ननु यत्र सादृश्यं समवैति तत्सदृशबुद्ध्या गृह्यते। यदि चावयवसामान्यानि सादृश्यं, तानि तर्ह्य् अवयवेषु समवयन्तीति तेष्व् एव सदृशधियं जनयेयुः। अथ तेषां भूयस्ता, सा चावयवसामान्येष्व् इति तान्य् एव सदृशानि स्युः। कथं जात्यन्तरे सदृशबुद्धिर् अत आह -- न धर्मा इति। सत्यम्। अत एव हेतोर् न धर्माख्यावयवसामान्यानि तद्भूयस्ता वा सादृश्यं, तेषु सादृश्यबुद्ध्यनुत्पत्तेः। यद् एव हि तेषां भूयस् तया युक्तं जात्यन्तरं गवयादि व्यक्त्यन्तरं वाग्नेयसौर्यादि, तद् एव सदृशबुद्ध्या गृह्यते। अतो जात्यन्तरसमवाय एव तेषां सादृश्यम्। स्वरूपतस् त्व् एकैकशस्तानि सामान्यानि प्रधानसामान्यवदेकत्वबुद्धिनिबन्धनम् एव। पिण्डितानि तु जात्यन्तरसमवायोपहितानि सादृश्यम्, अयं च भूयो ऽवयवसामान्येत्य् अस्यैव प्रपञ्च इति
nanu yatra sādṛśyaṃ samavaiti tatsadṛśabuddhyā gṛhyate. yadi cāvayavasāmānyāni sādṛśyaṃ, tāni tarhy avayaveṣu samavayantīti teṣv eva sadṛśadhiyaṃ janayeyuḥ. atha teṣāṃ bhūyastā, sā cāvayavasāmānyeṣv iti tāny eva sadṛśāni syuḥ. kathaṃ jātyantare sadṛśabuddhir ata āha -- na dharmā iti. satyam. ata eva hetor na dharmākhyāvayavasāmānyāni tadbhūyastā vā sādṛśyaṃ, teṣu sādṛśyabuddhyanutpatteḥ. yad eva hi teṣāṃ bhūyas tayā yuktaṃ jātyantaraṃ gavayādi vyaktyantaraṃ vāgneyasauryādi, tad eva sadṛśabuddhyā gṛhyate. ato jātyantarasamavāya eva teṣāṃ sādṛśyam. svarūpatas tv ekaikaśastāni sāmānyāni pradhānasāmānyavadekatvabuddhinibandhanam eva. piṇḍitāni tu jātyantarasamavāyopahitāni sādṛśyam, ayaṃ ca bhūyo 'vayavasāmānyety asyaiva prapañca iti
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.