Library·Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version·2·2.1·2.1.89

Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 2.1.89

NMABB 2.1.89

*६,२१९* ननु"नासदासीत्ऽ; इति सर्वस्यासत्त्वव्यपदेशात्कथं नेत्यत उक्तं"धर्मान्तरेणऽ; इति । तद्वयाचष्टे तद्वशस्येति ॥ सावधारणं चेदम् । तद्वशस्यैव भावः प्रलये, न स्वतन्त्रस्य । ततः स्वातन्त्र्यलक्षणधर्मविशेषाभिप्रायेणासत्त्वव्यपदेशो युज्यते । उपलक्षणमेतत् । यथोक्तं भाष्ये । यत्खलु परतन्त्रमव्यक्तं कार्यानभिमुखं तदसदिति व्यपदिश्यते । *६,२२१* कुतः श्रुतेः मुख्यार्थपरित्यागेनामुख्यार्थो ऽङ्गीक्रियते । "तम आसीत्ऽ; इत्यादिवाक्यशेषात् । नच तमो ब्रह्म,"आनीदवातम्ऽ; इति तस्य पृथगवस्थानोक्तेः । नचानन्तप्रकाशस्य तमस्त्वमुपपद्यते । किन्तु प्रकृतेरेव, आच्छादकत्वादेरिति । *६,२२२फ़्।* ननु च प्रलये ऽवस्थितं चेत्प्रकृत्यादि तस्य स्वातन्त्र्यादिधर्माभावः कुतः, येनैवं व्याख्यायत इति चेत् । वाक्योपक्रमतच्छेषयोर्विरोधादर्थापत्त्यैवेति ब्रूमः । श्रूयते च स्पष्टमित्याशयवान्वाक्यशेषादित्येतत्प्रकारान्तरेण व्याचष्टे न पर इति ॥ *६,२२३* ॥। न पर इत्यतः

*6,219* nanu"nāsadāsīt'; iti sarvasyāsattvavyapadeśātkathaṃ netyata uktaṃ"dharmāntareṇa'; iti / tadvayācaṣṭe tadvaśasyeti // sāvadhāraṇaṃ cedam / tadvaśasyaiva bhāvaḥ pralaye, na svatantrasya / tataḥ svātantryalakṣaṇadharmaviśeṣābhiprāyeṇāsattvavyapadeśo yujyate / upalakṣaṇametat / yathoktaṃ bhāṣye / yatkhalu paratantramavyaktaṃ kāryānabhimukhaṃ tadasaditi vyapadiśyate / *6,221* kutaḥ śruteḥ mukhyārthaparityāgenāmukhyārtho 'ṅgīkriyate / "tama āsīt'; ityādivākyaśeṣāt / naca tamo brahma,"ānīdavātam'; iti tasya pṛthagavasthānokteḥ / nacānantaprakāśasya tamastvamupapadyate / kintu prakṛtereva, ācchādakatvāderiti / *6,222f.* nanu ca pralaye 'vasthitaṃ cetprakṛtyādi tasya svātantryādidharmābhāvaḥ kutaḥ, yenaivaṃ vyākhyāyata iti cet / vākyopakramataccheṣayorvirodhādarthāpattyaiveti brūmaḥ / śrūyate ca spaṣṭamityāśayavānvākyaśeṣādityetatprakārāntareṇa vyācaṣṭe na para iti // *6,223* ... na para ityataḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/NMABB/2.1.89

Cite as: Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 2.1.89, in HREEM (hreem.cc/library/NMABB/2.1.89), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_jayatIrtha-nyAyasudhA.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text