyatāṃ sureśvaraiḥ sthiramatibhir nirīkṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न भृङ्गिणा स्वतनुमवेक्ष्य नीयते पिनाकिनः पृथुमुखमण्डम् अग्रतः । वृथा यमः प्रकटितदन्तकोटरं त्वमायुधं वहसि विहाय संभ्रमम्

na bhṛṅgiṇā svatanumavekṣya nīyate pinākinaḥ pṛthumukhamaṇḍam agrataḥ / vṛthā yamaḥ prakaṭitadantakoṭaraṃ tvamāyudhaṃ vahasi vihāya saṃbhramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पदं न यद्रथतुरगैः पुरद्विषः प्रमुच्यते बहुतरमातृसंकुलम् । अमी सुराः पृथगनुयायिभिर्वृताः पदातयो द्विगुणपथान् हरप्रियाः

padaṃ na yadrathaturagaiḥ puradviṣaḥ pramucyate bahutaramātṛsaṃkulam / amī surāḥ pṛthaganuyāyibhirvṛtāḥ padātayo dviguṇapathān harapriyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्ववाहनैः पवनविधूतचामरैश् चलध्वजैर्व्रजत विहारशालिभिः । सुराः स्वकं किमिति सरागमूर्जितं विचार्यते नियतलयत्रयानुगम्

svavāhanaiḥ pavanavidhūtacāmaraiś caladhvajairvrajata vihāraśālibhiḥ / surāḥ svakaṃ kimiti sarāgamūrjitaṃ vicāryate niyatalayatrayānugam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न किंनरैर् अभिभवितुं हि शक्यते विभूषणचयसमुद्भवो ध्वनिः । अजातिजाः किमिति न षड्जमध्यम् अपृथुस्वरं बहुतरमत्र वक्ष्यते

na kiṃnarair abhibhavituṃ hi śakyate vibhūṣaṇacayasamudbhavo dhvaniḥ / ajātijāḥ kimiti na ṣaḍjamadhyam apṛthusvaraṃ bahutaramatra vakṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नतानतानतनततानतां गताः पृथक्तया समयकृता विभिन्नताम् । विशङ्किता भवदतिभेदशीलिनः प्रयान्त्यमी द्रुतपदमेव गौडकाः

natānatānatanatatānatāṃ gatāḥ pṛthaktayā samayakṛtā vibhinnatām / viśaṅkitā bhavadatibhedaśīlinaḥ prayāntyamī drutapadameva gauḍakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विसंहताः किमिति न षाड्गवादयः स्वगीतकैर् ललितपदप्रयोगजैः । प्रभोः पुरो भवति हि यस्य चाक्षतं समुद्गतार्थकमिति तत्प्रतीयते

visaṃhatāḥ kimiti na ṣāḍgavādayaḥ svagītakair lalitapadaprayogajaiḥ / prabhoḥ puro bhavati hi yasya cākṣataṃ samudgatārthakamiti tatpratīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमी पृथग्विरचितरम्यरासकं विलासिनो बहुगमकस्वभावकम् । प्रयुञ्जते गिरिशयशोविसारिणं प्रकीर्णकं बहुतरनागजातयः

amī pṛthagviracitaramyarāsakaṃ vilāsino bahugamakasvabhāvakam / prayuñjate giriśayaśovisāriṇaṃ prakīrṇakaṃ bahutaranāgajātayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमी कथं ककुभि कथाः प्रतिक्षणं ध्वनन्ति ते विविधवधूविमिश्रिताः । न जातयो ध्वनिमुरजासमीरिता न मूर्छिताः किमिति च मूर्छनात्मकाः

amī kathaṃ kakubhi kathāḥ pratikṣaṇaṃ dhvananti te vividhavadhūvimiśritāḥ / na jātayo dhvanimurajāsamīritā na mūrchitāḥ kimiti ca mūrchanātmakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुतिप्रियक्रमगतिभेदसाधनं ततादिकं किमिति न तुम्बरेरितम् ।* न हन्यते बहुविधवाद्यडम्बरं प्रकीर्णवीणामुरजादि नाम यत् ॥ मत्स्प् १५४।४६४ ॥* इतीरते गिरिमवधानशालिनः सुरासुराः सपदि तु वीरकाज्ञया । नियामिताः प्रययुरतीव हर्षिताश् चराचरं जगदखिलं ह्यपूरयन्

