य एनं नारायणं यजन्ति ते पौरुषेण सूक्तेन यजन्ति । तेन ज्ञायते पुरुषशब्दो विष्णुवाचीति । इति पैङ्गिश्रुतिः पुरुषशब्दस्य भगवदेकवाचितामाह यतस्तेन तमेवं विद्वानित्यस्य विष्णुपत्वादिति । *३,४१४* नन्वितरपरिग्रह इवेश्वरपरिग्रहे ऽप्यनुपपत्तिः समाना । तथा हि । ओषधीभ्यो ऽन्नात्पुरुष इत्योषधिकार्यान्नविकारं शरीरं पुरुषपदेनोक्तवा स वा एष पुरुष इति तं परामृश्यान्नरसमय इत्युच्यते । तस्येश्वरत्वे ऽनुपपत्तिरेव । तत्प्रवाहपतिताश्च प्राणमयादय इत्याशङ्कां परिहर्तुं पीठ(ठिका)मारचयति ब्रह्मशब्दोदित इति ॥ ब्रह्मशब्दोदिते तस्मिन्नात्मशब्दं प्रयुज्य च । तस्मादाकाशसृष्टिं च प्रोवाचात्र चतुविर्धाम्
ya enaṃ nārāyaṇaṃ yajanti te pauruṣeṇa sūktena yajanti / tena jñāyate puruṣaśabdo viṣṇuvācīti / iti paiṅgiśrutiḥ puruṣaśabdasya bhagavadekavācitāmāha yatastena tamevaṃ vidvānityasya viṣṇupatvāditi / *3,414* nanvitaraparigraha iveśvaraparigrahe 'pyanupapattiḥ samānā / tathā hi / oṣadhībhyo 'nnātpuruṣa ityoṣadhikāryānnavikāraṃ śarīraṃ puruṣapadenoktavā sa vā eṣa puruṣa iti taṃ parāmṛśyānnarasamaya ityucyate / tasyeśvaratve 'nupapattireva / tatpravāhapatitāśca prāṇamayādaya ityāśaṅkāṃ parihartuṃ pīṭha(ṭhikā)māracayati brahmaśabdodita iti // brahmaśabdodite tasminnātmaśabdaṃ prayujya ca / tasmādākāśasṛṣṭiṃ ca provācātra catuvirdhām
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.