Library·Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version·1·1.4·1.4.37

Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 1.4.37

NMABB 1.4.37

"अः इति ब्रह्मऽ; इति श्रुतावकारस्य ब्रह्मवाचकत्वं तावत्कथितम् । अन्यथा इतिकरणवैयर्थ्यात् । "अकारो वै सर्वा वाक्ऽ; इति श्रुतौ सर्वेषामपि शब्दानामकारव्याख्यानता च कथिता साक्षादैक्यस्य प्रत्यक्षादिविरुद्धत्वेन लक्षणाश्रयणस्यावश्यकत्वात् । नच व्याख्यानव्याख्येययोर्भिन्नविषयता युक्ता । तस्मादेतद्वाक्यद्वयपर्यालोचनया सर्ववागभिधेयत्वं ब्रह्मणः प्रतीयते । *४,२१८फ़्।* किञ्च"यद्वाच ओमिति यच्च नेति यच्चास्याः क्रूरं यदु चोल्बणिष्णु तद्वियूय कवयो ऽन्वविन्दन्नामायत्ता समतृप्यञ्छृतेधि इत्यस्यां श्रुतौ (ऐ।२-३-८) वाचो वाक्समूहस्य मध्ये यत् ओमिति पदमङ्गीकारवाचीति यावत्, यच्च नेति पदं प्रतिषेधार्थं, यच्चास्या वाचो मध्ये क्रूरम् अर्थतः कठिनं (च), यच्चोल्बणिष्णु शब्दत कठिनम् । उपलक्षणमेतत् । यावद्वैदिकं पदजातं तत्सर्वं, वियूय विचार्य कवयो विवेकिनः, (नामायत्ता)नामायत्तानि नामप्रकाश्यतया नामाधीनानि त(त्त)च्छब्दप्रवृत्तिनिमित्तानि, अन्वविन्दन् विदितवन्तः । तस्मिंश्च वेदने ऽधिश्रुते परिपक्वे इति अ(तद)नन्तरं समतृप्यन् कृतकृत्या मुक्ता अभूवन्निति, नाममात्रविदः कृतकृत्यता तावत्कथिता । तमेवं विद्वानिति परमेश्वरज्ञानादेव मोक्षः श्रूयते । तदेतदुभयान्यथानुपपत्त्या सर्वाण्यपि वैदिकानि नामानि परमेश्वरार्थानीति गम्यत इत्याह नामेति ॥ *४,२१९* ॥। नामवित्कृतकृत्यता

"aḥ iti brahma'; iti śrutāvakārasya brahmavācakatvaṃ tāvatkathitam / anyathā itikaraṇavaiyarthyāt / "akāro vai sarvā vāk'; iti śrutau sarveṣāmapi śabdānāmakāravyākhyānatā ca kathitā sākṣādaikyasya pratyakṣādiviruddhatvena lakṣaṇāśrayaṇasyāvaśyakatvāt / naca vyākhyānavyākhyeyayorbhinnaviṣayatā yuktā / tasmādetadvākyadvayaparyālocanayā sarvavāgabhidheyatvaṃ brahmaṇaḥ pratīyate / *4,218f.* kiñca"yadvāca omiti yacca neti yaccāsyāḥ krūraṃ yadu colbaṇiṣṇu tadviyūya kavayo 'nvavindannāmāyattā samatṛpyañchṛtedhi ityasyāṃ śrutau (ai.2-3-8) vāco vāksamūhasya madhye yat omiti padamaṅgīkāravācīti yāvat, yacca neti padaṃ pratiṣedhārthaṃ, yaccāsyā vāco madhye krūram arthataḥ kaṭhinaṃ (ca), yaccolbaṇiṣṇu śabdata kaṭhinam / upalakṣaṇametat / yāvadvaidikaṃ padajātaṃ tatsarvaṃ, viyūya vicārya kavayo vivekinaḥ, (nāmāyattā)nāmāyattāni nāmaprakāśyatayā nāmādhīnāni ta(tta)cchabdapravṛttinimittāni, anvavindan viditavantaḥ / tasmiṃśca vedane 'dhiśrute paripakve iti a(tada)nantaraṃ samatṛpyan kṛtakṛtyā muktā abhūvanniti, nāmamātravidaḥ kṛtakṛtyatā tāvatkathitā / tamevaṃ vidvāniti parameśvarajñānādeva mokṣaḥ śrūyate / tadetadubhayānyathānupapattyā sarvāṇyapi vaidikāni nāmāni parameśvarārthānīti gamyata ityāha nāmeti // *4,219* ... nāmavitkṛtakṛtyatā

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/NMABB/1.4.37

Cite as: Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 1.4.37, in HREEM (hreem.cc/library/NMABB/1.4.37), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_jayatIrtha-nyAyasudhA.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text