वैश्वानरादयः शब्दा अपि तद्वाचिनस्ततः रूढेत्यस्यैव विवरणं प्रसिद्धैरन्यगत्वेनेति । अन्यथा यौगिकनामपरित्यागः स्यात् । एतच्च लिङ्गानामपि विशेषणम् । साक्षात् मुख्यया वृत्त्या । इदानीं वैश्वानराधिकरणतात्पर्यमाह वैश्वानरादय इति ॥ आदिशब्दप्रयोगाद्वैश्वानरशब्दस्योपलक्षणत्वमिति दर्शयति । तत इति सौत्रात्मशब्दादिकं परामृशति । तद्वाचिनः परमेश्वरवाचिनः । ननु कथं वैश्वानरस्य विष्णुत्वनिर्धारः । पक्षान्तरे ऽप्यग्न्यादिशब्दानां होमाधिकरणत्वादिलिङ्गानां च श्रवणादित्यत आह तानीति ॥ तानि लिङ्गानि ते शब्दा अपि तद्गा हि सर्वशः तद्गाः परमेश्वरविषयाः । हीति तथा दृष्टयुपदेशं हेतुमाचष्टे । यस्मादेवं तस्मादिति पूर्वेण वा सम्बन्धः । अनेन शब्दादिभ्य इति सूत्रस्य तात्पर्यमुक्तं वेदितव्यम् । ननु कथमग्न्यादिशब्दानां विष्णुपरत्वम् । अन्यत्र रूढत्वात् । नच विष्णावपि रूढिरस्तीति वाच्यम् । बहुत्वेनान्यत्र रूढेः प्रबलत्वेनाल्पपरमेश्वररूढिबाधकत्वोपपत्तेरित्यत आह बहुलापीति ॥ बहुलाप्यज्ञरूढिस्तत्प्रज्ञारूढिं न बाधते
vaiśvānarādayaḥ śabdā api tadvācinastataḥ rūḍhetyasyaiva vivaraṇaṃ prasiddhairanyagatveneti / anyathā yaugikanāmaparityāgaḥ syāt / etacca liṅgānāmapi viśeṣaṇam / sākṣāt mukhyayā vṛttyā / idānīṃ vaiśvānarādhikaraṇatātparyamāha vaiśvānarādaya iti // ādiśabdaprayogādvaiśvānaraśabdasyopalakṣaṇatvamiti darśayati / tata iti sautrātmaśabdādikaṃ parāmṛśati / tadvācinaḥ parameśvaravācinaḥ / nanu kathaṃ vaiśvānarasya viṣṇutvanirdhāraḥ / pakṣāntare 'pyagnyādiśabdānāṃ homādhikaraṇatvādiliṅgānāṃ ca śravaṇādityata āha tānīti // tāni liṅgāni te śabdā api tadgā hi sarvaśaḥ tadgāḥ parameśvaraviṣayāḥ / hīti tathā dṛṣṭayupadeśaṃ hetumācaṣṭe / yasmādevaṃ tasmāditi pūrveṇa vā sambandhaḥ / anena śabdādibhya iti sūtrasya tātparyamuktaṃ veditavyam / nanu kathamagnyādiśabdānāṃ viṣṇuparatvam / anyatra rūḍhatvāt / naca viṣṇāvapi rūḍhirastīti vācyam / bahutvenānyatra rūḍheḥ prabalatvenālpaparameśvararūḍhibādhakatvopapatterityata āha bahulāpīti // bahulāpyajñarūḍhistatprajñārūḍhiṃ na bādhate
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.