Library·Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika·3·3.281

Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 3.281

Mima 3.281

अपरम् अपि अथवा अर्थस्य सतश् चोदनालक्षणस्य धर्मत्वम् इत्य् एकार्थम् एवेति भाष्यम्। तदाक्षिपति -- विशिष्टेत्य् एवान्तेन। अर्थविशेषणविशिष्टचोदनालक्षणानुवादेन धर्मविधानं दर्शितम्। एवम् अपि विशेषणविशेष्योभयपरत्वेन वाक्यं भिद्यत[५९१]एव, यथैकत्वविशिष्टग्रहानुवादेन सम्मार्गविधौ। अतः केन विशेषेणा[५९२]थवेति परिहारान्तरम् उक्तम् इति। यतश् चायम् अपरिहारः, तस्मात् पूर्वोक्तम् एव पदत्रयतन्त्रत्वं वाक्यभेदपरिचोदनायाम् उत्तरम् इत्य् आह -- इतीत्य् अर्थशब्दयोरन्तेन। एतच् च तन्त्रत्रयं व्याख्यातम् एव। संज्ञाशब्देन धर्मपदम् उच्यते।[५९३]तद् धि चोदनालक्षणस्यार्थस्यालौकिकी संज्ञा भूवादीनाम् इव १,१९८ धातुशब्दः। पूर्वाचार्याणां मतेन चैतद् उक्तम्। यद्य् अवश्यं[५९४]वाक्यभेदः[५९५]परिहर्तव्यः, ततस् तन्त्रेण द्व्यर्थम् एकं वाक्यं व्याख्येयम्। न च प्रकारान्तरेण वाक्यभेदपरिचोदना परिहर्तुं शक्यत इति

aparam api athavā arthasya sataś codanālakṣaṇasya dharmatvam ity ekārtham eveti bhāṣyam. tadākṣipati -- viśiṣṭety evāntena. arthaviśeṣaṇaviśiṣṭacodanālakṣaṇānuvādena dharmavidhānaṃ darśitam. evam api viśeṣaṇaviśeṣyobhayaparatvena vākyaṃ bhidyata[591]eva, yathaikatvaviśiṣṭagrahānuvādena sammārgavidhau. ataḥ kena viśeṣeṇā[592]thaveti parihārāntaram uktam iti. yataś cāyam aparihāraḥ, tasmāt pūrvoktam eva padatrayatantratvaṃ vākyabhedaparicodanāyām uttaram ity āha -- itīty arthaśabdayorantena. etac ca tantratrayaṃ vyākhyātam eva. saṃjñāśabdena dharmapadam ucyate.[593]tad dhi codanālakṣaṇasyārthasyālaukikī saṃjñā bhūvādīnām iva 1,198 dhātuśabdaḥ. pūrvācāryāṇāṃ matena caitad uktam. yady avaśyaṃ[594]vākyabhedaḥ[595]parihartavyaḥ, tatas tantreṇa dvyartham ekaṃ vākyaṃ vyākhyeyam. na ca prakārāntareṇa vākyabhedaparicodanā parihartuṃ śakyata iti

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Mima/3.281

Cite as: Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 3.281, in HREEM (hreem.cc/library/Mima/3.281), after GRETIL, Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/mimamsa/mimsvtku.htm — Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed. by K. Sāmbaśiva Śāstrī. The Mimāṃsāślokavārt[t]ika with the Commentary Kāśikā of Sucaritamiśra. Trivandrum 1926, 1929, 1943. (Trivandrum Sanskrit Series, 90, 99, 150) Provided by Helmut Krasser, Wien { | NOTE: the file numbers verses only within chapters; chapter numbers were inferred from each restart at 1 — verify against a printed edition before citing formally.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text