Library·Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika·3·3.230

Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 3.230

Mima 3.230

यच् चेदं श्येनादिफलाभिप्रायम् अविधेयत्वं न स्वरूपाभिप्रायम् इत्य् अस्माभिर् उच्यते, तद् भाष्यकारेण स्फुटीकृतम् इत्य् आह -- शतुर् इति। यो हि हिंसितुम् इच्छेत् तस्यायम् अभ्युपाय इति हि तेषाम् उपदेशः। श्येनेनाभिचरन् यजेतेति १,१८० हि समामनन्ति नाभिचरितव्यम् इति वदन् भाष्यकारो लक्षेणे शतुर् उत्पत्तिं दर्शयति, यो हि हिंसितुम् इच्छेद् इत्य् अभिचारप्रवृत्तपुरुषानुवादात्। तच् चेदम् अभिचरन् नाभिचरितव्यम् इति व्यक्तीकृतम्। लक्षणं च यद्वृत्तयुक्तं सिद्धवद् एवावगम्यते न विधेयतया। अतो न तावद् धिंसा विधीयते। तेषाम् उपदेशः इति च स्पष्टम् एव श्येनादीनां विधानम् उक्तम्। अन्यथा अविधेयस्योपदेशानुपपत्तेः, विध्युपदेशशब्दयोः पर्यायत्वाद् इति भावः। श्येनादय इत्यादिशब्दस्य प्रयोजनम् आह -- विधित्वम् इति। साधनानि तावद् विधीयन्ते। इतिकर्तव्यतापि हिंसात्मिका दैक्षपश्वादि(?का।गा) विधीयते।[५५३]एतेन फलांशस्थैव हिंसा न विधीयत इति दर्शितं भवति। विधित्वं विधिशक्तिर् इत्य् अर्थः

yac cedaṃ śyenādiphalābhiprāyam avidheyatvaṃ na svarūpābhiprāyam ity asmābhir ucyate, tad bhāṣyakāreṇa sphuṭīkṛtam ity āha -- śatur iti. yo hi hiṃsitum icchet tasyāyam abhyupāya iti hi teṣām upadeśaḥ. śyenenābhicaran yajeteti 1,180 hi samāmananti nābhicaritavyam iti vadan bhāṣyakāro lakṣeṇe śatur utpattiṃ darśayati, yo hi hiṃsitum icched ity abhicārapravṛttapuruṣānuvādāt. tac cedam abhicaran nābhicaritavyam iti vyaktīkṛtam. lakṣaṇaṃ ca yadvṛttayuktaṃ siddhavad evāvagamyate na vidheyatayā. ato na tāvad dhiṃsā vidhīyate. teṣām upadeśaḥ iti ca spaṣṭam eva śyenādīnāṃ vidhānam uktam. anyathā avidheyasyopadeśānupapatteḥ, vidhyupadeśaśabdayoḥ paryāyatvād iti bhāvaḥ. śyenādaya ityādiśabdasya prayojanam āha -- vidhitvam iti. sādhanāni tāvad vidhīyante. itikartavyatāpi hiṃsātmikā daikṣapaśvādi(?kā/gā) vidhīyate.[553]etena phalāṃśasthaiva hiṃsā na vidhīyata iti darśitaṃ bhavati. vidhitvaṃ vidhiśaktir ity arthaḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Mima/3.230

Cite as: Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 3.230, in HREEM (hreem.cc/library/Mima/3.230), after GRETIL, Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/mimamsa/mimsvtku.htm — Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed. by K. Sāmbaśiva Śāstrī. The Mimāṃsāślokavārt[t]ika with the Commentary Kāśikā of Sucaritamiśra. Trivandrum 1926, 1929, 1943. (Trivandrum Sanskrit Series, 90, 99, 150) Provided by Helmut Krasser, Wien { | NOTE: the file numbers verses only within chapters; chapter numbers were inferred from each restart at 1 — verify against a printed edition before citing formally.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text