सो ऽपि तदंशसंयोगपूर्वकः । नचेयं निरंशे परम्परा विश्राम्यतीति वाच्यम् । अंशपरम्पराया अविश्रमस्याप्यङ्गीकृतत्वात् । अतः पूर्वपूर्वसंयोगानुत्पत्तावुत्तरोत्तरानुत्पत्तिप्रसङ्गादंशतः संयोग इति नियमो नोपपद्यत इति । तदिदमसङ्गतम् । यद्यप्यंशत एव संयोगो यद्यपि चांशेष्वंशपरम्पराया अविश्रमस्तथाप्यंशांशिनोरभेदे नैवांशसंयोग एव हि यस्मादंशिनः संयोगो ऽतो नानवस्थेति । *७,५८६* अयमभिसन्धिः । स्यादियमनवस्था यदि सर्वत्रांशत एव संयोग इति वदतामस्माकमंशिनः संयोग्ॐऽशसंयोगेनैव जायत इत्यभिप्रायः स्यात् । नचैवम् । किन्तु यो यस्य अंशिनः संयोगः स तदंशे वर्तते । निरंशस्य तु संयोगः क्व नाम वर्तताम् । अतः परमाण्वोः संयोगे सति तद्वृत्त्यर्थमंशो ऽङ्गीकरणीय इति । न ह्येवं सति काचिदनवस्थास्ति । अनवस्थितकार्यकारणभूतासिद्धसंयोगपरम्पराश्रयणाभावात् । एतावत्तु भवेत् । घटसंयोगः स्यात् । प्रमाणविरोधाच्च । घटसंयोगो घटवृत्तिरपि घटसंयोगः स्यात् । प्रमाणविरोधाच्च । घटसंयोगो घटवृत्तिस्तद्गुणत्वात्तद्रूपवदिति । घटांशवृत्तिः संयोगो न घटसंयोगः तदन्यवृत्तित्वात् । पटसंयोगवदिति । एतदप्यनवकाशम् । अंशांशिनोरभेदस्य साधितत्वात् । अतिप्रसङ्गो हि तदा स्याद्यदि पटवद्घटांशो ऽपि घटादत्यन्तभिन्नः स्यात् । अभेदे तु क्वातिप्रसङ्गः । अनुमानस्याप्याद्यस्य सिद्धसाधनता । अंशवृत्तेरेव घटवृत्तित्वात् । अंशावृत्तित्वे सति घटवृत्तित्वसाधने दृष्टान्तः साध्यविकलः स्यात् । द्वितीयस्तु हेतुः स्वरूपासिद्धो ऽन्यथासिद्धो वेति । यदि घटसंयोगो घटांशे वर्तते तर्हि घटांशसंयोगः क्व वर्तत इति चेत् । अनेन (एव) न्यायेन तदंशे सो ऽपि तदंश इति ब्रूमः । नचैवमनवस्था । सर्वे ऽप्यंशिसंयोगास्तत्तदंशवृत्तय इत्यत्रेतरापेक्षाया अभावात् । *७,५८८* एवं तर्हि परमाणुवृत्तिरपि संयोगो घटसंयोगः स्यादिति चेत् । को नेत्याहेति । अंशसंयोग एव ह्यंशिनः संयोगो ऽतो नानवस्थेत्युक्तमनवस्थापरिहारं विवृणोति एकस्मिन्निति ॥ एकस्मिन् जात एवान्यः संयोगो जायते यदि । अनवस्था तदैव स्यात् संयोगैक्ये भवेत् क्व सा
so 'pi tadaṃśasaṃyogapūrvakaḥ / naceyaṃ niraṃśe paramparā viśrāmyatīti vācyam / aṃśaparamparāyā aviśramasyāpyaṅgīkṛtatvāt / ataḥ pūrvapūrvasaṃyogānutpattāvuttarottarānutpattiprasaṅgādaṃśataḥ saṃyoga iti niyamo nopapadyata iti / tadidamasaṅgatam / yadyapyaṃśata eva saṃyogo yadyapi cāṃśeṣvaṃśaparamparāyā aviśramastathāpyaṃśāṃśinorabhede naivāṃśasaṃyoga eva hi yasmādaṃśinaḥ saṃyogo 'to nānavastheti / *7,586* ayamabhisandhiḥ / syādiyamanavasthā yadi sarvatrāṃśata eva saṃyoga iti vadatāmasmākamaṃśinaḥ saṃyogoṃ'śasaṃyogenaiva jāyata ityabhiprāyaḥ syāt / nacaivam / kintu yo yasya aṃśinaḥ saṃyogaḥ sa tadaṃśe vartate / niraṃśasya tu saṃyogaḥ kva nāma vartatām / ataḥ paramāṇvoḥ saṃyoge sati tadvṛttyarthamaṃśo 'ṅgīkaraṇīya iti / na hyevaṃ sati kācidanavasthāsti / anavasthitakāryakāraṇabhūtāsiddhasaṃyogaparamparāśrayaṇābhāvāt / etāvattu bhavet / ghaṭasaṃyogaḥ syāt / pramāṇavirodhācca / ghaṭasaṃyogo ghaṭavṛttirapi ghaṭasaṃyogaḥ syāt / pramāṇavirodhācca / ghaṭasaṃyogo ghaṭavṛttistadguṇatvāttadrūpavaditi / ghaṭāṃśavṛttiḥ saṃyogo na ghaṭasaṃyogaḥ tadanyavṛttitvāt / paṭasaṃyogavaditi / etadapyanavakāśam / aṃśāṃśinorabhedasya sādhitatvāt / atiprasaṅgo hi tadā syādyadi paṭavadghaṭāṃśo 'pi ghaṭādatyantabhinnaḥ syāt / abhede tu kvātiprasaṅgaḥ / anumānasyāpyādyasya siddhasādhanatā / aṃśavṛttereva ghaṭavṛttitvāt / aṃśāvṛttitve sati ghaṭavṛttitvasādhane dṛṣṭāntaḥ sādhyavikalaḥ syāt / dvitīyastu hetuḥ svarūpāsiddho 'nyathāsiddho veti / yadi ghaṭasaṃyogo ghaṭāṃśe vartate tarhi ghaṭāṃśasaṃyogaḥ kva vartata iti cet / anena (eva) nyāyena tadaṃśe so 'pi tadaṃśa iti brūmaḥ / nacaivamanavasthā / sarve 'pyaṃśisaṃyogāstattadaṃśavṛttaya ityatretarāpekṣāyā abhāvāt / *7,588* evaṃ tarhi paramāṇuvṛttirapi saṃyogo ghaṭasaṃyogaḥ syāditi cet / ko netyāheti / aṃśasaṃyoga eva hyaṃśinaḥ saṃyogo 'to nānavasthetyuktamanavasthāparihāraṃ vivṛṇoti ekasminniti // ekasmin jāta evānyaḥ saṃyogo jāyate yadi / anavasthā tadaiva syāt saṃyogaikye bhavet kva sā
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.