Library·Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version·1·1.4·1.4.123

Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 1.4.123

NMABB 1.4.123

दोषाणामतिबहुत्वेन कांश्चिदुक्त्वा केषाञ्चिदुपलक्षणे(णत्वे)नैवोपरन्तव्यम् । उपलक्षणं चैतावतापि भवतीत्युपरम्यत इति । सर्वे ऽपि वक्तव्याः, किमुपलक्षणत्वेनेत्यत उक्तम् ग्रन्थेति ॥ ग्रन्थाधिक्ये हि श्रोतॄणां प्रवृत्तिर्न स्यात् । तथाच कृतमप्यकृतं स्यादिति भयादपीत्यर्थः । यदि नोपादानतया विभ्रमाधिष्ठानतया वा, ब्रह्मणो जगत्कारणत्वं, कीदृशं तर्हि जन्मादिसूत्रे ऽभितिहमित्यत आह तत इति ॥ ॥। ततो विष्णुरिच्छापूर्वकमश्रमः । करोति पितृवद् विश्वं ॥। परिणामादिवादस्य निरस्तत्वादित्यर्थः । पितृवदिच्छापूर्वकमिति कतृत्वेन निमित्तत्वमभिप्रैति । विचित्रानेककार्यकर्तृत्वे श्रमादिदोषाः प्रसज्यन्त इत्यत उक्तम् अश्रम इति ॥ तदुक्तमन्तर्याम्यधिकरणे । यद्वाश्रम इत्येनेनेदमभिप्रैति । "अधिकं तु भेदनिर्देशात्ऽ; इत्यादिना ब्रह्मणः श्रमादिर्निरसिष्यते । नचापादानादेः श्रमादिप्रसक्तिरस्ति । अतो ऽपि कर्तृत्वमेवाभिप्रेतं सूत्रकारस्येति । एवमस्मिन्नध्याये परब्रह्मणि नारायणे प्रतिपादितस्य सकलश्रुतिसमन्वयस्य फलं जन्मादिसूत्रोदितलक्षणसिद्धिमुपसंहरति पूर्णेति ॥ ॥। पूर्णशेषगुणात्मकः

doṣāṇāmatibahutvena kāṃściduktvā keṣāñcidupalakṣaṇe(ṇatve)naivoparantavyam / upalakṣaṇaṃ caitāvatāpi bhavatītyuparamyata iti / sarve 'pi vaktavyāḥ, kimupalakṣaṇatvenetyata uktam grantheti // granthādhikye hi śrotṝṇāṃ pravṛttirna syāt / tathāca kṛtamapyakṛtaṃ syāditi bhayādapītyarthaḥ / yadi nopādānatayā vibhramādhiṣṭhānatayā vā, brahmaṇo jagatkāraṇatvaṃ, kīdṛśaṃ tarhi janmādisūtre 'bhitihamityata āha tata iti // ... tato viṣṇuricchāpūrvakamaśramaḥ / karoti pitṛvad viśvaṃ ... pariṇāmādivādasya nirastatvādityarthaḥ / pitṛvadicchāpūrvakamiti katṛtvena nimittatvamabhipraiti / vicitrānekakāryakartṛtve śramādidoṣāḥ prasajyanta ityata uktam aśrama iti // taduktamantaryāmyadhikaraṇe / yadvāśrama ityenenedamabhipraiti / "adhikaṃ tu bhedanirdeśāt'; ityādinā brahmaṇaḥ śramādirnirasiṣyate / nacāpādānādeḥ śramādiprasaktirasti / ato 'pi kartṛtvamevābhipretaṃ sūtrakārasyeti / evamasminnadhyāye parabrahmaṇi nārāyaṇe pratipāditasya sakalaśrutisamanvayasya phalaṃ janmādisūtroditalakṣaṇasiddhimupasaṃharati pūrṇeti // ... pūrṇaśeṣaguṇātmakaḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/NMABB/1.4.123

Cite as: Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 1.4.123, in HREEM (hreem.cc/library/NMABB/1.4.123), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_jayatIrtha-nyAyasudhA.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text