Library·Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika·8·8.123

Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 8.123

Mima 8.123

विधिरूपप्रतिज्ञायाम् अपि वैधर्म्यस्य प्रयोजनाभावमात्रम्। अवस्त्वात्मके तु विपक्षे वैधर्म्यस्य प्रयोगः सम्भवत्य् एव। क्रियते चानुमानकुशलैः। अतो ऽवश्यं वाच्यं वैधर्म्यं, यन् नोच्यते तन् नोचितम् इत्य् आह -- तत्रेति। तद्वृत्तेन विधिरूपप्रतिज्ञा परामृश्यते। हिशब्दो हेतौ। यस्माद् अवस्तुविपक्षे प्रयोगः सम्भवति, तस्मात् सर्वत्रैव वैधर्म्यं वाच्यम्। तद् इहानवसरं प्रतिज्ञायोत्तरश्लोके पूर्वोत्तरार्धाभ्यां हिशब्दद्वयेन हेतुद्वयम् उक्तम् इति प्रयोगसम्भवम् एव दर्शयति -- यस्मिन्न् इति। शब्दो ऽनित्यः कृतकत्वाद् इत्य् उक्ते यद् अनित्यं न भवति तत् कार्यम् अपि न भवति यथा खपुष्पम् इति शक्यम् एव वैधर्म्यवचनम्। २,७१ सर्वाभावस्यावस्तुनि शक्यनिदर्शनत्वात्। भावो हि तत्र निदर्शयितुम् अशक्यः। विनाशाख्यक्रियासामान्यं चानित्यत्वम् इति विधिरूपप्रतिज्ञा दर्शयितव्येति

vidhirūpapratijñāyām api vaidharmyasya prayojanābhāvamātram. avastvātmake tu vipakṣe vaidharmyasya prayogaḥ sambhavaty eva. kriyate cānumānakuśalaiḥ. ato 'vaśyaṃ vācyaṃ vaidharmyaṃ, yan nocyate tan nocitam ity āha -- tatreti. tadvṛttena vidhirūpapratijñā parāmṛśyate. hiśabdo hetau. yasmād avastuvipakṣe prayogaḥ sambhavati, tasmāt sarvatraiva vaidharmyaṃ vācyam. tad ihānavasaraṃ pratijñāyottaraśloke pūrvottarārdhābhyāṃ hiśabdadvayena hetudvayam uktam iti prayogasambhavam eva darśayati -- yasminn iti. śabdo 'nityaḥ kṛtakatvād ity ukte yad anityaṃ na bhavati tat kāryam api na bhavati yathā khapuṣpam iti śakyam eva vaidharmyavacanam. 2,71 sarvābhāvasyāvastuni śakyanidarśanatvāt. bhāvo hi tatra nidarśayitum aśakyaḥ. vināśākhyakriyāsāmānyaṃ cānityatvam iti vidhirūpapratijñā darśayitavyeti

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Mima/8.123

Cite as: Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika 8.123, in HREEM (hreem.cc/library/Mima/8.123), after GRETIL, Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/mimamsa/mimsvtku.htm — Sucaritamisra: Mimamsaslokavarttikakasika Based on the ed. by K. Sāmbaśiva Śāstrī. The Mimāṃsāślokavārt[t]ika with the Commentary Kāśikā of Sucaritamiśra. Trivandrum 1926, 1929, 1943. (Trivandrum Sanskrit Series, 90, 99, 150) Provided by Helmut Krasser, Wien { | NOTE: the file numbers verses only within chapters; chapter numbers were inferred from each restart at 1 — verify against a printed edition before citing formally.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text