एक एव, नतु सम्भवत्सर्वमाधिक्यप्रसङ्गात् । स चागम एवेति योज्यम् । यद्वैकशब्दो मुख्यार्थः । ईश्वरादिप्रमेये मुख्यो वेदादिरागम एव वक्तव्यः (तस्य स्वातन्त्र्येण साध्यसिद्धयङ्गत्वात्) नानुमानमिति । नन्ववैदिकस्य वेदाद्यागमोपादाने ऽपसिद्धान्तः स्यादित्यत उक्तम् सद्भिरिति ॥ कुतो वेदादिप्रयोगनियम इत्यत आह अभीष्येति ॥ यत इति शेषः । अनुमानं खलु न स्वातन्त्र्येणेश्वरादिसाधनस्येष्ये । सर्वत्रोपाधिप्रतिपक्षयोः सम्भवात् । तदर्थमन्ततो ऽप्यागमो ऽनुसरणीयः । ततो वरं प्रथममेव (आगमो) वक्तव्यः । तस्य स्वातन्त्र्येण साध्यसिद्धयङ्गत्वात् । नन्ववैदिकं प्रति कथम् । आगमं प्रयुज्य तत्प्रामाण्यं साधनीयमिति । *५,५२४* नन्वसद्भिः किं वक्तव्यम् । न तावत्प्रत्यक्षम् । अतीन्द्रिये तदयोगात् । न चागमः । स्वपरागमयोरन्योन्यं प्रामाण्यासम्मतेः । नाप्यनुमानम् । प्रयोगपरिमाणासम्मतेः । तथाहि । सौगतो यदि द्वयवयवप्रयोगं कुर्यात्तदा नैयायिकेन न्यूनेन निगृह्येत । अनिग्रहे वा प्रतिवादी पर्यनुयोज्यमुपेक्षेत । पञ्चावयवप्रयोगे त्वधिकेन निगृह्येत । तथा स्वीकारे चापसिद्धान्तेन । तथाच नियतावयवादिव्यतिरेकेण वितण्डैव न स्यादित्यत आह स्वसिद्धान्तेति ॥ स्वसिद्धान्तानुसारेण ह्यसद्भिरनुमोच्यते यथासिद्धान्तं वक्तव्यमिति प्राङ्नियमात्स्वसिद्धान्तनिर्णीतप्रयोगावयवपरिमाणापेक्षयैव न्यूनाद्यवतारादन्यथा(कथा)ऽनुपपत्तेरिति हिशब्दाथर्ः । सद्भिरागमो वक्तव्य इति न (इत्य)युक्तम् । वैदिकस्य प्रतिवादिनस्तद्दूषणे ऽपसिद्धान्तात् । अदूषणे तु परपक्षादूषणेन कथाभावप्रसङ्गादित्यत आह प्रत्यक्षेति । प्रत्यक्षागमवैरूप्यमाश्रित्यान्यार्थतैव तु
eka eva, natu sambhavatsarvamādhikyaprasaṅgāt / sa cāgama eveti yojyam / yadvaikaśabdo mukhyārthaḥ / īśvarādiprameye mukhyo vedādirāgama eva vaktavyaḥ (tasya svātantryeṇa sādhyasiddhayaṅgatvāt) nānumānamiti / nanvavaidikasya vedādyāgamopādāne 'pasiddhāntaḥ syādityata uktam sadbhiriti // kuto vedādiprayoganiyama ityata āha abhīṣyeti // yata iti śeṣaḥ / anumānaṃ khalu na svātantryeṇeśvarādisādhanasyeṣye / sarvatropādhipratipakṣayoḥ sambhavāt / tadarthamantato 'pyāgamo 'nusaraṇīyaḥ / tato varaṃ prathamameva (āgamo) vaktavyaḥ / tasya svātantryeṇa sādhyasiddhayaṅgatvāt / nanvavaidikaṃ prati katham / āgamaṃ prayujya tatprāmāṇyaṃ sādhanīyamiti / *5,524* nanvasadbhiḥ kiṃ vaktavyam / na tāvatpratyakṣam / atīndriye tadayogāt / na cāgamaḥ / svaparāgamayoranyonyaṃ prāmāṇyāsammateḥ / nāpyanumānam / prayogaparimāṇāsammateḥ / tathāhi / saugato yadi dvayavayavaprayogaṃ kuryāttadā naiyāyikena nyūnena nigṛhyeta / anigrahe vā prativādī paryanuyojyamupekṣeta / pañcāvayavaprayoge tvadhikena nigṛhyeta / tathā svīkāre cāpasiddhāntena / tathāca niyatāvayavādivyatirekeṇa vitaṇḍaiva na syādityata āha svasiddhānteti // svasiddhāntānusāreṇa hyasadbhiranumocyate yathāsiddhāntaṃ vaktavyamiti prāṅniyamātsvasiddhāntanirṇītaprayogāvayavaparimāṇāpekṣayaiva nyūnādyavatārādanyathā(kathā)'nupapatteriti hiśabdātharḥ / sadbhirāgamo vaktavya iti na (itya)yuktam / vaidikasya prativādinastaddūṣaṇe 'pasiddhāntāt / adūṣaṇe tu parapakṣādūṣaṇena kathābhāvaprasaṅgādityata āha pratyakṣeti / pratyakṣāgamavairūpyamāśrityānyārthataiva tu
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.