Library·Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika·3·3.283

Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 3.283

Mima 3.283

परिहरति -- चोदनेति। अयम् अभिप्रायः -- सत्यम्। एषैव चात्र वचनव्यक्तिः। इयम् एव तु नासत्यर्थविशेषणे सिध्यतीति फलवदर्थग्रहणम्। १,१९९ असति हि तस्मिन् वचनव्यक्त्यन्तरसन्देहो बह्वेत्। एवं हि तदा सम्भाव्यते, यश् चोदनालक्षणः स धर्म इति। अत्र तु वक्ष्यमाणो दोषः। नित्यानुवादभूते त्व्[५९८]अर्थग्रहणे नैवं वचनव्यक्तिः सम्भवति, अर्थग्रहणस्य विध्यनुवादयोर् असम्भवात्। विधौ तावद् वाक्यभेदाद् असम्भवः। अनुवादस्य चाप्राप्तेः। न हि चोदनालक्षणम् अर्थसम्बन्धं न व्यभिचरति अनर्थस्यापि तल्लक्षितत्वात्। अतो नानुवादः। न चैतत् परित्यागेन वाक्यार्थत्वम् अनर्थकत्वाद् वाक्यैकदेशस्य। अतो यतरस्मिन् पक्षे ऽर्थपदान्वयो घटते, ततरः पक्षो ऽवधार्येत। धर्मानुवादेन प्रमाणविधौ सम्भवति नित्यानुवादभूतो ऽर्थशब्द इति स एव पक्षो निश्चीयते। अतो विध्यनुवादसूचनार्थ एवार्थशब्दो न विशेषणम्। विशेषणाद् विना चैतद् इति च स्पष्टम् एव सूत्रार्थ इति दर्शयिष्यति

pariharati -- codaneti. ayam abhiprāyaḥ -- satyam. eṣaiva cātra vacanavyaktiḥ. iyam eva tu nāsatyarthaviśeṣaṇe sidhyatīti phalavadarthagrahaṇam. 1,199 asati hi tasmin vacanavyaktyantarasandeho bahvet. evaṃ hi tadā sambhāvyate, yaś codanālakṣaṇaḥ sa dharma iti. atra tu vakṣyamāṇo doṣaḥ. nityānuvādabhūte tv[598]arthagrahaṇe naivaṃ vacanavyaktiḥ sambhavati, arthagrahaṇasya vidhyanuvādayor asambhavāt. vidhau tāvad vākyabhedād asambhavaḥ. anuvādasya cāprāpteḥ. na hi codanālakṣaṇam arthasambandhaṃ na vyabhicarati anarthasyāpi tallakṣitatvāt. ato nānuvādaḥ. na caitat parityāgena vākyārthatvam anarthakatvād vākyaikadeśasya. ato yatarasmin pakṣe 'rthapadānvayo ghaṭate, tataraḥ pakṣo 'vadhāryeta. dharmānuvādena pramāṇavidhau sambhavati nityānuvādabhūto 'rthaśabda iti sa eva pakṣo niścīyate. ato vidhyanuvādasūcanārtha evārthaśabdo na viśeṣaṇam. viśeṣaṇād vinā caitad iti ca spaṣṭam eva sūtrārtha iti darśayiṣyati

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Mima/3.283

Cite as: Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 3.283, in HREEM (hreem.cc/library/Mima/3.283), after GRETIL, Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/mimamsa/mimsvtku.htm — Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed. by K. Sāmbaśiva Śāstrī. The Mimāṃsāślokavārt[t]ika with the Commentary Kāśikā of Sucaritamiśra. Trivandrum 1926, 1929, 1943. (Trivandrum Sanskrit Series, 90, 99, 150) Provided by Helmut Krasser, Wien { | NOTE: the file numbers verses only within chapters; chapter numbers were inferred from each restart at 1 — verify against a printed edition before citing formally.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text