Library·Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika·10·10.6

Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 10.6

Mima 10.6

नन्व् एवम् अस्तु यथाप्रतिभासम् उभयं, तथापि कः परीक्षावसरः। न हि प्रत्यक्षसिद्ध एवोभयस्मिन् परीक्षा युक्ता। अत आह -- न चेति। अयम् अभिप्रायः -- सिध्यत्य् उभयं यदि ज्ञानज्ञेययोर् आकारभेदो दृश्यते। तदा हि विविक्ताकारम् उभयं भासमानं न नेति शक्यम् अपलपितुम्। एक एव तु नीलादिर् आकारो भासते। अतः कथम् उभयम् अविवादसिद्धं भवति यन् न परीक्ष्येत। सूक्ष्मः खल्व् अयं पण्डितैर् उपवेदनीयो ऽर्थो न्यायः येनैकत्राकारे भासमाने ऽन्यद् अवस्थाप्यते। नायम् अपरीक्षकाणां सिध्यति। तद् इदम् उक्तम् अर्थज्ञानयोर् आकारभेदं नोपलभामहे इति भाष्ये। अतो न प्रत्यक्षैकप्रमाणिका द्वैतसिद्धिर् इति परीक्षावतरणीया। यथा च नोभयं प्रत्यक्षं तथोपरिष्टाद् वक्ष्याम इति। नन्व् एवम् आकारभेदानवसाये ज्ञानार्थयोर् अन्यतरस्य यस्यैवायम् आकारो दृश्यते तस्यैवायम् अभ्युपगन्तुम् उचितः, किम् अत्र परीक्षणीयम् अत आह -- न चेति। भवेद् एवं यदि ज्ञानार्थयोर् अन्यतरस्यायम् आकार इति विशदतरम् अवगम्येत। न त्व् अन्यतरस्य धर्मता तस्य विस्पष्टा। अतो ज्ञानं वा नीलम् अर्थो वेति युक्तैव परीक्षेति

nanv evam astu yathāpratibhāsam ubhayaṃ, tathāpi kaḥ parīkṣāvasaraḥ. na hi pratyakṣasiddha evobhayasmin parīkṣā yuktā. ata āha -- na ceti. ayam abhiprāyaḥ -- sidhyaty ubhayaṃ yadi jñānajñeyayor ākārabhedo dṛśyate. tadā hi viviktākāram ubhayaṃ bhāsamānaṃ na neti śakyam apalapitum. eka eva tu nīlādir ākāro bhāsate. ataḥ katham ubhayam avivādasiddhaṃ bhavati yan na parīkṣyeta. sūkṣmaḥ khalv ayaṃ paṇḍitair upavedanīyo 'rtho nyāyaḥ yenaikatrākāre bhāsamāne 'nyad avasthāpyate. nāyam aparīkṣakāṇāṃ sidhyati. tad idam uktam arthajñānayor ākārabhedaṃ nopalabhāmahe iti bhāṣye. ato na pratyakṣaikapramāṇikā dvaitasiddhir iti parīkṣāvataraṇīyā. yathā ca nobhayaṃ pratyakṣaṃ tathopariṣṭād vakṣyāma iti. nanv evam ākārabhedānavasāye jñānārthayor anyatarasya yasyaivāyam ākāro dṛśyate tasyaivāyam abhyupagantum ucitaḥ, kim atra parīkṣaṇīyam ata āha -- na ceti. bhaved evaṃ yadi jñānārthayor anyatarasyāyam ākāra iti viśadataram avagamyeta. na tv anyatarasya dharmatā tasya vispaṣṭā. ato jñānaṃ vā nīlam artho veti yuktaiva parīkṣeti

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Mima/10.6

Cite as: Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 10.6, in HREEM (hreem.cc/library/Mima/10.6), after GRETIL, Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/mimamsa/mimsvtku.htm — Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed. by K. Sāmbaśiva Śāstrī. The Mimāṃsāślokavārt[t]ika with the Commentary Kāśikā of Sucaritamiśra. Trivandrum 1926, 1929, 1943. (Trivandrum Sanskrit Series, 90, 99, 150) Provided by Helmut Krasser, Wien { | NOTE: the file numbers verses only within chapters; chapter numbers were inferred from each restart at 1 — verify against a printed edition before citing formally.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text