अत्र चोदयति -- धर्म इति। अयम् अभिप्रायः -- द्वे किलात्र वचनव्यक्ती। चोदनालक्षणानुवादेन धर्मविधानं विपरीतं वा। तत्राद्ये तावत् पक्षे चोदनालक्षणत्वस्यार्थत्वव्यभिचाराद् युक्तम् एव विशेषणम्। यदा तु सामान्यतः सिद्धधर्मानुवादेन प्रमाणम् अनेन कथ्यते, तदा अर्थत्वं प्राप्तम् एव, अर्थस्यैव श्रेयस्साधनस्य धर्मत्वप्रसिद्धेः। सर्वे हि वादिनः प्रीतिसाधनं धर्म इत्य् अत्राविप्रतिपन्नाः, तद्विशेषेष्व् एव विवादः। मीमांसका हीष्टापूर्तयोर् धर्मत्वम् इच्छन्ति। सङ्घट्टवन्दनादौ सौगताः। सामान्यं तु प्रीतिसाधनं धर्मस्वरूपं सर्ववादिनाम् अविवादसिद्धम् एव।[५९६]एषैव च प्राग् अपि सामान्यसिद्धिर् उक्ता। अत एव च विशेष[५९७]सिद्धिजिज्ञासायां प्रमाणविशेषविधानं, तत एव तत्सिद्धेः। वेदागमे हि प्रमाणे यागादयो धर्माः। बुद्धागमे तु चैत्य् अवन्दनादयः। को धर्म इत्य् अत्रापि विशेषजिज्ञासयैव प्रश्नः। वक्ष्यति च विशेषस्य च जिज्ञासेति। तस्माद् एषैवात्र वचनव्यक्तिर् मुख्या। अत एवाद्ये प्रथमम् उक्त्वा सत्सूत्रेण च प्रत्यक्षादिनिराकरणाद् एषैव वचनव्यक्तिः सूत्रकाराभिमता लक्ष्यते। यो धर्मः स चोदनालक्षणः इति प्रतिज्ञाते ऽन्यलक्षणनिराकरणं सङ्गच्छते, नान्यथा। तस्माद् एषैवात्र वचनव्यक्तिः। अस्यां चार्थाव्यभिचाराद् अर्थविशेषणम् अनर्थकम् इति
atra codayati -- dharma iti. ayam abhiprāyaḥ -- dve kilātra vacanavyaktī. codanālakṣaṇānuvādena dharmavidhānaṃ viparītaṃ vā. tatrādye tāvat pakṣe codanālakṣaṇatvasyārthatvavyabhicārād yuktam eva viśeṣaṇam. yadā tu sāmānyataḥ siddhadharmānuvādena pramāṇam anena kathyate, tadā arthatvaṃ prāptam eva, arthasyaiva śreyassādhanasya dharmatvaprasiddheḥ. sarve hi vādinaḥ prītisādhanaṃ dharma ity atrāvipratipannāḥ, tadviśeṣeṣv eva vivādaḥ. mīmāṃsakā hīṣṭāpūrtayor dharmatvam icchanti. saṅghaṭṭavandanādau saugatāḥ. sāmānyaṃ tu prītisādhanaṃ dharmasvarūpaṃ sarvavādinām avivādasiddham eva.[596]eṣaiva ca prāg api sāmānyasiddhir uktā. ata eva ca viśeṣa[597]siddhijijñāsāyāṃ pramāṇaviśeṣavidhānaṃ, tata eva tatsiddheḥ. vedāgame hi pramāṇe yāgādayo dharmāḥ. buddhāgame tu caity avandanādayaḥ. ko dharma ity atrāpi viśeṣajijñāsayaiva praśnaḥ. vakṣyati ca viśeṣasya ca jijñāseti. tasmād eṣaivātra vacanavyaktir mukhyā. ata evādye prathamam uktvā satsūtreṇa ca pratyakṣādinirākaraṇād eṣaiva vacanavyaktiḥ sūtrakārābhimatā lakṣyate. yo dharmaḥ sa codanālakṣaṇaḥ iti pratijñāte 'nyalakṣaṇanirākaraṇaṃ saṅgacchate, nānyathā. tasmād eṣaivātra vacanavyaktiḥ. asyāṃ cārthāvyabhicārād arthaviśeṣaṇam anarthakam iti
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.