एवं स्वमतेन सूत्रं व्याख्यायेदानीं परपक्षोक्तान् दोषान् इह परिहरति -- प्रकृतेनेति। परपक्षे हि प्रकृतासङ्गतिर् उक्ता। सेह नास्ति। चोदनैव प्रमाणम् इति हि प्रतिज्ञातम्। तच् च प्रत्यक्षानिमित्तत्वप्रतिपादनेनैव[६२१] शेषाणाम् अप्य् अनुमानादीनाम् अप्रामाण्यदर्शनेनावधारितरूपं सिध्यतीति। कथं पुनः प्रत्यक्षानिमित्तत्वे सत्यनुमानादीनाम् अप्य् अनिमित्तत्वम्। न हि प्रत्यक्षम् अनागतातिवृत्तयोर् असमर्थम् इत्यनुमानेनापि[६२२]तथा भवितव्यम्। मेघोन्नतिनदीपूराभ्याम् अनागतातिवृत्ताया वृष्टेर् अननुमानप्रसङ्गाद् अत आह -- तद् इति। अयम् अभिप्रायः -- व्याप्तिसंवेदनाधीनजन्मत्वाद् अनुमानस्य नित्यपरोक्षेण च धर्मेण व्याप्तिसंवेदनासम्भवाद् अनुमानोदयाभावः। न च वृष्ट्यादौ प्रसङ्गः। तेषां दृष्टपूर्वकत्वेन व्याप्तिसंवेदनोपपत्तेः। आदिशब्देन धर्मसादृश्यम् उपादत्ते। एतच् चोपरिष्टात् प्रपञ्चयिष्यत एवेति
evaṃ svamatena sūtraṃ vyākhyāyedānīṃ parapakṣoktān doṣān iha pariharati -- prakṛteneti. parapakṣe hi prakṛtāsaṅgatir uktā. seha nāsti. codanaiva pramāṇam iti hi pratijñātam. tac ca pratyakṣānimittatvapratipādanenaiva[621] śeṣāṇām apy anumānādīnām aprāmāṇyadarśanenāvadhāritarūpaṃ sidhyatīti. kathaṃ punaḥ pratyakṣānimittatve satyanumānādīnām apy animittatvam. na hi pratyakṣam anāgatātivṛttayor asamartham ityanumānenāpi[622]tathā bhavitavyam. meghonnatinadīpūrābhyām anāgatātivṛttāyā vṛṣṭer ananumānaprasaṅgād ata āha -- tad iti. ayam abhiprāyaḥ -- vyāptisaṃvedanādhīnajanmatvād anumānasya nityaparokṣeṇa ca dharmeṇa vyāptisaṃvedanāsambhavād anumānodayābhāvaḥ. na ca vṛṣṭyādau prasaṅgaḥ. teṣāṃ dṛṣṭapūrvakatvena vyāptisaṃvedanopapatteḥ. ādiśabdena dharmasādṛśyam upādatte. etac copariṣṭāt prapañcayiṣyata eveti
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.