३,९८ उभयत्रापि प्रत्ययाविशेषाद् इत्य् आह -- व्यासज्येति। तदनेनैतदापादितम् -- किम् इदं मुधैव सामान्यस्य प्रत्यक्षता नेष्यते, विशेषम् अपि हि प्रत्यक्षम् इच्छद्भिर् बलात् सामान्यम् एव प्रत्यक्षम् आश्रयणीयम्, सर्वस्य हि सुनिपुणं निरूप्यमाणस्य रूपादेस् सामान्यरूपत्वाद्, द्रव्यस्य च नानावयवसाधारणस्य ताद्रूप्यात्, स्वतन्त्रं परमाणुसञ्चयमात्रस्य चानुपलम्भाद् द्रव्यापलापे च प्रत्यक्षविरोधात्। अतो ऽवयविसामान्यं तत्समवेतानि च गोत्वादिसामान्यानि सर्वाण्य् एव प्रत्यक्षाणि न विशेषा एवेति तात्पर्यम्। एवम्परत्वाद् एव च प्रदेशान्तरसिद्धसामान्यावयविसामान्यप्रत्यक्षताप्रतिपादनेन न पुनरुक्तता चोदनीयेति
3,98 ubhayatrāpi pratyayāviśeṣād ity āha -- vyāsajyeti. tadanenaitadāpāditam -- kim idaṃ mudhaiva sāmānyasya pratyakṣatā neṣyate, viśeṣam api hi pratyakṣam icchadbhir balāt sāmānyam eva pratyakṣam āśrayaṇīyam, sarvasya hi sunipuṇaṃ nirūpyamāṇasya rūpādes sāmānyarūpatvād, dravyasya ca nānāvayavasādhāraṇasya tādrūpyāt, svatantraṃ paramāṇusañcayamātrasya cānupalambhād dravyāpalāpe ca pratyakṣavirodhāt. ato 'vayavisāmānyaṃ tatsamavetāni ca gotvādisāmānyāni sarvāṇy eva pratyakṣāṇi na viśeṣā eveti tātparyam. evamparatvād eva ca pradeśāntarasiddhasāmānyāvayavisāmānyapratyakṣatāpratipādanena na punaruktatā codanīyeti
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.