अर्थान्तरस्य निराकृतत्वादित्यर्थः । अपव्याख्याननिराकरणस्य स्वव्याख्यानदार्ढ्याथर्त्वान्नासङ्गतमिति सूचयितुमत इत्युक्तम् । अवशिष्या निराकृताया अभावकर्तृतायाः, जीवादिकर्तृता, जगत इति शेषः । अनेन निराकृतादवशिष्या वेदापरिगृहीता जीवप्रधानासत्कालस्वभावादिवादा निराकृता इति व्याख्यातं भवति । तत्र शिष्या इत्येवोक्ते ब्रह्मकारणवादो ऽपि प्राप्नोति । तदर्थमपरिग्रहा इत्युक्तम् । तन्मात्रे तूक्ते अभावकर्तृत्ववादो ऽपि गृह्येत । तथाच पुनरुक्तिरतिदेशानुपपत्तिश्च स्यात् । अतः शिष्या इत्युक्तम् । अभ्यधिकाशङ्कासद्भावसूचनेन सूत्रारम्भोपपादनार्थं च शिष्याः शिष्यतया प्रतीताः, नतु तत एव निराकृततयेति । *६,१५८* ननु जीवादीत्यासिदग्रहणेनासत्कर्तृकत्वं गृहीतम् । तस्य"असदिति चेत्ऽ; इत्यादिना निरस्तत्वेन पौनरुक्त्यादिप्रसङ्गादित्यत आह तन्मन इति ॥ तन्मनो ऽकुरुतेत्यादेरसतो मनसो जनिः । निवारिता तु पूर्वत्र ह्यकस्मादिति तद्विना
arthāntarasya nirākṛtatvādityarthaḥ / apavyākhyānanirākaraṇasya svavyākhyānadārḍhyāthartvānnāsaṅgatamiti sūcayitumata ityuktam / avaśiṣyā nirākṛtāyā abhāvakartṛtāyāḥ, jīvādikartṛtā, jagata iti śeṣaḥ / anena nirākṛtādavaśiṣyā vedāparigṛhītā jīvapradhānāsatkālasvabhāvādivādā nirākṛtā iti vyākhyātaṃ bhavati / tatra śiṣyā ityevokte brahmakāraṇavādo 'pi prāpnoti / tadarthamaparigrahā ityuktam / tanmātre tūkte abhāvakartṛtvavādo 'pi gṛhyeta / tathāca punaruktiratideśānupapattiśca syāt / ataḥ śiṣyā ityuktam / abhyadhikāśaṅkāsadbhāvasūcanena sūtrārambhopapādanārthaṃ ca śiṣyāḥ śiṣyatayā pratītāḥ, natu tata eva nirākṛtatayeti / *6,158* nanu jīvādītyāsidagrahaṇenāsatkartṛkatvaṃ gṛhītam / tasya"asaditi cet'; ityādinā nirastatvena paunaruktyādiprasaṅgādityata āha tanmana iti // tanmano 'kurutetyāderasato manaso janiḥ / nivāritā tu pūrvatra hyakasmāditi tadvinā
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.