चक्षुरन्तरस्य परमेश्वरत्वोपपादकमपरं सूत्रम् । सुखविशिष्टाभिधानादेव चेति । अत्र विशिष्टपदं व्यर्थं सुखाभिधानादेवचेत्येतावता पूर्णत्वात् । सुखसम्बन्धाभिधानार्थं विशिष्टपदमिति चेत् न, सुखित्वाभिधानादेव चेति कर्तुं शक्यत्वात् । लघु चैवं सति सूत्रं स्यात् । अयुक्तं च सुखसम्बन्धाभिधानम् । "प्राणो ब्रह्म कं ब्रह्मऽ; इति श्रुतौ सुखमात्राभिधानादित्यतो ऽन्यथा व्याचष्टे विशिष्टेति ॥ विशिष्टसुखवत्त्वाच्च ॥। नात्र सुखविशिष्टशब्दः तद्वत्तामाचष्टे । येनानुपादेयः स्यात् । किन्तु सुखस्य वैशिष्ययं पूर्णतालक्षणम् । यदि हि सुखाभिधानादित्येव ब्रूयात् तदा सुखस्यान्यत्रापि सद्भावेन व्यभिचारः स्यात् । ततः सार्थकं विशेषणोपादानम् । ननु कथमत्र विग्रहः । सुखेन विशिष्टः श्रेष्ठ इति । कथं तर्हि विशिष्टसुखेत्युक्तम् । अर्थकथनमात्रमेतदित्यदोषः । सुखेन श्रेष्ठो हि तदा स्यात् यदि तत्सुखं श्रेष्ठं भवेदित्यर्थाद्, वैशिष्ययं सुखधर्मो भवति । अथवा"कडाराः कर्मधारयेऽ; इति विशेषणस्य परनिपातं मन्यमानेन विशिष्टसुखेत्युक्तम् । कथं तर्हि मतुप्प्रयोगः, श्रुतावनुक्तत्वात् । स्वरूपेणापि सुखेन विशेषशक्तया तद्वान् भवतीति ज्ञापयितुमिति । नन्वेवं व्याख्याने हेतुससिद्धः स्यात् । सुखविशेषणस्य विशिष्टत्वस्य श्रुतावनुक्तत्वादिति चेन्न । मुख्यामुख्ययोर्मुख्यस्यैव ग्राह्यत्वात् । उक्ता च सुखस्य विशिष्टता श्रुतावित्याह ब्रह्मत्वं चेति ॥ *३,६८१* ॥। ब्रह्मत्वं च विशिष्टता
cakṣurantarasya parameśvaratvopapādakamaparaṃ sūtram / sukhaviśiṣṭābhidhānādeva ceti / atra viśiṣṭapadaṃ vyarthaṃ sukhābhidhānādevacetyetāvatā pūrṇatvāt / sukhasambandhābhidhānārthaṃ viśiṣṭapadamiti cet na, sukhitvābhidhānādeva ceti kartuṃ śakyatvāt / laghu caivaṃ sati sūtraṃ syāt / ayuktaṃ ca sukhasambandhābhidhānam / "prāṇo brahma kaṃ brahma'; iti śrutau sukhamātrābhidhānādityato 'nyathā vyācaṣṭe viśiṣṭeti // viśiṣṭasukhavattvācca ... nātra sukhaviśiṣṭaśabdaḥ tadvattāmācaṣṭe / yenānupādeyaḥ syāt / kintu sukhasya vaiśiṣyayaṃ pūrṇatālakṣaṇam / yadi hi sukhābhidhānādityeva brūyāt tadā sukhasyānyatrāpi sadbhāvena vyabhicāraḥ syāt / tataḥ sārthakaṃ viśeṣaṇopādānam / nanu kathamatra vigrahaḥ / sukhena viśiṣṭaḥ śreṣṭha iti / kathaṃ tarhi viśiṣṭasukhetyuktam / arthakathanamātrametadityadoṣaḥ / sukhena śreṣṭho hi tadā syāt yadi tatsukhaṃ śreṣṭhaṃ bhavedityarthād, vaiśiṣyayaṃ sukhadharmo bhavati / athavā"kaḍārāḥ karmadhāraye'; iti viśeṣaṇasya paranipātaṃ manyamānena viśiṣṭasukhetyuktam / kathaṃ tarhi matupprayogaḥ, śrutāvanuktatvāt / svarūpeṇāpi sukhena viśeṣaśaktayā tadvān bhavatīti jñāpayitumiti / nanvevaṃ vyākhyāne hetusasiddhaḥ syāt / sukhaviśeṣaṇasya viśiṣṭatvasya śrutāvanuktatvāditi cenna / mukhyāmukhyayormukhyasyaiva grāhyatvāt / uktā ca sukhasya viśiṣṭatā śrutāvityāha brahmatvaṃ ceti // *3,681* ... brahmatvaṃ ca viśiṣṭatā
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.