ब्रह्मैव ॥। यतो ब्रह्म विरुद्धैर्लक्षणैर्युतमेव अतो, विरुद्धवतुउक्तोभयविधविरुद्धार्थप्रतिपादकमिव, भातंउप्रतीतमपि वाक्यं तत्त्वतो व्याख्याय हरौ योजनीयम् योजयितुं शक्यमिति योजना । यतो ऽम्बरान्तधृत्यादिनाक्षरस्य विष्णुत्वं निश्चितमतो विरुद्धवद्भातमपि वाक्यं तत्त्वतो व्याख्याय हरौ योजयितव्यमिति वा । कथं तत्त्वतो व्याख्यानमित्यपेक्षायां विरुद्धैरिति सम्बद्धयते । अथवा अत इत्यस्य पूर्वत्र सम्बन्धः । यतः सुखाधिको ऽतो भूमा विष्णुरि(विष्णुरतो भूमे०ति । विरुद्धवदिति प्रतिज्ञायां विरुद्धैरिति हेतुतया सम्बद्धयते । *४,१९* एतदुक्तं भवति । नाक्षरस्य ब्रह्मत्वे ऽस्थूलमित्यदिवाक्यस्यानवकाशः । अस्थूलादिपदैस्तद्विपरीताणुत्वाद्यभिधानमिति व्याख्यानस्याङ्गीकारात् । नचैवं सति परस्परविरोध इति वाच्यम् । विरुद्धधर्माणां ब्रह्मण्यवस्थानस्य श्रुत्यादिसिद्धत्वादिति । *४,२५* विरुद्धैर्लक्षणैर्युतं ब्रह्मेत्युक्तम् । मे माता वन्ध्येतिवद्वयाहतत्वात् । यदि हि महत्त्वाणुत्वादीनि विरुद्धानि । कथं तर्हि तैर्युतमेकं स्यात् । विरोधस्य सहानवस्थानात्मकत्वात् । यदि चैकं तैर्युतं कथं तर्हि तानि विरुद्धानि स्युः । सहावस्थानस्याविरोधरूपत्वादित्याशङ्कयोक्तं विवृणोति तानीति ॥ ॥। तानि लिङ्गानि तदन्यत्र त्वसन्त्यपि । अविरोधेन गोविन्दे सन्त्यस्थूलादिकानि च
brahmaiva ... yato brahma viruddhairlakṣaṇairyutameva ato, viruddhavatuuktobhayavidhaviruddhārthapratipādakamiva, bhātaṃupratītamapi vākyaṃ tattvato vyākhyāya harau yojanīyam yojayituṃ śakyamiti yojanā / yato 'mbarāntadhṛtyādinākṣarasya viṣṇutvaṃ niścitamato viruddhavadbhātamapi vākyaṃ tattvato vyākhyāya harau yojayitavyamiti vā / kathaṃ tattvato vyākhyānamityapekṣāyāṃ viruddhairiti sambaddhayate / athavā ata ityasya pūrvatra sambandhaḥ / yataḥ sukhādhiko 'to bhūmā viṣṇuri(viṣṇurato bhūme0ti / viruddhavaditi pratijñāyāṃ viruddhairiti hetutayā sambaddhayate / *4,19* etaduktaṃ bhavati / nākṣarasya brahmatve 'sthūlamityadivākyasyānavakāśaḥ / asthūlādipadaistadviparītāṇutvādyabhidhānamiti vyākhyānasyāṅgīkārāt / nacaivaṃ sati parasparavirodha iti vācyam / viruddhadharmāṇāṃ brahmaṇyavasthānasya śrutyādisiddhatvāditi / *4,25* viruddhairlakṣaṇairyutaṃ brahmetyuktam / me mātā vandhyetivadvayāhatatvāt / yadi hi mahattvāṇutvādīni viruddhāni / kathaṃ tarhi tairyutamekaṃ syāt / virodhasya sahānavasthānātmakatvāt / yadi caikaṃ tairyutaṃ kathaṃ tarhi tāni viruddhāni syuḥ / sahāvasthānasyāvirodharūpatvādityāśaṅkayoktaṃ vivṛṇoti tānīti // ... tāni liṅgāni tadanyatra tvasantyapi / avirodhena govinde santyasthūlādikāni ca
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.