सर्वत्र परस्परपरिहारेणैव सत्त्वदर्शनं महानवस्थानलक्षणविरोधे प्रमाणम् । क्वचित्सहदर्शनं चाविरोधे । अन्यस्यानिरूपणात् । अतः सहदृष्टे भेदाभेदलक्षणे वस्तुद्वये विरोधः कथमुच्येत । सहदर्शने ह्यविरोधः स्यात् । पुनर्विरोधकथने व्याघातानिवारणादिति । हिशब्देन शीतोष्णादौ रूपरसादौ च विरोधाविरोधयोर्दर्शनैकप्रमाणत्वं निदर्शयति । तुशब्दस्य दृष्टे त्विति सम्बन्धः । सद्भिर्विद्वद्भिरित्युपहासः । वैशेषिकादयो हि संयोगविभागशब्दात्मविशेषगुणानां तत्रैव तदैव भावाभावावुपेत्य सहदर्शनाद्विरोधो नास्तीति वदन्तः पुनरत्र सहदर्शने ऽपि विरोधमुद्भावयन्तः स्वव्याहतभाषिणः स्वोक्तविस्मरणशीलाः स्वदृष्टिपक्षपातिनः कथं सन्तः स्युः । सर्वत्रासहदृष्टयोर्यदि कश्चिदाग्रहमात्रेण सहावस्थानं मन्यते तं प्रत्येव विरोधोद्भावनं क्रियते नान्यथेति ॥ *७,५८१* धर्मधर्मिणोर्भेदाभेदौ क्वचिदिति सङ्क्षेपेणोक्तम् । तत्किं सर्वेष्वपि द्रव्येषूत केषुचिदेवेत्यपेक्षायामाह अभिन्न इति ॥ अभिन्नो भगवान् स्वेन तदन्येन विभेदवान् भगवानिति चेतनमात्रोपलक्षणम् । स्वेन स्वावयवगुणक्रियादिभिः । तदन्येन प्रकृतिजीवजडात्मना प्रपञ्चेनेत्येवं व्यवस्थितावेव भेदाभेदौ न त्वेकविषयावित्यर्थः । अयावद्द्रव्यभाविधर्मैर्भेदाभेदौ कुतो न स्यातामित्यत आह नित्या इति ॥ नित्या धर्मास्तदीयास्तु सर्वे ऽस्मान्नैव भेदिनः
sarvatra parasparaparihāreṇaiva sattvadarśanaṃ mahānavasthānalakṣaṇavirodhe pramāṇam / kvacitsahadarśanaṃ cāvirodhe / anyasyānirūpaṇāt / ataḥ sahadṛṣṭe bhedābhedalakṣaṇe vastudvaye virodhaḥ kathamucyeta / sahadarśane hyavirodhaḥ syāt / punarvirodhakathane vyāghātānivāraṇāditi / hiśabdena śītoṣṇādau rūparasādau ca virodhāvirodhayordarśanaikapramāṇatvaṃ nidarśayati / tuśabdasya dṛṣṭe tviti sambandhaḥ / sadbhirvidvadbhirityupahāsaḥ / vaiśeṣikādayo hi saṃyogavibhāgaśabdātmaviśeṣaguṇānāṃ tatraiva tadaiva bhāvābhāvāvupetya sahadarśanādvirodho nāstīti vadantaḥ punaratra sahadarśane 'pi virodhamudbhāvayantaḥ svavyāhatabhāṣiṇaḥ svoktavismaraṇaśīlāḥ svadṛṣṭipakṣapātinaḥ kathaṃ santaḥ syuḥ / sarvatrāsahadṛṣṭayoryadi kaścidāgrahamātreṇa sahāvasthānaṃ manyate taṃ pratyeva virodhodbhāvanaṃ kriyate nānyatheti // *7,581* dharmadharmiṇorbhedābhedau kvaciditi saṅkṣepeṇoktam / tatkiṃ sarveṣvapi dravyeṣūta keṣucidevetyapekṣāyāmāha abhinna iti // abhinno bhagavān svena tadanyena vibhedavān bhagavāniti cetanamātropalakṣaṇam / svena svāvayavaguṇakriyādibhiḥ / tadanyena prakṛtijīvajaḍātmanā prapañcenetyevaṃ vyavasthitāveva bhedābhedau na tvekaviṣayāvityarthaḥ / ayāvaddravyabhāvidharmairbhedābhedau kuto na syātāmityata āha nityā iti // nityā dharmāstadīyāstu sarve 'smānnaiva bhedinaḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.