अर्थानां शब्दतन्त्रत्वे यद् भवति तद् दर्शयति -- यदेतिपादरहितद्वयेन। अस्यार्थः -- यदा हि व्याप्तिशक्त्यनुसारेणैवार्थानां साध्यहेतुत्वं तदा यद्य् अपि वक्त्रा न सहभावमात्रं दर्शितं, किन् तु सम्यग् एव दृष्टान्तवचनम्, अर्थास् तु न तदनुरूपव्याप्यव्यापकभावेनावस्थिता इति दृष्टान्ताभासता भवेद् इति वक्ष्यमाणेन सम्बन्ध इति। यथा -- नित्यो ध्वनिर् अमूर्तत्वाद् इति प्रयोगे कर्मवत् परमाणुवद् घटवद् व्योमवद् इति दृष्टान्तेषु यथासङ्ख्यं परमार्थतस् साध्यहेतूभयव्याप्तिशून्यतया। कर्म खल्व् अनित्यम् इति तत् साध्यभूतया नित्यतया शून्यं, हेतुस् त्व् अमूर्तत्वाद् इति तत्र विद्यत एव। परमाणवस् तु मूर्ता इति तेषु हेतुशून्यता, साध्यं तु नित्यत्वं तेषु विद्यत एव। घटे तु न साध्यं नित्यत्वं नाप्य् अमूर्तत्वं हेतुर् इत्य् उभयशून्यता। व्योम्नि तु दृष्टान्ते व्याप्तिशून्यताम् उत्तरत्र स्वयम् एव विवरिष्यति। अत्रैव च व्योमवद् इति दृष्टान्ते तदसद्वादिनं सौत्रान्तिकं प्रति प्रयुज्यमाने धर्म्यसिद्ध्या दृष्टान्ताभासता भवतीत्य् आह -- तदसद्वादिनम् इति
arthānāṃ śabdatantratve yad bhavati tad darśayati -- yadetipādarahitadvayena. asyārthaḥ -- yadā hi vyāptiśaktyanusāreṇaivārthānāṃ sādhyahetutvaṃ tadā yady api vaktrā na sahabhāvamātraṃ darśitaṃ, kin tu samyag eva dṛṣṭāntavacanam, arthās tu na tadanurūpavyāpyavyāpakabhāvenāvasthitā iti dṛṣṭāntābhāsatā bhaved iti vakṣyamāṇena sambandha iti. yathā -- nityo dhvanir amūrtatvād iti prayoge karmavat paramāṇuvad ghaṭavad vyomavad iti dṛṣṭānteṣu yathāsaṅkhyaṃ paramārthatas sādhyahetūbhayavyāptiśūnyatayā. karma khalv anityam iti tat sādhyabhūtayā nityatayā śūnyaṃ, hetus tv amūrtatvād iti tatra vidyata eva. paramāṇavas tu mūrtā iti teṣu hetuśūnyatā, sādhyaṃ tu nityatvaṃ teṣu vidyata eva. ghaṭe tu na sādhyaṃ nityatvaṃ nāpy amūrtatvaṃ hetur ity ubhayaśūnyatā. vyomni tu dṛṣṭānte vyāptiśūnyatām uttaratra svayam eva vivariṣyati. atraiva ca vyomavad iti dṛṣṭānte tadasadvādinaṃ sautrāntikaṃ prati prayujyamāne dharmyasiddhyā dṛṣṭāntābhāsatā bhavatīty āha -- tadasadvādinam iti
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.