कथं पुनर् अप्रतिबद्धम् अर्थान्तरस्य प्रतिपादकम्, एवं ह्य् अतिप्रसङ्गः। अतो ऽसिद्धो हेतुर् अत आह -- वाक्येति। ये च परैः पदार्थबुद्धेर् अनुमानाद् अभेदहेतव उक्ताः, ते तावद् बहवो वाक्यार्थबुद्धावसिद्धा इत्य् आह -- सर्वेषाम् इति। वाक्यार्थबुद्धिर् हि न तावद् अन्वयव्यतिरेकजा। नापि सम्बन्धपूर्विका। नैव प्रत्यक्षदर्शनप्रभवा। पदाद् अवगतानां पदार्थानां तत्कारणत्वात्। सामान्यविषयत्वम् अप्य् असिद्धं विशिष्टविषयत्वात्। प्रत्यक्षान्यप्रमाणत्वतददृष्टार्थबोधने तूपमानादीनि प्रसाध्य नैकान्तिकीकार्ये। तददृष्टार्थबोधनं चानुमानाभासैर् अप्य् अनैकान्तिकम्। एवं त्रिकालविषयम् अप्य् अनुमानाभासेनैव। एवम् एव पदार्थबुद्धाव् अपि दर्शयितव्यम्। अन्वयव्यतिरेकजत्वं तु तत्राप्य् असिद्धम् एव। उक्तं हि शब्दशक्तिनिर्धारणे तयोर् व्यापारो न बुद्धिजन्मनीति। सम्बन्धपूर्वकत्वं तु यद्य् अविशेषितं तत् प्रत्यक्षेणैवानैकान्तिकम्, तद् अपि हीन्द्रियार्थसम्बन्धपूर्वकम् एव। अथानुमानाङ्गसम्बन्धपूर्वकत्वं, तदसिद्धम्, व्याप्तिर् हि तदङ्गम्। न च पदात् पदार्थज्ञाने व्याप्तिः कारणम्। सामान्यविषयत्वं चाभासेनैवानैकान्तिकम् एव प्रत्यक्षदर्शन(प्रभवत्व)प्रत्यक्षान्यप्रमाणत्वतददृष्टार्थबोधनानि तूपमानादिभिर् अपीति
kathaṃ punar apratibaddham arthāntarasya pratipādakam, evaṃ hy atiprasaṅgaḥ. ato 'siddho hetur ata āha -- vākyeti. ye ca paraiḥ padārthabuddher anumānād abhedahetava uktāḥ, te tāvad bahavo vākyārthabuddhāvasiddhā ity āha -- sarveṣām iti. vākyārthabuddhir hi na tāvad anvayavyatirekajā. nāpi sambandhapūrvikā. naiva pratyakṣadarśanaprabhavā. padād avagatānāṃ padārthānāṃ tatkāraṇatvāt. sāmānyaviṣayatvam apy asiddhaṃ viśiṣṭaviṣayatvāt. pratyakṣānyapramāṇatvatadadṛṣṭārthabodhane tūpamānādīni prasādhya naikāntikīkārye. tadadṛṣṭārthabodhanaṃ cānumānābhāsair apy anaikāntikam. evaṃ trikālaviṣayam apy anumānābhāsenaiva. evam eva padārthabuddhāv api darśayitavyam. anvayavyatirekajatvaṃ tu tatrāpy asiddham eva. uktaṃ hi śabdaśaktinirdhāraṇe tayor vyāpāro na buddhijanmanīti. sambandhapūrvakatvaṃ tu yady aviśeṣitaṃ tat pratyakṣeṇaivānaikāntikam, tad api hīndriyārthasambandhapūrvakam eva. athānumānāṅgasambandhapūrvakatvaṃ, tadasiddham, vyāptir hi tadaṅgam. na ca padāt padārthajñāne vyāptiḥ kāraṇam. sāmānyaviṣayatvaṃ cābhāsenaivānaikāntikam eva pratyakṣadarśana(prabhavatva)pratyakṣānyapramāṇatvatadadṛṣṭārthabodhanāni tūpamānādibhir apīti
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.