गौणी(चे)त्यतः परमितिशब्दो ऽध्याहार्यः । एतदेव दर्शयन्परममुख्यादिवृत्तिलक्षणान्याह प्रवृत्तीत्यादिना ॥ तत्र परममुख्यवृत्तिर्द्वेधा । महायोगो महायोगरूढिश्चेति । महारूढिस्तु न सम्भवति । "सा योगादेव लभ्यतेऽ; इत्युक्तत्वात् । तत्र महायोगस्वरूपमाह प्रवृत्तिहेतोरिति ॥ प्रवृत्तिहेतोर्बाहुल्यं ज्ञेयं परममुख्यता निर्वचनलभ्यो ऽर्थः प्रवृत्तिहेतुस्तस्य बाहुल्यं निरवधिकत्वम् । यद्यपि स्वातन्त्र्यं चात्र वक्तव्यम् । प्रकृतत्वात् । तथाप्यन्यतरमात्रेणेतरव्यावृत्तिसिद्धेर्लक्षणपदानां च तन्मात्रप्रयोजनत्वान्नाभिहितम् । परममुख्यतेति ज्ञेयमिति योजना । ननु बाहुल्यं प्रवृत्तिहेतोर्धमर्ः । बहुलप्रवृत्तिहेतुमत्त्वं चाभिधेयस्य । पररममुख्यता तु शब्दधर्मः । तत्कथं सामानाधिकरण्यम् । नैष दोषः । उपचरितत्वात् । निरवधिकं स्वतन्त्रं वा प्रवृत्तिहेतुमपेक्ष्य या शब्द(स्य प्र)वृत्तिः सा परममुख्यता महायोगलक्षणा ज्ञातव्येति तात्पर्यार्थः । *४,१६०* महायोगरूढिस्वरूपं निरूपयन्नाह तत्रेति ॥ तत्र प्रयोगबाहुल्यं यदि तत्परता किमु
gauṇī(ce)tyataḥ paramitiśabdo 'dhyāhāryaḥ / etadeva darśayanparamamukhyādivṛttilakṣaṇānyāha pravṛttītyādinā // tatra paramamukhyavṛttirdvedhā / mahāyogo mahāyogarūḍhiśceti / mahārūḍhistu na sambhavati / "sā yogādeva labhyate'; ityuktatvāt / tatra mahāyogasvarūpamāha pravṛttihetoriti // pravṛttihetorbāhulyaṃ jñeyaṃ paramamukhyatā nirvacanalabhyo 'rthaḥ pravṛttihetustasya bāhulyaṃ niravadhikatvam / yadyapi svātantryaṃ cātra vaktavyam / prakṛtatvāt / tathāpyanyataramātreṇetaravyāvṛttisiddherlakṣaṇapadānāṃ ca tanmātraprayojanatvānnābhihitam / paramamukhyateti jñeyamiti yojanā / nanu bāhulyaṃ pravṛttihetordhamarḥ / bahulapravṛttihetumattvaṃ cābhidheyasya / pararamamukhyatā tu śabdadharmaḥ / tatkathaṃ sāmānādhikaraṇyam / naiṣa doṣaḥ / upacaritatvāt / niravadhikaṃ svatantraṃ vā pravṛttihetumapekṣya yā śabda(sya pra)vṛttiḥ sā paramamukhyatā mahāyogalakṣaṇā jñātavyeti tātparyārthaḥ / *4,160* mahāyogarūḍhisvarūpaṃ nirūpayannāha tatreti // tatra prayogabāhulyaṃ yadi tatparatā kimu
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.