śrutipriyakramagatibhedasādhanaṃ tatādikaṃ kimiti na tumbareritam /* na hanyate bahuvidhavādyaḍambaraṃ prakīrṇavīṇāmurajādi nāma yat // MatsP 154.464 //* itīrate girimavadhānaśālinaḥ surāsurāḥ sapadi tu vīrakājñayā / niyāmitāḥ prayayuratīva harṣitāś carācaraṃ jagadakhilaṃ hyapūrayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति स्तनत्ककुभि रसन्महार्णवे स्तनद्घने विदलितशैलकंदरे । जगत्यभूत्तुमुल इवाकुलीकृतः पिनाकिना त्वरितगतेन भूधरः

iti stanatkakubhi rasanmahārṇave stanadghane vidalitaśailakaṃdare / jagatyabhūttumula ivākulīkṛtaḥ pinākinā tvaritagatena bhūdharaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिज्वलत्कनकसहस्रतोरणं क्वचिन्मिलन्मरकतवेश्मवेदिकम् । क्वचित् क्वचिद् विमलविदूरवेदिकं क्वचिद् गलज्जलधररम्यनिर्झरम्

parijvalatkanakasahasratoraṇaṃ kvacinmilanmarakataveśmavedikam / kvacit kvacid vimalavidūravedikaṃ kvacid galajjaladhararamyanirjharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चलद्ध्वजप्रवरसहस्रमण्डितं सुरद्रुमस्तबकविकीर्णचत्वरम् । सितासितारुणरुचिधातुवर्णिकं श्रियोज्ज्वलं प्रविततमार्गगोपुरम्

caladdhvajapravarasahasramaṇḍitaṃ suradrumastabakavikīrṇacatvaram / sitāsitāruṇarucidhātuvarṇikaṃ śriyojjvalaṃ pravitatamārgagopuram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विजृम्भिताप्रतिमध्वनिवारिदं सुगन्धिभिः पुरपवनैर्मनोहरम् ।* हरो महागिरिनगरं समासदत्क्षणादिव प्रवरसुरासुरस्तुतः ॥ मत्स्प् १५४।४६९ ॥* तं प्रविशन्तमगात्प्रविलोक्य व्याकुलतां नगरं गिरिभर्तुः । व्यग्रपुरन्ध्रिजनं जययुक्तं धावितमार्गजनाकुलरथ्यम्

vijṛmbhitāpratimadhvanivāridaṃ sugandhibhiḥ purapavanairmanoharam /* haro mahāgirinagaraṃ samāsadatkṣaṇādiva pravarasurāsurastutaḥ // MatsP 154.469 //* taṃ praviśantamagātpravilokya vyākulatāṃ nagaraṃ giribhartuḥ / vyagrapurandhrijanaṃ jayayuktaṃ dhāvitamārgajanākularathyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हर्म्यगवाक्षगतामरनारी-लोचननीलसरोरुहमालम् । सुप्रकटा समदृश्यत काचित् स्वाभरणांशुवितानविगूढा

harmyagavākṣagatāmaranārī-locananīlasaroruhamālam / suprakaṭā samadṛśyata kācit svābharaṇāṃśuvitānavigūḍhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काप्यखिलीकृतमण्डनभूषा त्यक्तसखीप्रणया हरम् ऐक्षत् । काचिदुवाच कलं गतमाना कातरतां सखि मा कुरु मूढे

kāpyakhilīkṛtamaṇḍanabhūṣā tyaktasakhīpraṇayā haram aikṣat / kāciduvāca kalaṃ gatamānā kātaratāṃ sakhi mā kuru mūḍhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दग्धमनोभव एव पिनाकी कामयते स्वयमेव विहर्तुम् । काचिदपि स्वयमेव पतन्ती प्राह परां विरहस्खलिताङ्गीम्

