Library·Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version·1·1.2·1.2.18

Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 1.2.18

NMABB 1.2.18

पटस्य ह्यघटत्वं घटादन्यत्वं चैकमेव । अघटो घटादन्य इत्यनयोर्विशेषाप्रतीतेः । विद्येते च नञः प्रयोगाप्रयोगौ इत्यतो व्यभिचार इत्यर्थः । स्थलान्तरे व्यभिचारं दर्शयति दोषाभाव इति ॥ दोषाभावो गुण इति प्रसिद्धो लौकिकेष्वपि आरोग्यं गुणः अक्रौर्यं गुणः, इति नञ्प्रयोगविषयस्य निषेधस्य रोगाद्यभावस्य, नञ्प्रयोगाविषयो विधिरूपत्वं गुणत्वं, लौकिकवैदिकेषु व्यवहारेषु प्रसिद्धम् । उपलक्षणं चैतत् । अनौदार्यं दोषः, इति गुणाभावस्य दोषत्वमपि प्रसिद्धम् । अतो(ऽपि), व्यभिचार इत्यर्थः । अन्योन्याभावस्य धर्मिस्वरूपत्वसमर्थनं न औत्प्रेक्षिकम् । किन्तु सूत्रकृतो ऽप्यभिमतमिति दर्श(सूच)यितुं सूत्रकृताप्ययं व्यभिचारः सूचित इत्याह अदृश्यत्वादिकानिति ॥ अदृश्यत्वादिकांस्तस्माद् गुणानाह स्वयं प्रभुः

paṭasya hyaghaṭatvaṃ ghaṭādanyatvaṃ caikameva / aghaṭo ghaṭādanya ityanayorviśeṣāpratīteḥ / vidyete ca nañaḥ prayogāprayogau ityato vyabhicāra ityarthaḥ / sthalāntare vyabhicāraṃ darśayati doṣābhāva iti // doṣābhāvo guṇa iti prasiddho laukikeṣvapi ārogyaṃ guṇaḥ akrauryaṃ guṇaḥ, iti nañprayogaviṣayasya niṣedhasya rogādyabhāvasya, nañprayogāviṣayo vidhirūpatvaṃ guṇatvaṃ, laukikavaidikeṣu vyavahāreṣu prasiddham / upalakṣaṇaṃ caitat / anaudāryaṃ doṣaḥ, iti guṇābhāvasya doṣatvamapi prasiddham / ato('pi), vyabhicāra ityarthaḥ / anyonyābhāvasya dharmisvarūpatvasamarthanaṃ na autprekṣikam / kintu sūtrakṛto 'pyabhimatamiti darśa(sūca)yituṃ sūtrakṛtāpyayaṃ vyabhicāraḥ sūcita ityāha adṛśyatvādikāniti // adṛśyatvādikāṃstasmād guṇānāha svayaṃ prabhuḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/NMABB/1.2.18

Cite as: Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 1.2.18, in HREEM (hreem.cc/library/NMABB/1.2.18), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_jayatIrtha-nyAyasudhA.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text