ननु लक्षणपरत्वे सूत्रस्यातिप्रसक्तिर् उक्ता। न चाप्य् एतेन सूत्रेण प्रत्यक्षं लक्ष्यत इति वदता कथम् इदानीं लक्षणपरतया सूत्रं वर्ण्यते। अत आह -- सम्पूर्णेति। यथावस्थितं सूत्रम् आभाससङ्कराद् अलक्षणम्। वृत्तिकारमते तु व्यत्यस्तं शक्नोति लक्षणं लक्षयितुम् इति, कथं पुनः सम्पूर्णम् अत आह -- तत्सतोर् इति। यथाश्रुते हि सूत्रे इन्द्रियसम्प्रयोगजत्वमात्रं प्रत्यक्षलक्षणम्। तच् चाभासे ऽप्य् अविशिष्टम् इत्य् अतिप्रसज्यते। व्यत्यस्तेन तु तदा बुद्ध्याकारपरामर्शनाद् भासमानाकारेन्द्रियसम्प्रयोगे या बुद्धिः सा प्रत्यक्षम् इत्य् उपस्कारे शुक्तिरजतज्ञाने भासमानेन्द्रियसम्प्रयोगाभावान् न प्रत्यक्षम् अतिप्रसज्यत इति। उत्कृष्टस्य सच्छब्दस्यार्थम् आह -- शोभनार्थ इति। ननु पूर्वं २,२१ वर्तमानार्थतया सम्प्रयोगविशेषणार्थः सच्छब्दो व्याख्यातः। कथम् इदानीं शोभनार्थ इत्य् उच्यते। युक्तं च सम्प्रयोगविशेषणम्। अविशिष्टे हि तस्मिन्न् अनागतादिसम्प्रयोगजं योगिप्रत्यक्षम् अनिराकृतं स्याद् इति प्राग् एवोक्तम्। तद्वृत्तेनापि व्यवहितप्रठितेन समासो दुष्प्रतिपादतरः। पुनर् अपि चेदृशं यत् तत्सम्यक्प्रत्यक्षम् इति तदपेक्षा विद्यत एवेति व्यत्यये ऽपरितुष्यन् प्रकारान्तरम् आह -- यद्वेति। द्वयोर् अपि तत्सतोर् अत्राध्याहारः। तत्र भासमानाकारपरामर्शार्थो ऽध्याहृतस् तच्छब्दः। परस् तु प्रत्यक्षरूपपरामर्शार्थः। सच्छब्दस् तु सम्प्रयोगसन्निधिपठितस् तद्विशेषार्थ एव। अध्याहृतस् तु शोभनार्थ इति विवेचनीयम् इति
nanu lakṣaṇaparatve sūtrasyātiprasaktir uktā. na cāpy etena sūtreṇa pratyakṣaṃ lakṣyata iti vadatā katham idānīṃ lakṣaṇaparatayā sūtraṃ varṇyate. ata āha -- sampūrṇeti. yathāvasthitaṃ sūtram ābhāsasaṅkarād alakṣaṇam. vṛttikāramate tu vyatyastaṃ śaknoti lakṣaṇaṃ lakṣayitum iti, kathaṃ punaḥ sampūrṇam ata āha -- tatsator iti. yathāśrute hi sūtre indriyasamprayogajatvamātraṃ pratyakṣalakṣaṇam. tac cābhāse 'py aviśiṣṭam ity atiprasajyate. vyatyastena tu tadā buddhyākāraparāmarśanād bhāsamānākārendriyasamprayoge yā buddhiḥ sā pratyakṣam ity upaskāre śuktirajatajñāne bhāsamānendriyasamprayogābhāvān na pratyakṣam atiprasajyata iti. utkṛṣṭasya sacchabdasyārtham āha -- śobhanārtha iti. nanu pūrvaṃ 2,21 vartamānārthatayā samprayogaviśeṣaṇārthaḥ sacchabdo vyākhyātaḥ. katham idānīṃ śobhanārtha ity ucyate. yuktaṃ ca samprayogaviśeṣaṇam. aviśiṣṭe hi tasminn anāgatādisamprayogajaṃ yogipratyakṣam anirākṛtaṃ syād iti prāg evoktam. tadvṛttenāpi vyavahitapraṭhitena samāso duṣpratipādataraḥ. punar api cedṛśaṃ yat tatsamyakpratyakṣam iti tadapekṣā vidyata eveti vyatyaye 'parituṣyan prakārāntaram āha -- yadveti. dvayor api tatsator atrādhyāhāraḥ. tatra bhāsamānākāraparāmarśārtho 'dhyāhṛtas tacchabdaḥ. paras tu pratyakṣarūpaparāmarśārthaḥ. sacchabdas tu samprayogasannidhipaṭhitas tadviśeṣārtha eva. adhyāhṛtas tu śobhanārtha iti vivecanīyam iti
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.