Library·Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version·2·2.2·2.2.200

Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 2.2.200

NMABB 2.2.200

अन्यत् ज्ञानमिति शेषः । का प्रमा यस्य तत् किंप्रमम् । अनुमेयो बाह्याकार इति चेत्(न) । सर्वथासिद्धस्य पक्षीकरणायोगात् । लिङ्गाभावाद्वयाप्त्यसिद्धेश्च । स्यादेतत् । बुद्धिगतस्तावदाकारो ऽपरोक्षमवभासते । स कादाचित्कत्वात्किमपि कारणमेपक्षमाणो बाह्यं नीलाद्यनुमापयिष्यतीति । मैवम् । बाह्यतयैव नीलाद्याकारस्य स्फुरणात् । कुत्र चेदमुलब्धम्, यत्कादाचित्कं तत्कारणवदिति । ज्ञान एवेति चेत्(न) । बाह्याप्रत्यक्षत्ववादे तत्रापि कारणत्वानवधारणात् । ज्ञानं पूर्वज्ञानकारणकमुपलब्धमिति चेत् । तर्ह्याकारो ऽपि पूर्वाकारजन्यः कल्प्यताम् । किं बाह्यार्थव्यसनेन । नीलज्ञानानं(नोत्पादान)न्तरं पीतज्ञानोत्पाददर्शनान्नेति चेत्(न) । सदृशजन्यत्वस्य परेण क्वाप्यनुप(गन्तव्य)लब्धत्वात् । *८,२५३* किञ्च वासनादिकमान्तरमेव सहकारीकृत्य विसदृश(मेव)मपि ज्ञानं जनयतीति कल्पनीयम् । न बाह्यम् । दृष्टेनैव कथञ्चिदुपपत्तावदृष्टकल्पनानुपपत्तेः । अतो बाह्यो ऽ(प्यर्)थः प्रत्यक्षसिद्ध इति शङ्कानास्पदत्वादिदं मतमत्र न दूषितमित्युक्तम् । यद्वा स्फुटतरानल्पदोषत्वेन शिष्यैरेव हेयतया ज्ञातुं शक्यत्वादित्याशयेनाह सर्वेति ॥ सर्वलोको बिभेत्यञ्जो यस्मादनुभवात् सदा । तस्यापलापिनः किं न निष्प्रमाणकवादिनः

anyat jñānamiti śeṣaḥ / kā pramā yasya tat kiṃpramam / anumeyo bāhyākāra iti cet(na) / sarvathāsiddhasya pakṣīkaraṇāyogāt / liṅgābhāvādvayāptyasiddheśca / syādetat / buddhigatastāvadākāro 'parokṣamavabhāsate / sa kādācitkatvātkimapi kāraṇamepakṣamāṇo bāhyaṃ nīlādyanumāpayiṣyatīti / maivam / bāhyatayaiva nīlādyākārasya sphuraṇāt / kutra cedamulabdham, yatkādācitkaṃ tatkāraṇavaditi / jñāna eveti cet(na) / bāhyāpratyakṣatvavāde tatrāpi kāraṇatvānavadhāraṇāt / jñānaṃ pūrvajñānakāraṇakamupalabdhamiti cet / tarhyākāro 'pi pūrvākārajanyaḥ kalpyatām / kiṃ bāhyārthavyasanena / nīlajñānānaṃ(notpādāna)ntaraṃ pītajñānotpādadarśanānneti cet(na) / sadṛśajanyatvasya pareṇa kvāpyanupa(gantavya)labdhatvāt / *8,253* kiñca vāsanādikamāntarameva sahakārīkṛtya visadṛśa(meva)mapi jñānaṃ janayatīti kalpanīyam / na bāhyam / dṛṣṭenaiva kathañcidupapattāvadṛṣṭakalpanānupapatteḥ / ato bāhyo '(pyar)thaḥ pratyakṣasiddha iti śaṅkānāspadatvādidaṃ matamatra na dūṣitamityuktam / yadvā sphuṭatarānalpadoṣatvena śiṣyaireva heyatayā jñātuṃ śakyatvādityāśayenāha sarveti // sarvaloko bibhetyañjo yasmādanubhavāt sadā / tasyāpalāpinaḥ kiṃ na niṣpramāṇakavādinaḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/NMABB/2.2.200

Cite as: Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 2.2.200, in HREEM (hreem.cc/library/NMABB/2.2.200), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_jayatIrtha-nyAyasudhA.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text