दूषणा[७०६]न्तरम् आह -- यदीति त्वमन्तेन। यदि तावद् अवस्तु, कथं तद् अस्मान् प्रतिबोधयितुम् इच्छा भवतः। स्वयं वा तद्विषया बुद्धिः। न ह्य् अवस्तु बुद्धिविषयो भवति। तद्विषयत्वे च वस्तुत्वापातात्। अर्थक्रियालक्षणत्वाच् च सत्त्वस्य। तल्लक्षणत्वाच् च वस्तुत्वस्येति। यदि तूच्यते - यद्य् अपि निरालम्बनत्वं नाम न किञ्चित् परमार्थतो ऽस्ति। तथापि तत्सत्त्वं कल्पयित्वानुमानव्यवहारः क्रियते प्रतिमायाम् इव देवतात्वम् आराधनादिव्यवहार इति। तद् अयुक्तम्। असतः कल्पनायोगात्। अन्यत्र प्रसिद्धसद्भावा हि विष्ण्वाद्या देवता युक्तं[७०७]यद् अन्यत्र कल्प्यन्ते। अत्यन्ताप्रसिद्धसद्भावं त्व् अनालम्बनत्वं न गगनकुसुमादिवत् कल्पनाम् अर्थति। तद् एतद् आशङ्कया सहाह -- कल्पितेति
dūṣaṇā[706]ntaram āha -- yadīti tvamantena. yadi tāvad avastu, kathaṃ tad asmān pratibodhayitum icchā bhavataḥ. svayaṃ vā tadviṣayā buddhiḥ. na hy avastu buddhiviṣayo bhavati. tadviṣayatve ca vastutvāpātāt. arthakriyālakṣaṇatvāc ca sattvasya. tallakṣaṇatvāc ca vastutvasyeti. yadi tūcyate - yady api nirālambanatvaṃ nāma na kiñcit paramārthato 'sti. tathāpi tatsattvaṃ kalpayitvānumānavyavahāraḥ kriyate pratimāyām iva devatātvam ārādhanādivyavahāra iti. tad ayuktam. asataḥ kalpanāyogāt. anyatra prasiddhasadbhāvā hi viṣṇvādyā devatā yuktaṃ[707]yad anyatra kalpyante. atyantāprasiddhasadbhāvaṃ tv anālambanatvaṃ na gaganakusumādivat kalpanām arthati. tad etad āśaṅkayā sahāha -- kalpiteti
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.