कथं पुनर् इदम् अवगम्यते विपर्ययो ऽसाव् इति। अत आह -- बाधेति। बाधकं हि तत्र ज्ञानम् उत्पद्यते नैतद् एवम् इति। तज्जानीमो ऽवर्तमानम् एव तत्र वर्तमानतया भासत इति। एतावच् च विपर्ययस्य तत्त्वं यद् अन्यादृशस्यान्यथाप्रकाशनम् इति सूक्तं विपर्ययाद् इति। न चायम् एवम्प्रकारो विपर्ययो जाग्रज्ज्ञानेषु शक्यवचनः। सुपरिनिश्चिता हि तत्र जाग्रद्धियः इत्य् उक्तम् इत्य् अभिप्रायेणाह -- नेति। एवम् उपपादितम् अतीतविषया न प्रत्यक्षबुद्धय इति। इदानीं प्रयोगेण दर्शयति -- तस्माद् इति। अतीतो न प्रत्यक्षविषयः, अतीतत्वात्। जन्मान्तरानुवृत्तवद् इति। न च योगिप्रत्यक्षेणानैकान्तिकत्वं, तन्निराकरणाद् इति। तस्मिन्नेव साध्ये हेतुदृष्टान्तान्तरम् आह -- तद्रूपेति। अतीतो ऽर्थो न प्रत्यक्षबुद्धिविषयः, तद्रूपत्वेनाज्ञानात्। यन् न स्वरूपेण संवेद्यते तन् न प्रत्यक्षधीविषयः यथा भाव्यर्थ इति
kathaṃ punar idam avagamyate viparyayo 'sāv iti. ata āha -- bādheti. bādhakaṃ hi tatra jñānam utpadyate naitad evam iti. tajjānīmo 'vartamānam eva tatra vartamānatayā bhāsata iti. etāvac ca viparyayasya tattvaṃ yad anyādṛśasyānyathāprakāśanam iti sūktaṃ viparyayād iti. na cāyam evamprakāro viparyayo jāgrajjñāneṣu śakyavacanaḥ. supariniścitā hi tatra jāgraddhiyaḥ ity uktam ity abhiprāyeṇāha -- neti. evam upapāditam atītaviṣayā na pratyakṣabuddhaya iti. idānīṃ prayogeṇa darśayati -- tasmād iti. atīto na pratyakṣaviṣayaḥ, atītatvāt. janmāntarānuvṛttavad iti. na ca yogipratyakṣeṇānaikāntikatvaṃ, tannirākaraṇād iti. tasminneva sādhye hetudṛṣṭāntāntaram āha -- tadrūpeti. atīto 'rtho na pratyakṣabuddhiviṣayaḥ, tadrūpatvenājñānāt. yan na svarūpeṇa saṃvedyate tan na pratyakṣadhīviṣayaḥ yathā bhāvyartha iti
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.