dagdhamanobhava eva pinākī kāmayate svayameva vihartum / kācidapi svayameva patantī prāha parāṃ virahaskhalitāṅgīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मा चपले मदनव्यतिषङ्गं शंकरजं स्खलनेन वद त्वम् । कापि कृतव्यवधानमदृष्ट्वा युक्तिवशाद्गिरिशो ह्ययमूचे

mā capale madanavyatiṣaṅgaṃ śaṃkarajaṃ skhalanena vada tvam / kāpi kṛtavyavadhānamadṛṣṭvā yuktivaśādgiriśo hyayamūce

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष स यत्र सहस्रमखाद्या नाकसदामधिपाः स्वयमुक्तैः । नामभिर् इन्दुजटं निजसेवा-प्राप्तफलाय नतास्तु घटन्ते

eṣa sa yatra sahasramakhādyā nākasadāmadhipāḥ svayamuktaiḥ / nāmabhir indujaṭaṃ nijasevā-prāptaphalāya natāstu ghaṭante

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष न चैष स एष यदग्रे चर्मपरीततनुः शशिमौली । धावति वज्रधरो ऽमरराजो मार्गममुं विवृतीकरणाय

eṣa na caiṣa sa eṣa yadagre carmaparītatanuḥ śaśimaulī / dhāvati vajradharo 'mararājo mārgamamuṃ vivṛtīkaraṇāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष स पद्मभवो ऽयमुपेत्य प्रांशुजटामृगचर्मनिगूढः । सप्रणयं करघट्टितवक्त्रः किंचिदुवाच मितं श्रुतिमूले

eṣa sa padmabhavo 'yamupetya prāṃśujaṭāmṛgacarmanigūḍhaḥ / sapraṇayaṃ karaghaṭṭitavaktraḥ kiṃciduvāca mitaṃ śrutimūle

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमभूत्सुरनारिकुलानां चित्तविसंष्ठुलता गुरुरागात् । शंकरसंश्रयणाद् गिरिजायाज्-अन्मफलं परमं त्विति चोचुः

evamabhūtsuranārikulānāṃ cittavisaṃṣṭhulatā gururāgāt / śaṃkarasaṃśrayaṇād girijāyāj-anmaphalaṃ paramaṃ tviti cocuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो हिमगिरेर्वेश्म विश्वकर्मनिवेदितम् । महानीलमयस्तम्भं ज्वलत्काञ्चनकुट्टिमम्

tato himagirerveśma viśvakarmaniveditam / mahānīlamayastambhaṃ jvalatkāñcanakuṭṭimam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुक्ताजालपरिष्कारं ज्वलितौषधिदीपितम् । क्रीडोद्यानसहस्राढ्यं काञ्चनाम्बुजदीर्घिकम्

muktājālapariṣkāraṃ jvalitauṣadhidīpitam / krīḍodyānasahasrāḍhyaṃ kāñcanāmbujadīrghikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महेन्द्रप्रमुखाः सर्वे सुरा दृष्ट्वा तदद्भुतम् । नेत्राणि सफलान्यद्य मनोभिरिति ते दधुः

mahendrapramukhāḥ sarve surā dṛṣṭvā tadadbhutam / netrāṇi saphalānyadya manobhiriti te dadhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमर्दक्षीणकेयूरा हरिणा द्वारि रोधिताः । कथंचित्प्रमुखास्तत्र विविशुर्नाकवासिनः

vimardakṣīṇakeyūrā hariṇā dvāri rodhitāḥ / kathaṃcitpramukhāstatra viviśurnākavāsinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणतेनाचलेन्द्रेण पूजितो ऽथ चतुर्मुखः । चकार विधिना सर्वं विधिमन्त्रपुरःसरम्

praṇatenācalendreṇa pūjito 'tha caturmukhaḥ / cakāra vidhinā sarvaṃ vidhimantrapuraḥsaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.