Library·Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version·2·2.1·2.1.51

Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 2.1.51

NMABB 2.1.51

एकदेशोत्कीर्तनेन यथोक्तं सभ्यादिलक्षणमतिदिशति । *५,५२०* अप्रकाश्य स्वसिद्धान्तमिति वितण्डालक्षणमुक्तम् । तत्कथं वादजल्पाभ्यां व्यावर्तकमित्यत आह उभाभ्यामिति ॥ *५,५२१* उभाभ्यां साधनं चैव दूषणं वादजल्पयोः वादजल्पयोरुभाभ्यामेव स्वपक्षसाधनं परपक्षदूषणं कर्तव्यं, नतु प्रतिवादिनः परपक्षदूषणमात्रेण कृतार्थतेति । सतामेवेति सार्धश्लोकस्यात्र सन्निवेशे तु, लक्षितौ वादजल्पौ । इदानीं तु वितण्डाया लक्षणद्वयं विवक्षुस्तावदुपयुक्तमाह उभाभ्यामिति ॥ कथा वादजल्पलक्षणा । एतेन जल्पो ऽर्थादिव्यपेक्षयेत्युक्तस्य वितण्डायामतिव्याप्तिरपि परिहृता । उभयसाधनवत्त्वेन सदेकाधिकारिकत्वेन वा ऽर्थादिव्यपेक्षकथाया विशेषितत्वात् । यदर्थं सतामेवेत्युक्तं तद्वितण्डालक्षणमाह वितण्डा त्विति ॥ कथेत्यनुवर्तते । उभाभ्यामिति यदर्थमुक्तं तल्लक्षणान्तरमाह अप्रकाश्येति ॥ उक्ते तैरिति पूर्ववदिति । उभाभ्यां साधनमित्याद्युक्तम् । तत्र साधनाय किं प्रमाणं प्रयोक्तव्यम् । यत्र यदस्ति तत्र तदेव (किं) वक्तव्यम् । सत्यम् । प्रमाणसम्प्लवे तु कथम् । किं सर्वमेवोतैकमेव तत्रापि किमित्यपेक्षायामाह सद्भिरिति ॥ सद्भिरागम एवैकः प्रयोज्यो ऽभीष्यसाधकः

ekadeśotkīrtanena yathoktaṃ sabhyādilakṣaṇamatidiśati / *5,520* aprakāśya svasiddhāntamiti vitaṇḍālakṣaṇamuktam / tatkathaṃ vādajalpābhyāṃ vyāvartakamityata āha ubhābhyāmiti // *5,521* ubhābhyāṃ sādhanaṃ caiva dūṣaṇaṃ vādajalpayoḥ vādajalpayorubhābhyāmeva svapakṣasādhanaṃ parapakṣadūṣaṇaṃ kartavyaṃ, natu prativādinaḥ parapakṣadūṣaṇamātreṇa kṛtārthateti / satāmeveti sārdhaślokasyātra sanniveśe tu, lakṣitau vādajalpau / idānīṃ tu vitaṇḍāyā lakṣaṇadvayaṃ vivakṣustāvadupayuktamāha ubhābhyāmiti // kathā vādajalpalakṣaṇā / etena jalpo 'rthādivyapekṣayetyuktasya vitaṇḍāyāmativyāptirapi parihṛtā / ubhayasādhanavattvena sadekādhikārikatvena vā 'rthādivyapekṣakathāyā viśeṣitatvāt / yadarthaṃ satāmevetyuktaṃ tadvitaṇḍālakṣaṇamāha vitaṇḍā tviti // kathetyanuvartate / ubhābhyāmiti yadarthamuktaṃ tallakṣaṇāntaramāha aprakāśyeti // ukte tairiti pūrvavaditi / ubhābhyāṃ sādhanamityādyuktam / tatra sādhanāya kiṃ pramāṇaṃ prayoktavyam / yatra yadasti tatra tadeva (kiṃ) vaktavyam / satyam / pramāṇasamplave tu katham / kiṃ sarvamevotaikameva tatrāpi kimityapekṣāyāmāha sadbhiriti // sadbhirāgama evaikaḥ prayojyo 'bhīṣyasādhakaḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/NMABB/2.1.51

Cite as: Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 2.1.51, in HREEM (hreem.cc/library/NMABB/2.1.51), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_jayatIrtha-nyAyasudhA.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text