एवं चोत्पन्नायाम् अप्य् अर्थशून्यायाम् आत्मांशपर्यवसायिन्यामनालम्बनबुद्धौ चैत्रादिप्रत्ययानां पक्षीकृतानां धर्मतया निरालम्बनता न गृहीता साधनोत्थितया धियेति, नानाविषयत्वात् प्रतियोगिना निरालम्बनत्वेनानिराकृता २,५३ सती चैत्रादिस्वरूपपर्यालोचनयालम्बनप्राप्तिः केन वारयितुं शक्या। स मानविषयोपनिपातिनोर् हि विरुद्धार्थगोचरयोः प्रत्यययोर् बाध्यबाधकभावो भवति, यथेदं रजतं नेदं रजतम् इति चानयोः। न चेह तथा। चैत्रादिप्रत्यया हि स्वविषयं स्थापयन्ति। न च तन्निरालम्बनबुद्धिः प्रतिक्षिपति, अर्थाभावात्। स्वांशगोचरा हि सा। अतो ऽस्याः स्वांशो विषयः। चैत्रादिप्रत्ययानां च चैत्रादय इति स्पष्टो विषयभेद इति किं केन बाध्यत इत्य् उच्यते। तद् एतद् आह -- चैत्रादीति द्वयेन ॥ ६५ -- ६६ ॥ किञ्च यत् तत् पूर्वम् उक्तं कर्तृत्वे करणत्वे वा प्रत्ययत्वे शब्दो ऽपि प्रत्ययशब्दवाच्य इति, तद् यदि तथैव प्रत्ययशब्दो ऽप्य् अत्र प्रतीतिकर्तृकरणत्वात्मना प्रत्ययत्वेनोपादीयते, तत्संवित्त्यालम्बनत्वं चैत्रादीनां वार्यते, चैत्रादयः प्रत्ययशब्दसंवित्त्यालम्बना न भवन्तीति। ततस् तस्याचेतनत्वेन तत्संवित्त्यालम्बनत्वं चैत्रादीनां नास्ति अंशे सिद्धसाधनम् एवेत्य् आह -- यदीति
evaṃ cotpannāyām apy arthaśūnyāyām ātmāṃśaparyavasāyinyāmanālambanabuddhau caitrādipratyayānāṃ pakṣīkṛtānāṃ dharmatayā nirālambanatā na gṛhītā sādhanotthitayā dhiyeti, nānāviṣayatvāt pratiyoginā nirālambanatvenānirākṛtā 2,53 satī caitrādisvarūpaparyālocanayālambanaprāptiḥ kena vārayituṃ śakyā. sa mānaviṣayopanipātinor hi viruddhārthagocarayoḥ pratyayayor bādhyabādhakabhāvo bhavati, yathedaṃ rajataṃ nedaṃ rajatam iti cānayoḥ. na ceha tathā. caitrādipratyayā hi svaviṣayaṃ sthāpayanti. na ca tannirālambanabuddhiḥ pratikṣipati, arthābhāvāt. svāṃśagocarā hi sā. ato 'syāḥ svāṃśo viṣayaḥ. caitrādipratyayānāṃ ca caitrādaya iti spaṣṭo viṣayabheda iti kiṃ kena bādhyata ity ucyate. tad etad āha -- caitrādīti dvayena || 65 -- 66 || kiñca yat tat pūrvam uktaṃ kartṛtve karaṇatve vā pratyayatve śabdo 'pi pratyayaśabdavācya iti, tad yadi tathaiva pratyayaśabdo 'py atra pratītikartṛkaraṇatvātmanā pratyayatvenopādīyate, tatsaṃvittyālambanatvaṃ caitrādīnāṃ vāryate, caitrādayaḥ pratyayaśabdasaṃvittyālambanā na bhavantīti. tatas tasyācetanatvena tatsaṃvittyālambanatvaṃ caitrādīnāṃ nāsti aṃśe siddhasādhanam evety āha -- yadīti
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.