अपिपदमादावित्यस्यानुकषर्णार्थम् । तत्र युक्तिविरोधाभावप्रतिपादके ऽपि पाद इत्यनौचित्यशङ्कासूचनार्थं वा । चशब्देनाविरोधः साध्यत इत्येतदनुकृष्टते । स्मृतेः पाशुपतादिकायाः । यद्यपि स्मृतेरित्यस्य न नञर्थेन सम्बन्धो घटते विरोधश्च समासे गुणभूतः । तथापि बुद्धया विविक्तेन तेन सम्बन्धः सम्भवति । *५,२२* युक्तिविरोधपरिहारलक्षणे ऽत्र पादे स्मृतिविरोधपरिहारो न कर्तव्यो ऽसङ्गतत्वात् । कर्तव्यतायां वा प्राथम्यं कुत इत्यत आह तस्या इति ॥ तस्याश्चतुःस्वरूपत्वात् ॥। तस्याः पाशुपतादिस्मृतेर्युक्तिसमयादिविरोधिचतुस्स्वरूपत्वात् । एतदुक्तं भवति । पाशुपतादिस्मृतयो हि स्वयमाप्ताभिमतवाक्यतया समयरूपा अपि स्वाभिमतार्थे युक्तीः श्रुतीश्च संवादयन्त्यो युक्तिसमयादिविरोधिचतुष्ययरूपाः । ततश्चोक्ते ऽर्थे तद्विरोधपरिहारो ऽध्याये ऽन्तर्भवत्येव । किन्तु पादचतुष्ययार्थसङ्गतो ऽ(प्य)यं न निष्कृष्टैकत्रैव पादे ऽन्तर्भवति । ततो ऽध्यायादौ तदन्ते वा वक्तव्यः । प्रथमातिक्रमे च कारणं न किञ्चिदस्तीत्याद्याधिकरणे निरूप्यत इति । एवञ्च तत्रापि च स्मृतेरित्ययमुक्तस्यापवादो भवन्नपि न सर्वथेत्युक्तं भवति । समयादिविरोधस्यापि परिहारेण निष्कृष्टपादार्थाभावाद्युक्तिविरोधपरिहारस्यापि भावेनान्तर्भावसम्भवाच्च । *५,२३* एकस्यैवाधिकरणस्य पादचतुष्ययार्थसम्बन्धेन चतुस्स्वरूपत्वकथन(नेन)प्रसङ्गच्छिष्याणां शास्त्रे बहुमानोत्पादनायान्यदपि चातुर्विध्यं वक्ति प्रत्येकमिति ॥ ॥। प्रत्येकं चतुरात्मकाः । पादाः सर्वे तदंशाश्च ॥। ॥। मूर्तीनां वर्णमाऽगमात्
apipadamādāvityasyānukaṣarṇārtham / tatra yuktivirodhābhāvapratipādake 'pi pāda ityanaucityaśaṅkāsūcanārthaṃ vā / caśabdenāvirodhaḥ sādhyata ityetadanukṛṣṭate / smṛteḥ pāśupatādikāyāḥ / yadyapi smṛterityasya na nañarthena sambandho ghaṭate virodhaśca samāse guṇabhūtaḥ / tathāpi buddhayā viviktena tena sambandhaḥ sambhavati / *5,22* yuktivirodhaparihāralakṣaṇe 'tra pāde smṛtivirodhaparihāro na kartavyo 'saṅgatatvāt / kartavyatāyāṃ vā prāthamyaṃ kuta ityata āha tasyā iti // tasyāścatuḥsvarūpatvāt ... tasyāḥ pāśupatādismṛteryuktisamayādivirodhicatussvarūpatvāt / etaduktaṃ bhavati / pāśupatādismṛtayo hi svayamāptābhimatavākyatayā samayarūpā api svābhimatārthe yuktīḥ śrutīśca saṃvādayantyo yuktisamayādivirodhicatuṣyayarūpāḥ / tataścokte 'rthe tadvirodhaparihāro 'dhyāye 'ntarbhavatyeva / kintu pādacatuṣyayārthasaṅgato '(pya)yaṃ na niṣkṛṣṭaikatraiva pāde 'ntarbhavati / tato 'dhyāyādau tadante vā vaktavyaḥ / prathamātikrame ca kāraṇaṃ na kiñcidastītyādyādhikaraṇe nirūpyata iti / evañca tatrāpi ca smṛterityayamuktasyāpavādo bhavannapi na sarvathetyuktaṃ bhavati / samayādivirodhasyāpi parihāreṇa niṣkṛṣṭapādārthābhāvādyuktivirodhaparihārasyāpi bhāvenāntarbhāvasambhavācca / *5,23* ekasyaivādhikaraṇasya pādacatuṣyayārthasambandhena catussvarūpatvakathana(nena)prasaṅgacchiṣyāṇāṃ śāstre bahumānotpādanāyānyadapi cāturvidhyaṃ vakti pratyekamiti // ... pratyekaṃ caturātmakāḥ / pādāḥ sarve tadaṃśāśca ... ... mūrtīnāṃ varṇamā'gamāt
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.