Library·Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika·2·2.81

Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 2.81

Mima 2.81

वाक्यभेदम् एव प्रपञ्चयति -- अधीत्यैवेति द्वयेन। एकं हि वेदम् अधीत्याथ धर्मजिज्ञासेति वाक्यम्। तद् यदि वेदम् अधीत्यैवेति विदधाति, तदानन्तर्याविधानाद् अन्यस्यापि स्नानसहधर्मचारिणी संयोगादिकर्मणो ऽनन्तरं धर्मजिज्ञासा प्राप्नोति। अथैतद्भयादानन्तर्यम् आश्रीयते ततो यो ऽधीत्य जिज्ञासते तं प्रत्यानन्तर्यमात्रविधानाद् अनधीतवेदस्य धर्मजिज्ञासा न वार्यत इति प्राग् अपि प्रसज्येत। उभयविवक्षा तु वाक्यभेदप्रसङ्गाद् अयुक्तैवेति। वक्ष्यमाणा[१००]लोचनेन तु नैतद् एवम् इति परिचोदनायां प्राग् अपि च वेदाध्ययनाद् इति भिन्नक्रमं योजनीयम्। अपि च प्राग् वेदाध्ययनाद् इति। अयम् अर्थः -- यद्य् अपि वेदार्थो विचारयितव्यः, तथापि प्रथमम् एव विचारयितुम् उचितः। सर्वं हि हानोपादानार्थं वस्तु प्रथमम् एव जिज्ञास्यते। ततो हीयेतोपादीयेत वा। यत् त्व् अविचारितासिद्धम् अर्थं प्रथमम् एवोपादाय भ्रष्टावसरं जिज्ञास्यते, तदबुद्धिपूर्वकम् आपद्येत। अस्यापि चोद्यस्य तादृशीम् इत्य् एतद् एवोत्तरम् इति वक्ष्यामः

vākyabhedam eva prapañcayati -- adhītyaiveti dvayena. ekaṃ hi vedam adhītyātha dharmajijñāseti vākyam. tad yadi vedam adhītyaiveti vidadhāti, tadānantaryāvidhānād anyasyāpi snānasahadharmacāriṇī saṃyogādikarmaṇo 'nantaraṃ dharmajijñāsā prāpnoti. athaitadbhayādānantaryam āśrīyate tato yo 'dhītya jijñāsate taṃ pratyānantaryamātravidhānād anadhītavedasya dharmajijñāsā na vāryata iti prāg api prasajyeta. ubhayavivakṣā tu vākyabhedaprasaṅgād ayuktaiveti. vakṣyamāṇā[100]locanena tu naitad evam iti paricodanāyāṃ prāg api ca vedādhyayanād iti bhinnakramaṃ yojanīyam. api ca prāg vedādhyayanād iti. ayam arthaḥ -- yady api vedārtho vicārayitavyaḥ, tathāpi prathamam eva vicārayitum ucitaḥ. sarvaṃ hi hānopādānārthaṃ vastu prathamam eva jijñāsyate. tato hīyetopādīyeta vā. yat tv avicāritāsiddham arthaṃ prathamam evopādāya bhraṣṭāvasaraṃ jijñāsyate, tadabuddhipūrvakam āpadyeta. asyāpi codyasya tādṛśīm ity etad evottaram iti vakṣyāmaḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Mima/2.81

Cite as: Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 2.81, in HREEM (hreem.cc/library/Mima/2.81), after GRETIL, Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/mimamsa/mimsvtku.htm — Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed. by K. Sāmbaśiva Śāstrī. The Mimāṃsāślokavārt[t]ika with the Commentary Kāśikā of Sucaritamiśra. Trivandrum 1926, 1929, 1943. (Trivandrum Sanskrit Series, 90, 99, 150) Provided by Helmut Krasser, Wien { | NOTE: the file numbers verses only within chapters; chapter numbers were inferred from each restart at 1 — verify against a printed edition before citing formally.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text