Library·Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika·2·2.98

Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 2.98

Mima 2.98

अत्र चोदयति -- स्नात्वेतीत्यन्तेन। एवं ह्य् उक्तं दौर्बल्यं वेदबाधनाद् इति। एवं च वेदबाधो भवति यदि वेदार्थः सर्वथैवोपेक्ष्येत। यदि तु स्मृत्यनुरोधेनाध्ययनानन्तरं स्नात्वा सन्दिग्धं प्रयोजनवन्तं वेदार्थं बुध्यमानो जिज्ञासते, ततो न कश्चिद् वेदविरोधो दृश्यत इत्य् अविरोधिता स्नानस्येति। एवंवा[१५२]दिन उत्तरम् आह -- एवम् इति स्नानबाधनमन्तेन। अयम् अर्थः -- भवेद् अपि स्मृत्यनुरोधेनानन्तरं स्नानं यदि तावन्मात्रम् एव स्मृतं स्यात्। इह च[१५३]स्नानाद् उत्तरकालम् अपि नानाविधानि नित्यानि नैमित्तिकानि च कर्माणि स्मर्यन्ते। तद् यदि तान्य् अप्य् अनुरुध्यन्ते, ततो ऽत्यन्ताय वेदबाधः। न च तान्य् अप्य् अविचारितवेदार्थो यथावद् अनुष्ठातुम् ईष्टे। न चाविदुषो ऽधिकारो ऽस्ति। वक्ष्यति हि -- न चाविद्वान् विहितो ऽस्तीति। तदवश्यम् अनुरुध्यापि स्मृतिं कियत्य् अप्य् अध्वनि गत्वा पुनस् तद्बाधो वक्तव्यः। तद् वरम् अधीतवेदत्वेन विचारयोग्यत्वान्माणवकस्याध्ययनानन्तरम्[१५४]आगते काले १,४९ प्रथमोपनिपातिनो विरोधिनः स्नानस्यैव बाधनम्। अतो ऽनधीतवेदत्वेन यावन्नित्यनैमित्तिककर्मणो ऽनुष्ठानायोग्यः, तावद् अकुर्वन्न् अपि तानि न प्रत्यवैति। अधीतवेदतया योग्यो ऽकुर्वन् प्रत्यवेयात्। न चाविद्वान् कर्तुं शक्नोति। न चाविचारयन् जानातीत्यध्ययनानन्तरम्[१५५]एव धर्मजिज्ञासा युक्तेति। इदं चोत्तरवि[१५६]भवाद् उक्तम्। परमार्थतस् त्व् अध्ययनविध्यर्थसम्पादनाय प्रवृत्तो न प्राङ् मीमांसाश्रवणाद् विरन्तुम् अर्हतीत्यध्ययनविधिबलप्रभावित एवायम् अर्थः। न हि प्रधानम् अनङ्गम् अनुष्ठितं पर्यवस्यति। वक्ष्यति हि साङ्गं प्रधानम् ऐकशब्द्याद् इति

atra codayati -- snātvetītyantena. evaṃ hy uktaṃ daurbalyaṃ vedabādhanād iti. evaṃ ca vedabādho bhavati yadi vedārthaḥ sarvathaivopekṣyeta. yadi tu smṛtyanurodhenādhyayanānantaraṃ snātvā sandigdhaṃ prayojanavantaṃ vedārthaṃ budhyamāno jijñāsate, tato na kaścid vedavirodho dṛśyata ity avirodhitā snānasyeti. evaṃvā[152]dina uttaram āha -- evam iti snānabādhanamantena. ayam arthaḥ -- bhaved api smṛtyanurodhenānantaraṃ snānaṃ yadi tāvanmātram eva smṛtaṃ syāt. iha ca[153]snānād uttarakālam api nānāvidhāni nityāni naimittikāni ca karmāṇi smaryante. tad yadi tāny apy anurudhyante, tato 'tyantāya vedabādhaḥ. na ca tāny apy avicāritavedārtho yathāvad anuṣṭhātum īṣṭe. na cāviduṣo 'dhikāro 'sti. vakṣyati hi -- na cāvidvān vihito 'stīti. tadavaśyam anurudhyāpi smṛtiṃ kiyaty apy adhvani gatvā punas tadbādho vaktavyaḥ. tad varam adhītavedatvena vicārayogyatvānmāṇavakasyādhyayanānantaram[154]āgate kāle 1,49 prathamopanipātino virodhinaḥ snānasyaiva bādhanam. ato 'nadhītavedatvena yāvannityanaimittikakarmaṇo 'nuṣṭhānāyogyaḥ, tāvad akurvann api tāni na pratyavaiti. adhītavedatayā yogyo 'kurvan pratyaveyāt. na cāvidvān kartuṃ śaknoti. na cāvicārayan jānātītyadhyayanānantaram[155]eva dharmajijñāsā yukteti. idaṃ cottaravi[156]bhavād uktam. paramārthatas tv adhyayanavidhyarthasampādanāya pravṛtto na prāṅ mīmāṃsāśravaṇād virantum arhatītyadhyayanavidhibalaprabhāvita evāyam arthaḥ. na hi pradhānam anaṅgam anuṣṭhitaṃ paryavasyati. vakṣyati hi sāṅgaṃ pradhānam aikaśabdyād iti

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Mima/2.98

Cite as: Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 2.98, in HREEM (hreem.cc/library/Mima/2.98), after GRETIL, Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/mimamsa/mimsvtku.htm — Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed. by K. Sāmbaśiva Śāstrī. The Mimāṃsāślokavārt[t]ika with the Commentary Kāśikā of Sucaritamiśra. Trivandrum 1926, 1929, 1943. (Trivandrum Sanskrit Series, 90, 99, 150) Provided by Helmut Krasser, Wien { | NOTE: the file numbers verses only within chapters; chapter numbers were inferred from each restart at 1 — verify against a printed edition before citing formally.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text