भागेन कार्यानुगुणांशेन । अत्र यदीश्वराधीनतया कर्ता न स्यादिति वक्तव्ये यदि भागेनेत्यादिवचनं प्रसङ्गस्फुटीकरणार्थम् । ईश्वराधीनत्वप्रकारप्रपञ्चनार्थं च । सर्वत्र तृणादानादावपि कृत्स्नयत्न्ॐऽशितापि वा प्रसज्येत । तथा चानुभवश्रुतिविरोधः । तस्मात्परमेश्वराधीन एव जीवः कर्तेति शेषः । न चोपाधिकृतांशकल्पनया कर्तृत्वस्याविद्यकत्वेन (वो)चोपपत्तिः । अनंशस्यापीत्यादिप्रमाणसिद्धोपपन्नोपपादकपरित्यागेनाप्रामाणिकानुपपन्नस्वीकारस्यायुक्तत्वात् । *६,२७२फ़्।* ननु जीवशक्त्यैवेदं घटताम् । मैवम् । तस्याघटितघटकाचिन्त्यशक्त्यभावात् । भावे वा हिताकरणादिदोषप्रसक्तिः । न ह्यत्राधिकरणे पूर्वपक्षिणा महदादिसकलकार्यकर्तृत्वं जीवस्याशङ्कितम् । किन्तु घटादिकर्तृत्वम् । तत्तावदनुभवसिद्धत्वात्कुलालादीनां न त्यक्तुं शक्यम् । तत्रेश्वरस्यापि कर्तृत्वाङ्गीकारे कल्पागौरवं स्यादित्यतो नेश्वरस्य सर्वकर्तृत्वमिति । तथाच कथमचिन्त्यशक्तिप्रसक्तिः । *६,२७६फ़्।* ननु च व्यतिरेको गन्धवदिति जीवानामनेकरूपतां सूत्रकार एव वक्ष्यति । उत्क्रान्तिगत्यागतीनामित्यणुत्वं च । न चाणोर्युगपदनेकरूपत्वं विना सांशतयोपपद्यत इति सांशतापि तत एव सिद्धा । तत्कथमत्र निरवयवत्वशब्दकोपो वेत्यवादीदिति गूढाभिसन्धेराशङ्कामविदिताभिप्रायैव परिहरति अंशिनो हीत्यादिना ॥ सार्धेन श्लोकद्वयेन । *६,२७७* अंशिनो हि पटाद्या ये भिन्नैरेव परस्परम् । अंशैरंशिन उच्यन्ते नैवमेव हि चेतनाः
bhāgena kāryānuguṇāṃśena / atra yadīśvarādhīnatayā kartā na syāditi vaktavye yadi bhāgenetyādivacanaṃ prasaṅgasphuṭīkaraṇārtham / īśvarādhīnatvaprakāraprapañcanārthaṃ ca / sarvatra tṛṇādānādāvapi kṛtsnayatnoṃ'śitāpi vā prasajyeta / tathā cānubhavaśrutivirodhaḥ / tasmātparameśvarādhīna eva jīvaḥ karteti śeṣaḥ / na copādhikṛtāṃśakalpanayā kartṛtvasyāvidyakatvena (vo)copapattiḥ / anaṃśasyāpītyādipramāṇasiddhopapannopapādakaparityāgenāprāmāṇikānupapannasvīkārasyāyuktatvāt / *6,272f.* nanu jīvaśaktyaivedaṃ ghaṭatām / maivam / tasyāghaṭitaghaṭakācintyaśaktyabhāvāt / bhāve vā hitākaraṇādidoṣaprasaktiḥ / na hyatrādhikaraṇe pūrvapakṣiṇā mahadādisakalakāryakartṛtvaṃ jīvasyāśaṅkitam / kintu ghaṭādikartṛtvam / tattāvadanubhavasiddhatvātkulālādīnāṃ na tyaktuṃ śakyam / tatreśvarasyāpi kartṛtvāṅgīkāre kalpāgauravaṃ syādityato neśvarasya sarvakartṛtvamiti / tathāca kathamacintyaśaktiprasaktiḥ / *6,276f.* nanu ca vyatireko gandhavaditi jīvānāmanekarūpatāṃ sūtrakāra eva vakṣyati / utkrāntigatyāgatīnāmityaṇutvaṃ ca / na cāṇoryugapadanekarūpatvaṃ vinā sāṃśatayopapadyata iti sāṃśatāpi tata eva siddhā / tatkathamatra niravayavatvaśabdakopo vetyavādīditi gūḍhābhisandherāśaṅkāmaviditābhiprāyaiva pariharati aṃśino hītyādinā // sārdhena ślokadvayena / *6,277* aṃśino hi paṭādyā ye bhinnaireva parasparam / aṃśairaṃśina ucyante naivameva hi cetanāḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.