Library·Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika·5·5.36

Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 5.36

Mima 5.36

एवं सूत्रतात्पर्यं व्याख्यायेदानीम् अवयवाननुसन्धत्ते। तत्रापि १,२२१ सच्छब्दम् आदौ चिन्तयति। अत्र भिक्षुणोक्तं सद्विशेषणम् अनर्थकम्, असता सम्प्रयोगाभावेनाव्यभिचारात्। यथोक्तं - सद् इत्य् असद्व्युदासाय न नियोगात् स गंस्यते । सम्प्रयोगो हि नियमात् सत एवोपपद्यते ॥ इति। एतद् अनभ्युपगमेन निराकृत्य कर्मधारयसमासम् एव दर्शयति -- अविद्यमानेति। अस्यार्थः -- नायम् अर्थः सूत्रस्य सता सम्प्रयोगः सत्सम्प्रयोग इति। किं तर्हि। संश् चासौ सम्प्रयोगश् चेति कर्मधारयो ऽयम्। सच्छब्दश् च विद्यमानवचनः। तद् अयम् अर्थो भवति -- विद्यमानसम्प्रयोगजं प्रत्यक्षम् इति। ततश् च यत् तेषाम् अविद्यमाने ऽर्थे इत्यादिना योगिज्ञानस्य प्रत्यक्षत्वनिराकरणम् उक्तं तद् एवं लभ्यते। वर्तमानार्थवाचिनो हि सच्छब्दस्यासद्[६४५]व्युदासः। स कथम् असति तस्मिन् सिध्येत्। अयं च सूत्रार्थः सतीन्द्रियार्थसम्बन्धे इति व्याचक्षाणेन भाष्यकारेणोक्त इति द्रष्टव्यम् इति

evaṃ sūtratātparyaṃ vyākhyāyedānīm avayavānanusandhatte. tatrāpi 1,221 sacchabdam ādau cintayati. atra bhikṣuṇoktaṃ sadviśeṣaṇam anarthakam, asatā samprayogābhāvenāvyabhicārāt. yathoktaṃ - sad ity asadvyudāsāya na niyogāt sa gaṃsyate | samprayogo hi niyamāt sata evopapadyate || iti. etad anabhyupagamena nirākṛtya karmadhārayasamāsam eva darśayati -- avidyamāneti. asyārthaḥ -- nāyam arthaḥ sūtrasya satā samprayogaḥ satsamprayoga iti. kiṃ tarhi. saṃś cāsau samprayogaś ceti karmadhārayo 'yam. sacchabdaś ca vidyamānavacanaḥ. tad ayam artho bhavati -- vidyamānasamprayogajaṃ pratyakṣam iti. tataś ca yat teṣām avidyamāne 'rthe ityādinā yogijñānasya pratyakṣatvanirākaraṇam uktaṃ tad evaṃ labhyate. vartamānārthavācino hi sacchabdasyāsad[645]vyudāsaḥ. sa katham asati tasmin sidhyet. ayaṃ ca sūtrārthaḥ satīndriyārthasambandhe iti vyācakṣāṇena bhāṣyakāreṇokta iti draṣṭavyam iti

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Mima/5.36

Cite as: Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 5.36, in HREEM (hreem.cc/library/Mima/5.36), after GRETIL, Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/mimamsa/mimsvtku.htm — Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed. by K. Sāmbaśiva Śāstrī. The Mimāṃsāślokavārt[t]ika with the Commentary Kāśikā of Sucaritamiśra. Trivandrum 1926, 1929, 1943. (Trivandrum Sanskrit Series, 90, 99, 150) Provided by Helmut Krasser, Wien { | NOTE: the file numbers verses only within chapters; chapter numbers were inferred from each restart at 1 — verify against a printed edition before citing formally.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text