सा पुनर् इयम् अनाश्रया संविच्छक्तिपरीक्षेति नास्तिकैकदेशिनः प्रत्यवतिष्ठन्ते। २,९३ ते हि ग्राह्यवैधुर्यदुःरिथताः संविदो ऽपि न सन्तीति वर्णयाम्बभूवुः। अतः शून्ये संसारे किं कुत्र प्रवर्तितुं शक्तम् अशक्तं वेति परीक्ष्यते। अत आह -- तत्रेति। अयम् अभिप्रायः -- नायम् उभयापलापः शक्यो वक्तुम्। सर्वप्राणिनामविगानसिद्धत्वान् नीलाद्याकारप्रतिभासस्य। इदं तु चिन्तनीयं सर्वसंविदाम् एवौपाधिको नीलिमा स्वाभाविको बाह्यस्येति। तुच्छे तु संसारे निर्बीजप्रतिभासो नावकल्पते। अतः परीक्षणीयम् इदं किं ज्ञानम् एवानादिवासनोपप्लावितनीलाद्याकारम् आत्मगोचरम् एवेदं प्रकाशते, परमार्थसन्तं वा बाह्यम् अर्थं प्रतिपादयितुं समर्थम् इति। यदि तत् तावद् उपस्थापयति, अतस् तद्बलभुवा प्रमाणान्तरेण तद् अपि सिध्यतीति। नीलपीतादिदीर्घादीति विविधाकारोपन्यासेन पूर्वपक्षबीजं दर्शयति। नायं व्यवस्थितैकस्वभावो नीलादिर् आकारो दृश्यते, अव्यवस्थितस्यापि दीर्घादेर् औपाधिकस्य दर्शनात्। तात्त्विके वाव्यवस्थानुपपत्तिर् इति। एतच् चोपरिष्टाद् व्यक्तीकरिष्यतीति
sā punar iyam anāśrayā saṃvicchaktiparīkṣeti nāstikaikadeśinaḥ pratyavatiṣṭhante. 2,93 te hi grāhyavaidhuryaduḥrithatāḥ saṃvido 'pi na santīti varṇayāmbabhūvuḥ. ataḥ śūnye saṃsāre kiṃ kutra pravartituṃ śaktam aśaktaṃ veti parīkṣyate. ata āha -- tatreti. ayam abhiprāyaḥ -- nāyam ubhayāpalāpaḥ śakyo vaktum. sarvaprāṇināmavigānasiddhatvān nīlādyākārapratibhāsasya. idaṃ tu cintanīyaṃ sarvasaṃvidām evaupādhiko nīlimā svābhāviko bāhyasyeti. tucche tu saṃsāre nirbījapratibhāso nāvakalpate. ataḥ parīkṣaṇīyam idaṃ kiṃ jñānam evānādivāsanopaplāvitanīlādyākāram ātmagocaram evedaṃ prakāśate, paramārthasantaṃ vā bāhyam arthaṃ pratipādayituṃ samartham iti. yadi tat tāvad upasthāpayati, atas tadbalabhuvā pramāṇāntareṇa tad api sidhyatīti. nīlapītādidīrghādīti vividhākāropanyāsena pūrvapakṣabījaṃ darśayati. nāyaṃ vyavasthitaikasvabhāvo nīlādir ākāro dṛśyate, avyavasthitasyāpi dīrghāder aupādhikasya darśanāt. tāttvike vāvyavasthānupapattir iti. etac copariṣṭād vyaktīkariṣyatīti
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.