Library·Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version·1·1.1·1.1.149

Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 1.1.149

NMABB 1.1.149

प्रवृत्तमस्त्ववाच्यं ते मैव ब्रूयाः कथञ्चन न श्रुतिसूत्रयोर्निर्विषयत्वापत्तिभयेनावाच्यस्यापि तद्विषयत्वं कल्प्यम् । सगुणविषयत्वेन सविषयत्वोपपत्तेः । नचोपक्रमादिवैगुण्यम् । "यतो वा इमानि भूतानि जायन्तेऽ; इत्यादौ साक्षाज्जन्मादिकारणत्वेन,"नारायणं महाज्ञेयम्ऽ; इति नारायणादिशब्दोदितगुणवत्तया च सर्वत्र सगुणस्यैव प्रतीतेरिति भावः । *३,२४५* सर्वप्रमाणाविषयस्य शास्त्रविषयत्वाङ्गीकारे यो व्याघात उक्तो नासौ सुक्ष्मेक्षिकामाश्रित्य । येन सुक्ष्मेक्षिकायामविद्यमानमपि दूषणं स्फुरतीति शङ्कयेत । यथाऽह "न चात्रातीव कर्तव्यं दोषदृष्टिपरं मनः । दोषो ह्यविद्यमानो ऽपि तत्पराणां प्रदृश्यतेऽ; ॥ इति । किन्तु स्थूलदृष्टिभिरप्ययं व्याघातः सुज्ञान इत्याशयवानाह सर्वशब्दैरिति ॥ सर्वशब्दैरवाच्यं तदुक्तवा तद्विषयं पुनः उन्मत्तं व्याहतभाषिणम् । मुख्यवृत्या समन्वयप्रतिपादनमेवात्र न साङ्ख्यनिराकरणम् निर्गुणे ब्रह्मणि समन्वयनिराकरणमुपसंहरति मा वद इति ॥ मा वदो मा विजानीहि त्यजास्मच्छास्त्रचोरताम्

pravṛttamastvavācyaṃ te maiva brūyāḥ kathañcana na śrutisūtrayornirviṣayatvāpattibhayenāvācyasyāpi tadviṣayatvaṃ kalpyam / saguṇaviṣayatvena saviṣayatvopapatteḥ / nacopakramādivaiguṇyam / "yato vā imāni bhūtāni jāyante'; ityādau sākṣājjanmādikāraṇatvena,"nārāyaṇaṃ mahājñeyam'; iti nārāyaṇādiśabdoditaguṇavattayā ca sarvatra saguṇasyaiva pratīteriti bhāvaḥ / *3,245* sarvapramāṇāviṣayasya śāstraviṣayatvāṅgīkāre yo vyāghāta ukto nāsau sukṣmekṣikāmāśritya / yena sukṣmekṣikāyāmavidyamānamapi dūṣaṇaṃ sphuratīti śaṅkayeta / yathā'ha "na cātrātīva kartavyaṃ doṣadṛṣṭiparaṃ manaḥ / doṣo hyavidyamāno 'pi tatparāṇāṃ pradṛśyate'; // iti / kintu sthūladṛṣṭibhirapyayaṃ vyāghātaḥ sujñāna ityāśayavānāha sarvaśabdairiti // sarvaśabdairavācyaṃ taduktavā tadviṣayaṃ punaḥ unmattaṃ vyāhatabhāṣiṇam / mukhyavṛtyā samanvayapratipādanamevātra na sāṅkhyanirākaraṇam nirguṇe brahmaṇi samanvayanirākaraṇamupasaṃharati mā vada iti // mā vado mā vijānīhi tyajāsmacchāstracoratām

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/NMABB/1.1.149

Cite as: Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 1.1.149, in HREEM (hreem.cc/library/NMABB/1.1.149), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_jayatIrtha-nyAyasudhA.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text